nieuws

Publiek-private samenwerking: perspectief en belemmering

bouwbreed

Banken en private investeerders houden de hand op de knip. Dat lijkt in een periode van economische crisis logisch. Maar het gevolg is wel dat er stagnatie ontstaat. Niet alleen bij allerhande projecten op het gebied van bouw of infrastructuur, maar ook in de ontwikkeling van nieuwe verhoudingen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Terwijl juist nu op specifieke projecten toegespitste publiek-private samenwerkingsvormen wel eens de motor voor nieuwbouw zouden kunnen zijn. Maar dan zal het onderlinge vertrouwen in elkaar moeten groeien, terwijl onafhankelijke, praktijkgerichte expertise haar rol moet kunnen spelen.

Nog steeds is het imago van publiek-private samenwerking (pps) enigszins omstreden. De mislukkingen van deze uit Engeland overgewaaide contractvorm staan bij velen op het netvlies, zoals bij de renovatie van het ministerie van Financiën, het Montaigne-college of de Kromhoutkazerne. Inmiddels zijn er gelukkig ook meer succesvolle vormen en voorbeelden van pps in ons land gerealiseerd. Zowel op het – traditionele – gebied van infrastructuur als op het terrein van nieuwbouw, renovatie, bestaand vastgoed, maatschappelijk vastgoed en zorgvastgoed, en al dan niet duurzame gebiedsontwikkeling of waterprojecten.

Dat pps zeker geen wondermiddel is, moge inmiddels duidelijk zijn. Dat is ook de opvatting van Carina Canoy, die als projectmanager en jurist bij diverse pps-projecten heeft gewerkt en auteur is van het onlangs verschenen boek ‘Publiek Private Samenwerking stap voor stap’.

Toch is de belangstelling voor dit instrument toegenomen, zoals uit de jongste begroting van het ministerie van Infrastructuur en Milieu blijkt. Maar het is de vraag of bezuinigingen en decentralisatie daartoe wel de juiste motivering geven. Immers, er is sprake van een tweedeling, zowel in de bouwsector als bij opdrachtgevers. Veel bouwers hebben weinig ervaring met deze geïntegreerde contractvorm en dat geldt eigenlijk ook voor gemeenten, ziekenhuizen, waterschappen en provincies die als opdrachtgever vaak nog koudwatervrees hebben voor het afsluiten van een dbfm-contract. Een gemiste kans, want vaak blijkt dat pps tot aanzienlijke besparingen leidt, zeker wanneer de exploitatie van een gebouw integraal wordt betrokken in de ontwerpfase.

Meerwaarde

Elco Brinkman, voorzitter van Bouwend Nederland merkte daarover op dat “de meerwaarde groot en op alle niveaus te zien is. Om er enkele te noemen: een kwalitatief beter eindproduct voor hetzelfde geld, met creatieve en innovatieve oplossingen vanuit het bedrijfsleven en perspectief op eerdere uitvoering”.

Zijn uitspraak klinkt misschien overdreven positief en hoopvol in een periode waarin overheid en bedrijfsleven mede onder druk van de economische en bouwcrisis elkaar met juridische procedures bestoken, zoals de Blauwe Stad in Groningen of de Wierringerrandmeer. Het onderlinge vertrouwen blijkt daar breekbaar. Ook de ervaringen met pps voor nieuwbouw of infrastructuur op gemeentelijk niveau zijn kwetsbaar, in tegenstelling tot gebiedsontwikkelingsprojecten. Alleen al die omstandigheden zijn riskant voor langdurige en succesvolle samenwerking tussen overheid en markt. Wanneer – ook in de beeldvorming – het initiatief en de regie bij pps vooral en eenzijdig bij de overheid wordt gelegd, ontstaat een patstelling. Het blijft immers van groot belang om in een vroegtijdig stadium, bijvoorbeeld bij een markt- of financiële consultatie, de haalbaarheid van een plan vooraf te toetsen bij marktpartijen. Wanneer dat professioneel gebeurt valt er met een pps-aanpak bij gebouwen en infrastructuur nog veel te winnen en te verdienen.

Sociaal geograaf werkzaam bij Schuttelaar & Partners

wolting@gebiedsconsult.nl

Carina Canoy: Publiek Private Samenwerking stap voor stap, Sdu Uitgevers, ISBN 978-90-12-57390-0, Prijs: 49,50 euro

Succesfactoren

● Pps werkt bij nieuwbouw, renovatie, bestaand vastgoed, maatschappelijk vastgoed en zorgvastgoed

● Gun elkaar wat

● Plaats de eindgebruiker centraal

● Zet je ego een beetje opzij

● Heb vertrouwen in elkaar

● Focus op resultaat

● Borg kennis intern

● Gebruik tools om te monitoren

● Schenk actief aandacht aan cultuur en samenwerking

● Handel naar de geest van het contract

● Rond elke stap af voordat je naar de volgende gaat

● Draag gedegen over aan je opvolger

● Communiceer en begeleid elke stap (inter)actief

● Richt je op de toekomst en niet op het verleden

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels