nieuws

Keiharde zachtheid

bouwbreed Premium

Als je de politieke partijen mag geloven, hebben ze allemaal een tien met een griffel gekregen van het Centraal Planbureau voor hun verkiezingsprogramma’s. Een kwestie van cherry-picking. Maar zijn de cijfers wel zo hard als ze lijken?

Saffier, zo heet de kristallen bol van het CPB waarmee de toekomst in kille cijfertjes uiteen wordt gerafeld. Het is een model waarmee gepoogd wordt de werkelijkheid na te bootsen, en dat op basis van trends die zich in de afgelopen jaren hebben voorgedaan.

Dat is dan ook precies de reden waarom het CPB wel eens kritiek krijgt op de vermeende exactheid van de cijfers. Met nadruk vermeend, omdat het CPB dat zelf heel goed weet en ook naar buiten brengt dat er imperfecties in de uitkomsten zitten. Dit alleen al omdat er veronderstellingen worden gedaan, die niet per definitie waar behoeven te zijn. Zoals iedere computerdeskundige weet: ‘rubbish in, rubbish out’.

Het zou het CPB tekort doen als gesteld wordt dat er rubbish in gaat. Dat neemt echter niet weg dat zelfs in het uitgebreide model niet met alle aspecten rekening kan worden gehouden. Wie had bijvoorbeeld tien jaar geleden kunnen denken dat onvoldoende gedekte hypotheken de wereld in een diepe crisis zouden storten? En wie wist dat de Grieken de EU lange tijd een rad voor ogen hebben gedraaid over hun financiële positie?

Ook nu zijn er nog steeds onzekerheden die niet of onvoldoende tot uitdrukking kunnen komen in de cijfers. Mocht de economische groei een procentje hoger of lager uitvallen, dan heeft dat direct gevolgen voor de overheidsfinanciën. Ondanks die onzerheden blijven de CPB-cijfers vooralsnog het beste dat er beschikbaar is. De hardheid waarmee die door velen gehanteerd worden, is echter wel in tegenspraak tot de zachtheid die een aantal gegevens hebben.

Het is dan ook merkwaardig te zien hoe politici daarmee omgaan. Vrijwel elke politieke partij vindt in de CPB-cijfers het bewijs dat haar programma het beste is. Nog afgezien van de vraag of dat zo is als de CPB-cijfers voor de absolute waarheid worden gehouden, dient ook nog gekeken te worden naar de nog langere termijn. Het CPB heeft dat dit keer ook gedaan. Terecht, omdat economische aanpassingen op korte termijn negatief kunnen uitvallen, maar op langere termijn baten geven.

Reageer op dit artikel