nieuws

‘We organiseren zelf een nieuwe crisis’

bouwbreed Premium

Ook de vijfde Prinsjesdag in crisistijd levert woningbouwers niet veel goeds op. Het wordt nog erger als Samsom en Rutte niet ingrijpen, voorspelt Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. “Ik houd mijn hart vast.”

2008. De kredietcrisis maakt kapitale wonden. Het geloof dat nagenoeg iedereen een huis kan kopen, is weg. Op de huid gezeten door toezichthouders draaien banken de hypotheekkraan snel dicht. Leenvoorwaarden worden strenger. Huizenbouwers bouwen nauwelijks nieuwe huizen. Langzaam valt de deur van de woningmarkt in het slot.

2012. Hoopvol zicht op verbetering is er niet. Sterker nog, het wordt nog erger, zegt woningmarktdeskundige Peter Boelhouwer. Hij vat de situatie in twee zinnen samen: “Voor 2008 waren we te genereus met hypotheken. Nu slaan we naar de andere kant door.”

Nee, wie denkt dat de woningmarkt na de derde dinsdag van september weer op gang komt, heeft het mis. “Ik houd mijn hart vast. Het ziet er naar uit dat de leenvoorwaarden van het Nibud strenger worden. De NHG gaat weer omlaag. Daar komt bij dat de nieuwe begroting slecht uitpakt voor starters die door het Kunduz-akkoord straks nog minder mogen lenen. Op termijn betekent het dat een iemand met een hypotheek zelfs zijn kosten-koper niet kan meefinancieren. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de btw-verhoging. De meeste landen verlagen de btw voor nieuwbouw. Wij verhogen hem. Voor bouwers is dat een drama.”

De directeur van het wetenschappelijke onderzoeksbureau van de TU Delft (OTB) vindt dat het huidige kabinet onverantwoord gehandeld heeft. “Het heeft alles op slot gezet. We zijn onze eigen crisis aan het creëren. In België en Duitsland, maar ook in Scandinavische landen stijgen de prijzen van woningen weer.”

Oplossingen

Bouwers, makelaars, ontwikkelaars en opdrachtgevers broeden samen op plannen om de woningmarkt op korte termijn te stimuleren. Ze denken onder meer aan maatwerkhypotheken. Op de hypotheekmarkt zou er verder ruimte moeten komen voor meer geldschieters. Boelhouwer denkt ook dat de woningmarkt snel geholpen kan worden. Met premies voor nieuwbouw of energiebesparing. Of met een verlaging van de btw.

“Er moet ook een manier gevonden worden om spaargeld bij de pensioenfondsen naar de woningmarkt te krijgen. De rente die banken nu vragen is onnodig hoog. Een pensioenpremie en een hypotheek kun je prima koppelen. Ruimte bieden voor maatwerkhypotheken is ook een quick win. Het is raar dat iemand die afgestudeerd is aan de universiteit dezelfde hypotheek krijgt als iemand die op de bus zit. Als het gaat om nieuwe financiering moet het nieuwe kabinet strengere hypotheekregels tegengaan. Zwaardere normen doorvoeren in crisistijd is niet handig. Banken worden dan nog terughoudender om hypotheken te verstrekken. Daar heeft iedereen last van.”

De bal ligt voor een groot deel bij het ministerie van Financien en de Autoriteit Financiële Markten, zegt Boelhouwer. “Zij zijn als de dood dat de kredietwaardigheid van ons land ter discussie wordt gesteld. Dat snap ik ergens ook wel. Onze hypotheekschuld van ongeveer 650 miljoen euro is hoog vergeleken met andere landen. Maar als je kijkt naar het aantal gedwongen verkopen, scoort Nederland het laagst. Er is dus geen enkele reden om de rem hard in te trappen.”

Het nieuwe kabinet is aan zet, besluit Boelhouwer. Hij hoopt dat de VVD en de PvdA er samen uitkomen. “Rutte moet water bij de wijn doen. Hij wil mensen die al een hypotheek hebben beschermen. Maar je ontkomt er niet aan te knagen aan de bestaande koek om nieuwkomers toe te laten. Het paradoxale van het verhaal is namelijk dat als je niets doet, je de bestaande hypotheken ook in gevaar brengt. De waarde van woningen is in de afgelopen jaren meer dan 10 miljard euro gedaald. Dat doen we onszelf aan.”

Reageer op dit artikel