nieuws

Berlage-villa’s zijn tóch niet van Berlage

bouwbreed

In Lochem staan drie vrijwel identieke villa’s uit 1885, ontworpen door architect Berlage. Tenminste, dat dácht men altijd. Architectuurhistoricus CeesJan Frank van het Monumenten Advies Bureau deed onlangs een verrassende ontdekking: het ontwerp is van Jacob Klinkhamer.

Waren de huidige bewoners zwaar teleurgesteld?

“Nee, ze waren vooral nieuwsgierig naar de geschiedenis ervan. Ik geloof er ook niks van dat ze nu minder waard zouden zijn.”

Waarom niet?

“Het blijven bijzondere villa’s op een mooie plek. Klinkhamer was een technisch vernieuwer. Trouwens, Berlage is op een veel te hoog voetstuk geplaatst.”

Hoe kwam u er achter?

“Tijdens historisch onderzoek voor een monumentengids.”

Het is toch vreemd dat die ontdekking 127 jaar na dato wordt gedaan?

“Er waren altijd twijfels. Ooit is geschreven dat de villa’s vermoedelijk van Berlage waren. Dat woordje vermoedelijk is na verloop van tijd weggevallen.”

Dus melden gemeente en toeristische folders dat het Berlage-villa’s zijn….

“Klopt. Er staat ook een VVV-bordje in de straat en één bewoner liet de naam Berlage op de gevel aanbrengen.”

U vertrouwde het niet?

“Precies. In een boek van Pieter Singelenberg, een groot Berlage-kenner, komen de villa’s summier aan bod en worden ze vaag beschreven. Alsof hij ook twijfelde.”

U ging graven…

“Exact. Een paar dingen klopten niet. Ik ontdekte dat projectontwikkelaar Willem Kerkhoven de opdracht aan zijn aangetrouwde neef Klinkhamer gaf. Die publiceerde zijn ontwerp in het Vademecum der Bouwvakken van 1887. Toen ik dat las, wist ik het zeker.”

Zijn het bijzondere villa’s?

“Zonder meer. Ze waren destijds modern; als chalets opgezet, met spouwmuren en ze hebben driezijdig omlopende veranda’s. Je kunt zien dat ze niet door de plaatselijk aannemer zijn gebouwd.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels