nieuws

Optuigen klachtenregeling voor aanbestedingen

bouwbreed

Ingrid Koenen Elke aanbestedende dienst moet een eigen klachtenmeldpunt aanwijzen. Daar kunnen ondernemers terecht met meldingen of klachten over lopende aanbestedingsprocedures. Doel is problemen snel en laagdrempelig af te handelen.

Eigen meldpunt voor alle aanbestedende diensten

Dat blijkt uit de Klachtenregeling Aanbesteden en de bijhorende toelichting met consultatiedocument die de minister van Economische Zaken onlangs naar de Tweede Kamer stuurde. Belanghebbenden hebben tot eind deze maand de tijd op- en aanmerkingen bij de minister te melden. De nieuwe klachtenmeldpunten en het optuigen van een aparte commissie van experts horen bij de nieuwe aanbestedingswet die vanaf 1 januari gaat gelden voor alle overheden, inclusief waterschappen, provincies, gemeenten, scholen en politiekorpsen.

Ondernemers hoeven niet meteen naar de rechter te stappen als ze een klacht hebben. “Misverstanden, onbedoelde fouten en ten onrechte gestelde eisen in de aanbesteding kunnen worden hersteld zonder dat zaken escaleren. Ondernemers voelen zich gehoord en hun klacht wordt geadresseerd zonder dat ze naar rechtsmiddelen hoeven grijpen. Dat is een win-winsituatie voor alle betrokken partijen”, motiveert het ministerie het optuigen van de klachtenregeling. Daarbij wordt eerlijk aangegeven dat in de loop der jaren veel discussie is gevoerd over nut en noodzaak van een aparte klachtenprocedure en partijen ook van mening verschilde over de opzet en aanpak.

Het voorstel dat nu op tafel ligt, gaat ervan uit dat partijen er snel samen uitkomen, maar voor lastige zaken wordt een commissie van experts opgetuigd, die kan bemiddelen of om advies kan worden gevraagd. Een uitspraak is op geen enkele manier bindend. Bovendien heeft een klacht geen opschortende werking voor de aanbestedingsprocedure en is een uitspraak van het meldpunt of de experts geen enkele belemmering voor de betrokken partijen om alsnog naar een rechter te stappen.

Toch is het de intentie van de minister om de klachtenafhandeling bij aanbestedingen meer te uniformeren en standaardiseren.

Aanpassingen

De gang naar de rechter gaat veel ondernemers echter een stap te ver en wordt achter de hand gehouden als uiterste middel. Een op- of aanmerking hoeft ook lang niet altijd uit te monden in een klacht en kan vaak ook al worden opgelost of verhelderd in een nota van inlichtingen of in aanpassing van de procedure. Klachten kunnen bijvoorbeeld gaan over strijdigheden met de wet of inbreuk op de beginselen van transparantie, non-discriminatie, gelijke behandeling of proportionaliteit.

Het Aanbestedingsinstituut van Bouwend Nederland analyseert jaarlijks ruim 3000 bouwaanbestedingen en komt daarbij nog veel onredelijk hoge omzeteisen tegen voor bedrijven die overwegen mee te dingen.

De Stichting Marktwerking Installatietechniek doet iets vergelijkbaars voor de intallateurs. Zij treft vergelijkbare fouten aan, zoals verzwaarde eisen aan bouwcombinaties of onredelijke referentie-eisen. Onduidelijke gunningscriteria zijn een andere bron van ergernis waarbij marktpartijen vaak in het duister tasten over de intenties van de opdrachtgever.

Beide instituten spreken aanbestedende diensten daar overigens al een paar jaar op aan door consequent brieven te schrijven en te wijzen op de omissies. Vaak wordt de procedure meteen aangepast.

Die mogelijkheid zal ook onder de nieuwe wetgeving blijven bestaan. In dat geval wordt de melding gedaan bij het klachtenmeldpunt bij de aanbestedende dienst, die daarmee direct de mogelijkheid heeft te reageren of eventuele fouten recht te zetten. Maar ondernemers kunnen nu direct klagen en andersom wordt het mogelijk dat aanbestedende diensten een klacht indienen over het gedrag van ondernemers. Ook die krijgen de plicht daar professioneel en serieus mee om te gaan.

Lastige gevallen

Voor de meer lastige gevallen wordt een commissie van experts opgetuigd. De minister van Economische Zaken zal de voorzitter en vice-voorzitter daarvan benoemen.

Het is echter niet de bedoeling dat die commissie wordt bedolven onder een stortvloed van klachten. Zij wordt samengesteld uit wetenschappers, (oud-)rechters en (oud-)advocaten, mensen uit de kring van aanbestedende diensten én uit de kring van ondernemers. Een of meer personen uit de commissie zal zich bezighouden met een klacht.

Voor het afhandelen van een klacht moet overigens worden betaald, al blijft onduidelijk wat voor tarief daar bijhoort.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels