nieuws

Toekomst is aan hsb

bouwbreed Premium

Toekomst is aan hsb

Houtskeletbouw en bouwen met prefab houten bouwelementen hebben de toekomst. Daar is Gerard Beltman, mededirecteur van De Groot Vroomshoop Groep, heilig van overtuigd.“Deze bouwmethode, die geschikt is voor renovatie en nieuwbouw, past in de tendens van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hout is duurzaam, hout is voorradig. Bovendien zijn de energieprestaties tot nu toe erg goed. Minder bouwen, meer assembleren: zo zie ik de toekomst.’’

De Groot Vroomshoop, specialist in houtbouw en leverancier van prefab houten gevel- en dakelementen en bergingen, is nauw betrokken bij passiefhuisproject Velve-Lindenhof in Enschede. Woningcorporatie De Woonplaats realiseert hier, in samenwerking met onder meer De Groot Vroomshoop en Goossen Te Pas Bouw, 211 duurzame nieuwbouwwoningen. Velve-Lindenhof is het grootste passiefhuis-nieuwbouwproject in Nederland. Alle huizen krijgen het A++-label, 82 huizen worden uiteindelijk gebouwd via het passiefhuisprincipe, enkele woningen als energieneutraal. Een passiefhuis wordt gekenmerkt door zeer hoogwaardige isolatie, waardoor een aangenaam binnenklimaat ontstaat en het energieverbruik bijzonder laag is. Dat betekent in dit geval een luchtdichte woning met onder meer zonnepanelen, een warmteterugwininstallatie, vloerverwarming en driedubbele beglazing. Uitgangspunt is een warmtevraag van maximaal 15 kWh/m 2 per jaar. Alle 211 woningen worden geheel in houtsysteembouw uitgevoerd.

Beltman: “Woningcorporatie De Woonplaats was op zoek naar een vof die zou bestaan uit een houtskeletbouwer en een bouwkundig aannemer, waarbij de houtskeletbouwer leading zou zijn. Wij hebben Goossen Te Pas Bouw benaderd, vervolgens hebben we samen de plannen uitgewerkt. Van de zeven koppels zijn wij het geworden. Alle betrokken partijen wilden er vol voor gaan: geen dubbele agenda’s, veel vertrouwen in elkaar, een open mind , met de focus op kwaliteit. Dat is wat mij betreft zeer goed gelukt.’’

Alle hsb-elementen – wanden, vloeren en daken – zijn geprefabriceerd in de fabriek van De Groot Vroomshoop. De houtbouwer heeft de capaciteit om 2000 houtskeletwoningen per jaar te prefabriceren. Zelfs de beglaasde en afgelakte kozijnen worden in de productiehal ingebouwd in de gevelelementen. Als isolatiemateriaal wordt minerale wol gebruikt. De wanden hebben een Rc-waarde van 8,5, het dak heeft een Rc-waarde van 10,6. Beltman: “Wij kunnen in één dag een woning neerzetten. De dakpannen zitten er natuurlijk nog niet op, maar het huis is in elk geval wind- en waterdicht.’’ Van de 211 woningen in Velve-Lindenhof staan er nu 197, het project is in het eerste kwartaal van 2013 afgerond.

Groeiend goud

Beltman noemt hout wel eens gekscherend ‘groeiend goud’. “Het is een zichzelf vernieuwbare grondstof: in Europa worden er momenteel zelfs meer bomen geplant dan gekapt. Hout heeft de prachtige eigenschap dat het CO 2 opslaat. Hout is warm, hout lééft.’’

Een ander spraakmakend project waarbij op grote schaal houtskeletbouw is toegepast, is renovatieproject De Kroeven 505 in Roosendaal. De Kroeven is een naoorlogse wijk die dringend aan vernieuwing toe was. In samenspraak met bewoners is grotendeels gekozen voor duurzame renovatie met energiebesparende maatregelen. De Kroeven 505 bestaat uit 134 passief gerenoveerde woningen. Chiel Boonstra van Trecodome was als energie-adviseur nauw betrokken bij dit renovatieproject. Trecodome is een adviesbureau op het gebied van energie, bouwfysica en levensduurconcepten voor gebouwen en steden. “De woningen zijn op een innovatieve manier gerenoveerd tot passiefniveau. En het bijzondere was dat de huurders er gewoon konden blijven wonen: de houten gevels en het geprefabriceerde dak konden in één dag worden geplaatst.’’

Voordat de prefab houten gevel- en dakelementen geplaatst konden worden, zijn alle woningen ingemeten. In Europees verband werkt Boonstra aan projecten waar dit gebeurt met digitale meetapparatuur, waardoor de houten elementen tot op de halve centimeter nauwkeurig kunnen worden geprefabriceerd. Vervolgens zijn de bakstenen spouwmuren afgepeld en zijn de funderingen van alle woningen geïsoleerd en een beetje verhoogd. Tegen de afgepelde buitenkant kwam uiteindelijk de met cellulose geïsoleerde houtskeletbouwconstructie. De isolatiewaarde van de bijna 40 centimeter dikke wanden en daken schommelt tussen de negen en tien. Boonstra, tevens een van de initiatiefnemers van passiefbouwen.nl: “Voordeel van deze bouwmethode is dat je de overlast voor de bewoners enorm beperkt. De woning is in feite maar één dag open.’’

Net als Beltman gelooft Boonstra in deze betrekkelijk nieuwe bouwmethode. “Je bereikt goede energieresultaten. Hout voelt niet alleen goed, het is hernieuwbaar materiaal en levert energetisch resultaat op. De eerste bevindingen bij De Kroeven 505 zijn buitengemeen positief. Doelstelling was dat de energierekening per huis 65 euro per maand lager zou uitvallen: in 90 procent lijkt dat te gaan lukken. De monitoring loopt nog, maar je kunt nu al spreken van een groot succes. Deze woningen presteren zelfs beter dan nieuwbouw.’’ Tijdens de Bouwbeurs 2011 is de PassiefBouwenAward niet voor niets uitgereikt aan het project De Kroeven in Roosendaal.

Passief bouwen hoeft overigens niet per se in hout, zegt Harm Valk, als senior adviseur energie & duurzaamheid werkzaam bij Nieman Raadgevende Ingenieurs. Valk was nauw betrokken bij de realisatie van Velve-Lindenhof. “Het kan ook met steen en isolatiemateriaal met een hoge isolatiewaarde. Houtskeletbouw heeft echter wel een aantal voordelen, zoals strakke maatvoering en het prefabriceren. Laat ik het zo zeggen: veel van de eerste projecten met een hoogwaardige thermische schil zijn niet toevallig gerealiseerd in houtskeletbouw.’’

Valk denkt ook dat houtskeletbouw meer en meer toegepast gaat worden in de toekomst. “Nederland telt momenteel een aantal professionele houtskeletbouwers die grotere projecten aan kunnen, zoals De Groot Vroomshoop, maar ook VDM en De Mâr. Deze prefab bouwmethode werd jarenlang gezien als een niche, maar is dat al lang niet meer. Richtte deze methode zich aanvankelijk met name op individuele woningen en kleine projecten, steeds vaker wordt het seriematig toegepast. Houtskeletbouw is een serieus bouwsysteem dat zich intussen wel bewezen heeft.’’

Reageer op dit artikel