nieuws

‘Een wc in de woonkamer moet kunnen’

bouwbreed

Een parlementair onderzoek naar huizenprijzen kan niet zonder een hoofdstuk over zelfbouwwoningen. Almere trekt haar visitekaartje en trakteert de Kamerleden op een tour door de wereld van het particulier opdrachtgeverschap

Op houten klompen, gekleed in werkoverall, staat de aannemer drie nieuwsgierige Kamerleden te woord. Het gezelschap staat in Almere in het casco van een houtenskeletbouw woning met lemen muur- en vloerafwerking. Waarom hij met particuliere opdrachtgevers werkt? Hoe bevalt dat en scheelt het in de kosten, willen de parlementariërs weten. “Dit is een goede demonstratie van wat mogelijk is met mijn bouwmethode. Duurzaam heeft een duur imago. Ik kan zo laten zien dat het niet duur hoeft te zijn. Het bevalt goed, werken in particulier opdrachtgeverschap. Al kost de begeleiding van leken-opdrachtgevers veel tijd.”

Grondpolitiek

De parlementaire commissie huizenprijzen nam maandag een kijkje in de praktijk van de woningbouw. Eerste stop: zelfbouwwoningen in Almere. De centrale vraag van de commissie is hoe huizenprijzen zijn opgebouwd en welke knoppen heeft het Rijk ter beschikking om daar invloed op uit te oefenen. “Hoe bepaalt de bouwketen de huizenprijs? Welke effecten heeft de grondpolitiek?”, licht Kees Verhoeven, D66-Kamerlid en voorzitter van de commissie, toe. “Bijvoorbeeld de ruimere financieringsmogelijkheden van de laatste jaren zorgden voor grote prijsstijgingen. Al die effecten proberen we nu in kaart te brengen. We hebben onafhankelijk onderzoek laten doen en in april presenteren wij onze bevindingen.” De commissie is pas sinds kort op stoom, de verkiezingen hebben het werk lange tijd vertraagd. Vandaar dat nu pas het eerste werkbezoek op de agenda staat. Later volgen een krimpgebied, een zogenoemd hoge-drukgebied en een oude Vinexlocatie.

Wethouder Adri Duivesteijn van Almere (ruimtelijke ordening) promoot ondertussen onvermoeibaar de merites van zelfbouw. “Mensen investeren zelf in hun woning. Daardoor is de kwaliteit hoger dan bij reguliere bouw”, benadrukt hij. Als een volleerd reisleider wijst hij vanuit de bus naar een bouwlocatie op links. “Dat is een project van Heijmans, waar ik ja tegen heb gezegd. Je kunt niet overal nee tegen zeggen en we moeten ook af en toe wat grond verkopen. Maar je ziet dat daar voor een minimale kwaliteit een behoorlijke prijs wordt gevraagd, zo’n 220.000 euro. Als je dat afzet tegen de zelfbouwwoningen, winnen die laatste altijd.”

Daglichtberekening

Niet alleen de financiële knoppen, ook botsende regelgeving blijkt een obstakel voor de particuliere bouwvrijheid. Een woning zonder ramen, met alleen daklichten, is strijdig met het Bouwbesluit en kon pas na tussenkomst van de wethouder gerealiseerd worden. De eigenaren, een artistiek koppel, ontvangt het gezelschap in de verrassend lichte woning. Een grote Duitse dog duwt ter begroeting een paar Kamerleden omver. De bewoners, beiden uitgerust met een ruime hoeveelheid tatoeages en grote zwarte oorringen, moesten hemel en aarde bewegen om hun woonvisie gematerialiseerd te zien. De vergunning kon niet verstrekt worden vanwege de strijdigheid met het Bouwbesluit.

“We hebben driemaal een daglichtberekening moeten laten maken”, legt de heer des huizes uit. “Je hebt een langere bouwtijd, extra uren voor de architect. Allemaal extra kosten. En waarom? Een normale burger is best capabel om te bedenken hoe ie wil wonen. Als ik een toiletpot in de woonkamer wil, moet ik daar toch voor kunnen kiezen, het is mijn woning.” Inderdaad heeft de woning een glazen toiletruimte. Verhoeven wil graag de extra kwaliteit van particuliere woningbouw omgerekend zien naar de kostenvoordelen. “Nu is het moeilijk kwantificeerbaar. Hoeveel is die extra kwaliteit precies waard. Bovendien vraagt deze werkwijze twee jaar lang veel inzet van de toekomstig bewoners, dat is ook een vorm van geld”, relativeert het Kamerlid. Hij weet niet of landelijke uitrol van particulier opdrachtgeverschap het antwoord is op de huidige prijzenproblematiek. “Ik spreek nu vooral mensen die voorstander zijn, we zijn weinig criticasters tegengekomen vandaag.”

Duivesteijn weet het wel. “Seriebouw is niet goedkoper dan zelfbouw.” Als je vasthoudt aan grootschalige bouwers geloof je blijkbaar niet dat mensen hun eigen huis kunnen bouwen, stelt hij. “Met landelijke uitrol van zelfbouw worden de onrendabele toppen lager en worden meer woningen gebouwd.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels