nieuws

Nieuwe contractvormen dwingen tot beter nadenken

bouwbreed

Welke lessen kunnen we leren van dbfmo-contracten? Niet voor elk project en niet voor elke opdrachtgever zal het mogelijk zijn de dbfmo- methode toe te passen. Niet voor niks ligt de grens voor een publiek-private comparator bij 25 miljoen euro.

De belangrijkste nadelen van dbfmo zijn de hoge transactiekosten (voor alle partijen) en een complexere aanbestedingsprocedure. Er vallen toch belangrijke lessen te leren. De belangrijkste? Alles in het project moet draaien om het voorkomen van risicomijdend gedrag en het vervullen van de behoefte.

De bouwsector zou zichzelf een grote dienst bewijzen door af te stappen van het bijna obsessief-compulsieve geloof in complete contracten. Als alle bouwprojecten één ding bewijzen, dan is het wel dat we nooit alle problemen op voorhand kunnen voorspellen. Dat is niet erg: het is ons werk om daar mee om te gaan. Maar accepteer dat dan ook. Spreek uit dat je niet alles weet, en dus niet alles zult kunnen voorzien. Kramp in een organisatie ontstaat door een angst om los te laten, een angst voor het onbekende. Uitgesproken incompleetheid is een veel beter startpunt van een relatie op basis van vertrouwen. Misschien dat de opdrachtnemer dan ook het lef toont om te erkennen dat ook híj iets niet voorzien heeft.

Donker en muf

Het besef van incomplete contracten zou ook een rol moeten spelen bij het verlagen van de transactiekosten bij het aanbestedingsproces van geïntegreerde contracten. Niet alles dicht timmeren, dan wordt het project alleen maar donker en muf. Waar frisse lucht en ruimte nodig is, moet je het contract open laten. Dit zal minder tijd en moeite kosten dan het doldwaze streven naar volledigheid.

Een goed contract beschrijft dan het doel (vanuit de behoefte), en de afspraken om tot dat doel te komen. Daarnaast voorziet een goed contract in een transparante en acceptabele procedure om met onvoorziene risico’s en gebeurtenissen om te gaan, naast alle beheersmaatregelen voor de erkende risico’s. Dit legt de nadruk op een soepel proces en biedt beide contractpartijen flexibiliteit, zonder hoge transactiekosten. Een puzzel is pas compleet als alle stukjes goed liggen en op elkaar aansluiten. Begrijpelijk bij een puzzel, maar onwerkbaar bij bouwcontracten. Er dient daarom minder focus op het contract te liggen, en meer bewustzijn van alle betrokkenen in en bij het proces. Deze omdraaiing voorkomt het constant stellen van maar één vraag: is mijn contract nu compleet? Want waar je aandacht naar uit gaat, groeit in omvang. En wie bedreigingen blijft zoeken, zal ze ook blijven vinden. Door je te richten op positieve risico’s wordt het vervullen van de doelstelling van het project gestimuleerd. Een positief risico is volgens ons een gebeurtenis of handeling die de kans vergroot dat er daadwerkelijk in de behoefte van de opdrachtgever wordt voorzien. Sturing op beheersmaatregelen daarvan betekent dus een inrichting van het proces op dusdanige wijze, dat de positieve risico’s zich zoveel mogelijk gaan voordoen. De organisatie is continu bezig met het vergroten van de kans dat er in de behoefte van de opdrachtgever wordt voorzien. En wanneer voldoende blijkt dat de behoefte vervuld zal worden, kun je samen aan de slag.

Bewustwording

De vraag van de opdrachtgever bepaalt het antwoord van de markt. Daarom is het belangrijk dat we projecten in de toekomst niet langer moeten laten bepalen door contractvormen. Bewustwording van je eigen verwachtingen en van het feit dat er altijd sprake is van een incompleet contract zijn daarbij cruciaal. Een goede en bewuste start van contractering en aanbesteding is het halve werk, waarbij we veel kunnen leren van de ervaringen met dbfmo. Ook in kleinere projecten. Zijn die nieuwe contractvormen nu echt te slim voor ons? Het lijkt ons niet, maar ze dwingen ons wel om beter na te denken voordat we aan het werk te gaan.

Pro6 managers

Movares Nederland

Dit is het vijfde en laatste deel uit de serie ‘Innovatie bij bouwcontracten’.

De overige delen zijn terug te lezen op

www.cobouw.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels