nieuws

Weg van gebaande paden naar een groene topattractie in Emmen

bouwbreed Premium

Volker Wessels zet zijn tanden in de wedergeboorte van dierenpark Emmen. De grootste stad van Drenthe moet over drie jaar een magneet zonder weerga zijn voor de liefhebbers van wild in hun natuurlijke omgeving.

Opdrachtgever : Dierenpark Emmen, via Emmen Next, een samenwerking tussen park, gemeente en grondeigenaar Waterleidingmij Drenthe

Opdrachtnemer : Volker Wessels

Ontwikkeling : Kondor Wessels Projecten

Bouwkundig aannemer : Koenen Emmen

Infra : KWS Infra

Installaties : Homij

Oppervlakte : 22 hectare

Oplevering : eind 2015

Aanneemsom : 110 miljoen euro

Totale investering: 205 miljoen euro

Klauterpartijen door het tropisch groen, wiebelend over de hangbrug naar de olifanten. Niets is de ontwerpers te dol. Verbaas je straks niet over het geluid van voorbijschietende ratten in het ruim van een schip. Pinguïns zwemmen langs de patrijspoorten.

“Een mooi werk natuurlijk, daar kun je best verlegen om zitten. Omzet voor ons 110 miljoen euro”, zegt directeur Martijn Luchjenbroers van Kondor Wessels Projecten. “Ik benadruk steeds de uniciteit. Zoiets als in Emmen staat te gebeuren, is nooit eerder gedaan. Doen we dus maar één keer. Wat we inhoudelijk leren is een verrijking. Er ligt een ambitieuze visie, de dierentuin stelt parameters. Maar er bestaan geen gebaande paden. Die zullen we zelf moeten maken.”

Allure

De metamorfose van de dierentuin maakt onderdeel uit van het grote plan om heel het centrum van Emmen op de schop te nemen, stad van 109.000 inwoners. Een kleine half miljard euro wordt uitgetrokken om het centrum een compact, sneller kloppend stadshart te geven, grote parkeerplaatsen onder de grond te stoppen en een plein met allure te creëren als verbinding naar de tot belevenispark om te toveren dierentuin.

Luchjenbroers: “Nee, we hebben nooit eerder een dierenpark gebouwd. De opdrachtgever heeft natuurlijk wel referentieprojecten gevraagd. Het park wordt twee keer zo groot als de huidige dierentuin, 22 hectare met groeimogelijkheden tot 35 hectare. Veel grond- en infrawerk moet verzet worden. We maken een echt park en dat betekent landschappelijke ontwikkeling, daar zijn we goed in. Daar doorheen komen de verschillende gebouwen, ook dat werk is ons niet onbekend. Het bijzondere is om park en gebouwen te laten versmelten tot een beleving voor de bezoekers. Hoe gaan we de gebouwen straks aankleden? Het zijn niet zomaar stenen maar we maken dan bijvoorbeeld een Indiase tempel.”

Bij de aankleding van het park heeft Volker Wessels een belangrijke rol toegedicht aan Jora Vision. Het bureau uit Rijsburg is gespecialiseerd in het vorm geven aan attracties en recreatieparken. Op de klantenlijst van Jora Vision staan de dierentuin in de Chinese miljoenenstad Wuhan, Futuroscope in Frankrijk en Tivoli in Denemarken. Dichter bij huis drukten de Rijnsburgers hun stempel op het Spoorwegmuseum in Utrecht, het Dolfinarium te Harderwijk en de Efteling in Kaatsheuvel.

“Niets is gesneden koek”, verzekert Luchjenbroers. “Iedere berg zand ligt er met een gedachte. Hoogtes en zichtlijnen zijn belangrijk. De overdekte kas, waarin een natuurlijk leefgebied komt, wordt 4,5 voetbalvelden groot. Dat is twee keer zo groot als het huidige buitengebied van de olifanten. Duurder dan 110 miljoen is geen optie. We vliegen het werk echt aan in partnership. Meerwerk mag niet.”

Op het hoogtepunt van de werkzaamheden in 2014 zet Volker Wessels op het terrein zo’n vierhonderd mensen in. Gemiddeld zijn tot de oplevering eind 2015 tweehonderd personen actief. Daarna komt de periode van vijftien jaar verantwoordelijkheid voor het onderhoud.

“De verhuizing van ons park is al een jaar of acht in discussie”, zegt Frankwin van Beers, directeur van de dierentuin in Emmen. “De gemeente heeft zijn masterplan voor de ontwikkeling van het centrum, wij zitten op een plek waar we niet kunnen uitbreiden. Het park is verplicht te verhuizen maar daar worden zowel de dieren als de gemeente beter van.”

Dierenpark Emmen stond in de jaren zeventig bekend als de grote vernieuwer die de dieren dichter bij de mensen bracht. Weg van de hokjesgeest, geef lucht en ruimte. Verwonderd keken de bezoekers naar het leven op de savanne.

“Andere dierentuinen hebben ons sindsdien ingehaald. We waren niet meer bijzonder genoeg om vanuit de Randstad tot voorbij Zwolle te rijden”, erkent Van Beers. “De bezoekersaantallen zijn afgelopen tien jaar gedaald van 1,4 miljoen naar 700.000 per jaar. Emmen is van nationale attractie een regiopluspark geworden. Onze ambitie is om de huidige bezoekersaantallen minstens te verdubbelen. Onderzoek wijst op een potentie van 1,6 miljoen bezoekers.” Via snelweg A31 ligt het Ruhrgebied met zijn 5,3 miljoen inwoners slechts op een afstand van anderhalf uur autorijden.

Klimaatzones

Om weer een trekpleister van formaat te worden, is een uitdagend concept bedacht om de liefhebbers van dierenleven volop te prikkelen. Het bezoek aan Emmen dient een expeditie te worden, een exotische belevenis waarvoor je anders duizenden kilometers moet reizen. Drie klimaatzones worden ingericht: vochtig warm, droog en heet plus ijzig koud. Met verbindingen naar het culturele leven zoals zich dat afspeelt in de tropen, de woestijnstaten en de streken waar de vorst regeert. Het oude theater Muzeval gaat – op de drempel van het nieuwe stadsplein – onderdeel uitmaken van het belevenispark. Onderdompeling, is de opzet. Maak maar kennis met het straatleven, de voedingsgewoonten en het bijzondere plantenleven. Kleinzoon mag klimmen en bij terugkeer aan opa vertellen dat hij tussen de rotsen een vreselijk grote spin heeft gezien.

De bouw vraagt extra zorgvuldigheid omdat het park gerealiseerd wordt bovenop een waterwingebied. De wegen voor het gemotoriseerd verkeer krijgen veiligheidshalve een folielaag. Volker Wessels staat voor de taak een oude trein op de kop te tikken omdat die gepland is als slimme seizoensscheiding van de mannetjes- en vrouwtjesdromedarissen. Voor de bezoekers wordt het voertuig een boeiende passage. Als ouverture van de extreem koude zone fungeert de Russische ijsbreker. Of iets wat daarop lijkt. Want projectleider Luchjenbroers beseft maar al te goed dat een origineel schip lastig op het Drentse land aan te meren valt. Nijlpaarden dansen straks als ballerina’s achter het glas. En in het Colloseum – nou ja, een variant op een Romeinse arena – vergapen de bavianen zich vanaf de tribunes op het schouwspel van de voorbijtrekkers. Grapje, soms zet Emmen-nieuwe-stijl je even op het verkeerde been.

Van Beers: “We zijn de aanbesteding met negen partijen gestart. Gingen verder met Van Wijnen, Ballast Nedam en Volker Wessels. Die drie sprongen er bovenuit. Voor ons is alles nieuw. Maar voor de aannemer ook. Partnerschap, als opdrachtgever en bouwer hetzelfde doel hebben, was voor ons belangrijk. Volker Wessels stak er op dat vlak met kop en schouders bovenuit.”n

Reageer op dit artikel