nieuws

Energieneutraal wonen krijgt handen en voeten in bouwteam

bouwbreed

Energieneutraal wonen krijgt handen en voeten in bouwteam

-De gemeente Wageningen is een van de zes gemeenten die geselecteerd zijn om met een rijkssubsidie van maximaal 250.000 euro aan de slag te gaan met energieneutrale woningrenovatie. Geen bijdrage voor de renovatie zelf, maar voor het tot stand brengen van een coalitie van woningeigenaren en marktpartijen die de weg plaveien naar meer energieneutrale woningen in de toekomst.

Hoe stimuleer jeeen lokale vraag- en aanbodmarkt voor energieneutrale woningrenovatie? Volgens de gemeente Wageningen zijn er veel drempels te slechten. Maar als het lukt, ligt er voor aannemers en installateurs een flinke markt open.

Voorwaarde voor de subsidie, afkomstig uit het programma Energiesprong van de SEV (Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting), is dat er tenminste twintig woningeigenaren deelnemen die bereid zijn om te investeren in het energieneutraal renoveren van hun huis. Het doel van het project is om aan de hand van de praktijk de mogelijkheden en de belemmeringen in beeld te brengen en marktcondities te verbeteren. De deelnemende gemeenten hebben een half jaar de tijd om een coalitie te vormen en vervolgens twee jaar om tenminste twintig energieneutrale woningen te realiseren.

In het project ‘Lokaal alle lichten op groen, voor Wageningers die willen dóen’, hebben inmiddels 27 Wageningse woningeigenaren aangegeven dat ze aan de slag willen met het energieneutraal renoveren van hun huis. “Het zijn echte voorlopers, vaak zijn ze al langer bezig met energiebesparing of duurzame energie”, zegt gemeentelijk projectleider Sanne Meelker, die erkent dat deze groep vooral vanuit idealistische overwegingen deelneemt. “Als je geïnteresseerde woningeigenaren bij elkaar brengt, blijkt wel dat ze samen over een enorme expertise beschikken”, heeft Meelker ervaren.

Zorgen

Toch blijkt dat ook deze voorlopers het lastig vinden om hun wensen daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. “Het kost woningeigenaren veel tijd en energie om de juiste informatie te verkrijgen”, weet Meelker. “Het gaat erom dat we de zorgen van de bewoners kunnen wegnemen.” In het project is er de ruimte om een groot deel van de bouwbegeleiding tijdens de renovatie en het advies van de EPA-adviseur te vergoeden. Daarnaast kan collectief inkopen kostenvoordeel voor de deelnemers opleveren.

Ook voor bouwbedrijven is een belangrijke rol weggelegd in het ‘ontzorgen’ van woningeigenaren, stelt Meelker: “Bouwbedrijven zijn meestal gewend als werkaannemer te opereren, maar ze zullen meer verkopers moeten worden en laten zien wat er mogelijk is. Als ze zorgen bij woningeigenaren weg weten te nemen, ontstaat er een enorm marktpotentieel.” Het project heeft marktpartijen volgens haar nog meer te bieden. “Alle deelnemers aan de coalitie kunnen een beroep doen op de subsidie voor het verwerven van specifieke kennis”, laat de projectleider weten. “Maar het project biedt bedrijven vooral de kans om hun portfolio uit te breiden. Een duurzame huizenroute die we willen organiseren zal er aan bijdragen dat de gerenoveerde woningen als visitekaartje van de betrokken bedrijven worden gezien.”

In welke vorm de coalitie gaat functioneren, ligt nog niet vast. “Dat moeten we gaandeweg ontdekken”, zegt Meelker. “Ik stel me een organische vorm voor waarbij partijen aanhaken op het moment dat het voor hen interessant is.” Begin december is de eerste informatiebijeenkomst voor woningeigenaren gehouden, waar ook de bouwbedrijven mee konden luisteren. Wageningen heeft voor de coalitie alvast de twee grootste aannemers uit de gemeente weten te interesseren, evenals enkele installatiebedrijven, EPA-adviseurs, makelaars en lokale organisaties die zich inzetten op het gebied van duurzaamheid. Marcel Schröder van Bouwbedrijf Van Swaay gelooft zeker in het project, maar verwacht dat het nog inspanningen vergt. “Energieneutraal is de toekomst, wij willen daar graag aan bijdragen”, zegt Schröder. “Met een energielabel van A++ ligt er een grote uitdaging voor ons. Het marktpotentieel voor energieneutraal renoveren is er wel, maar strekt zich nog vele jaren voor ons uit.”

Van Swaay realiseerde in Wageningen al een verbouwing van een bestaand huis tot energieneutrale woning. “De eerste woning in Nederland die energie levert”, stelt Schröder. Hij vindt dan ook dat het bouwbedrijf niet in de coalitie kan ontbreken. “Ik denk dat wij wel een bijdrage kunnen leveren en daarnaast zelf ook kennis kunnen opdoen”, verwacht hij. “Samen weet je meer. Wat nu nog idealisme lijkt, krijgt in dit project als het ware in bouwteamverband handen en voeten. En ik sta wel achter de gedachte van de SEV dat je met een paar concrete successen mensen kunt binden.”

Monumenten

Meelker realiseert zich dat het succes van het project niet alleen afhangt van marktpartijen en eigenaren, maar dat een deel van de barrières in het proces van energieneutraal renoveren bij de gemeente zelf liggen. “Bijvoorbeeld als het gaat om monumenten. Onze taak is om dan niet meteen ‘nee’ te zeggen, maar uit te zoeken wat er mogelijk is. Dat geldt ook voor het opschuiven van de rooilijn bij woningen die aan de buitenkant van de schil geïsoleerd moeten worden.” Niet in alle gevallen zullen de drempels overwonnen worden. “Daar moeten we reëel in zijn”, vindt Meelker. “Als we tegen barrières aanlopen die niet zijn op te lossen, houdt het gewoon op. Misschien halen we de finish van het project met niet meer dan tien energieneutrale woningen, maar het gaat vooral om de kennis.”

De opgedane kennis moet uiteindelijk leiden tot opschaling van energieneutrale renovaties. “Bij woningtypen waarvan er meer in de gemeente te vinden zijn, ligt dat voor de hand”, stelt Meelker. Maar als partijen elkaar beter weten te vinden en de drempels worden verlaagd, krijgt de lokale vraag- en aanbodmarkt volgens Meelker al een enorme stimulans. Daarmee zal de rol van de gemeente straks vanzelf afnemen. “Woningeigenaren met een vraag alleen nog doorverwijzen naar de bedrijven, dat is ons ideaal.” ■

Processubsidie voor zes gemeenten

In totaal 27 gemeenten dienden een projectvoorstel in bij de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting met plannen om woningeigenaren te bewegen hun woning energieneutraal te maken. SEV heeft aan zes gemeenten een processubsidie toegekend. Naast Wageningen ontvangen ook Amersfoort, ’s Hertogenbosch, Apeldoorn, Amsterdam stadsdeel Centrum en Hoorn een bijdrage van maximaal 250.000 euro voor hun project. De zes gemeenten houden onderling contact om kennis en ervaring uit hun projecten te delen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels