nieuws

Ruzie om rode ontwikkeling in Arnhem

bouwbreed

Ruzie om rode ontwikkeling in Arnhem

Ontwikkelaar Phanos ligt in de clinch met de gemeente Arnhem over grootschalige nieuwbouw in een natuurgebied bij de Rijn. Hoe kwamen de visies over Stadsblokken-Meinerswijk zo uiteen te liggen? En hoe nu verder?

De verhoudingen tussen de Houtense projectontwikkelaar Phanos en de gemeente Arnhem waren al gespannen. In het gebied Stadsblokken-Meinerswijk, in het centrum van Arnhem net ten zuiden van de Rijn, wil eigenaar Phanos nog steeds een groot bouwproject realiseren. Maar na een burgerparticipatieproces kiest Arnhem voor natuurontwikkeling die eigenlijk alle bebouwing uitsluit. Vorige week barstte de bom. Tijdens een commissievergadering over het vaststellen van de gebiedsvisie nam Phanos-topman Geert Ensing het woord. Hij zegde alle samenwerking op. “Dat betekent dat fietspaden door het gebied zullen stoppen waar onze grond begint”, zo dreigde hij de gemeente. Ook kondigde hij aan dat de ASM-haven ontruimd zal worden. De woonbootbewoners moeten zo snel mogelijk verdwijnen. Het is de aanleiding voor de eerste rechtszaak. Op 5 april dient er een kort geding, aangespannen door de bewoners. Stadsblokken-Meinerswijk maakt deel uit van het project Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat. Waar is het nou fout gegaan tussen Phanos en Arnhem? Het gebied is al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw in beeld als uitbreidings- en later zelfs vinexlocatie, maar dat werd na de hoogwaterstanden in de jaren negentig afgeblazen. Stadsblokken-Meinerswijk ging in het eerste decennium van deze eeuw juist deel uitmaken van Ruimte voor de Rivier. Daarbij werd woningbouw nooit uitgesloten. In 2006 heeft Phanos daarom 140 hectare aan grond en water gekocht, voor ongeveer 30 miljoen euro. De gemeente Arnhem en Staatsbosbeheer zijn eigenaar van de gronden er omheen. Het hele gebied Stadsblokken-Meinerswijk is 350 hectare groot. Al vrij snel presenteerde Phanos plannen voor geconcentreerde nieuwbouw in 55 hectare direct onder de Nelson Mandelabrug, die als de Florentijnse Ponte Vecchio zou worden volgebouwd met huizen en winkels. De kern van de nieuwe wijk zou worden gevormd door vier woontorens rond een plein. Er zou een nieuwe fietsbrug over de Rijn komen en een ‘cultuurtoren’. Phanos presenteerde de wijk als een ‘stadshart dat zijn weerga in Europa niet kent’ door de combinatie natuur, cultuur, wonen en winkelen. De rest van Stadsblokken-Meinerswijk zou open blijven voor groen en water. Zo worden de doelstellingen van Ruimte voor de Rivier gegarandeerd: een waterstanddaling in de Rijn van ongeveer zeven centimeter. “Groene, blauwe én rode ontwikkeling. Dat is ook wat de gemeente wilde”, zegt Ensing. “In 2005 en 2006 schreven ze nog brieven naar Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer om te pleiten voor integrale gebiedsontwikkeling. Met het Arnhemse college en de provincie Gelderland zijn toen de rode contouren nog iets opgerekt. Wij gingen uit van 1500 huizen.” Ondertussen besloot Arnhem om haar burgers te raadplegen, met instemming van Phanos. “In het begin ging het goed”, blikt Ensing terug. “Er ontstonden negen verschillende denkrichtingen. Maar de tweede ronde werd erg ondoorzichtig.” In 2009 rolden uit het participatieproces uiteindelijk drie scenario’s, alledrie zonder woon- en cultuuropgave. De plannen hadden geen financiële onderbouwing, stelde Phanos toen al. En de deelname aan het participatieproces was minimaal. Geert Ensing: “Er hebben toen zo’n 250 tot 300 mensen aan deelgenomen, vooral bewoners en belanghebbenden in het gebied. Het is vreemd dat Arnhem daar zo’n waarde aan hecht. Bij het preferendum over de haven in het Rijnbooggebied spraken 11.500 mensen zich uit. En dat werd beschouwd als mislukt.” “We zijn toen zelf een uitgebreide enquête onder Arnhemmers gaan houden”, zegt de Phanos-directeur. “Daar kwam uit dat zo’n zestig tot zeventig procent graag in de nieuwe wijk in Stadsblokken wilde wonen. De plek was veel populairder dan bijvoorbeeld Schuytgraaf.” Met die uitkomsten deed Phanos een verzoek aan de gemeente om hun plan als vierde scenario in de besluitvorming mee te nemen. Dat is echter nooit gebeurd. Wel bleven de ontwikkelaar en de gemeente in dialoog, al verliep die moeizaam. “Wij dachten al die tijd dat de gemeente vatbaar was voor argumenten, maar ze bleek niet tot inkeer te komen. Het lijkt wel of ze onder invloed staan van een groene maffia”, aldus Ensing. Nu de gebiedsvisie bijna definitief is, voelt de directeur zich bedrogen: “De Arnhemse politiek komt haar afspraken niet na.”

De vraag is: hoe nu verder? Ensing meldt dat Phanos en Arnhem in gesprek gaan over een mogelijke uitkoopconstructie. Maar eigenlijk wil de Houtense ontwikkelaar gewoon verder in Arnhem. Ensing: “We hebben de gemeente al meerdere alternatieven voorgelegd. En we zijn ook best bereid onze planning grondig aan te passen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels