nieuws

Bij open besteksposten isalertheid geboden

bouwbreed Premium

In praktijk blijkt voor aanbesteder en inschrijver sprake van onduidelijkheden Zogenoemde open postenbestekken (OMOP-bestekken) zijn populair. Het betreft met name meerjarig onderhoudswerk, bijvoorbeeld in het groen, of herbestratingen. Voor dit type bestekken bevat de RAW-systematiek speciale bepalingen. Aan de hand van fictieve hoeveelheden moeten in de aanbestedingsfase specifieke werkzaamheden worden afgeprijsd. Pas na gunning worden […]

In praktijk blijkt voor aanbesteder en inschrijver sprake van onduidelijkheden

Zogenoemde open postenbestekken (OMOP-bestekken) zijn populair. Het betreft met name meerjarig onderhoudswerk, bijvoorbeeld in het groen, of herbestratingen. Voor dit type bestekken bevat de RAW-systematiek speciale bepalingen. Aan de hand van fictieve hoeveelheden moeten in de aanbestedingsfase specifieke werkzaamheden worden afgeprijsd. Pas na gunning worden de feitelijk uit te voeren werkzaamheden/diensten in deelopdrachten opgedragen.

In de praktijk leiden open postenbestekken nogal eens tot onduidelijkheden, niet alleen voor inschrijvers maar ook bij aanbestedende diensten. Een aanbesteder moet bij het opstellen van zijn bestek tot hapklare, kostenhomogene resultaatsverplichtingen komen.

In 2011 werd het adviescentrum ook gevraagd te adviseren bij open postenbestekken. Dat de wijze van omschrijven nauw luistert, kan worden toegelicht met een voorbeeld dat betrekking had op herbestratingwerk.

Zo heeft de term ‘herstraten’ volgens de RAW-systematiek een beperkte uitleg. Zaken als sorteren en pakketeren van stenen, ophogen, verdichten en vervoer binnen het werkterrein vallen daar niet onder.

Om onduidelijkheden te voorkomen bij het opstellen van of inschrijven op open postenbestekken, adviseert ACA GWW op te letten of alle noodzakelijk te onderscheiden activiteiten helder in aparte af te prijzen posten zijn opgenomen. “Inschrijvers moeten zich in elk geval een goed beeld vormen van het werk dat moet worden uitgevoerd. Als posten lijken te ontbreken, is het raadzaam hierover tijdig vragen te stellen”, stelt het adviescentrum.

In het algemeen geldt bij meerjarige bestekken (of het nu gaat over OMOP of een andere vorm)voor inschrijvers het advies zich er vroegtijdig van te vergewissen wat de rekeneenheid van de af te prijzen activiteit is; gaat het om de hoeveelheid per jaar te maaien gazon of om de totaal te maaien hoeveelheid gedurende de looptijd. Hoe voor de hand liggend ook, hier gaat nog wel eens iets mis, zo is gebleken. “Alertheid blijft geboden”, waarschuwt het centrum.

Daarnaast loopt het ACA GWW ook nog steeds aan tegen disproportionele eisen. Op verzoek van potentiële inschrijvers is vorig jaar een aantal bestekken bekeken waarvan de geschiktheids-eisen inderdaad aan de hoge kant waren, wat de concurrentie onnodig beperkte.

Een vuistregel is dat, bijzondere omstandigheden daargelaten, één referentiewerk per benodigde competentie in de afgelopen 5 jaar in de orde van grootte van 30 tot 60 procent van de raming van het werk, geacht wordt voldoende te zijn. ACA GWW neemt in dergelijke kwesties contact op met de aanbestedende dienst om haar bevindingen voor te leggen. De ervaring is dat goede aanbesteders openstaan voor opbouwende en gemotiveerde kritiek. Aanbestedende diensten willen concurrentie niet onnodig beperken en blijken vaak bereid tot aanpassing als dit dreigt te gebeuren.

Disproportionele eisen

Een concreet voorbeeld van melding over disproportionele eisen in de sector infrastructuur dit jaar betreft een openbare aanbesteding van een gemeente in het westen van het land voor een regulier grondwerk conform de RAW-systematiek.

Hier is het Aanbestedingsreglement Werken, ARW 2005 is van toepassing. Om voor het werk in aanmerking te komen worden onder andere vakbekwaamheidseisen gesteld: ten minste vijf werken op het gebied van voorbelasten in de afgelopen drie jaren van een bepaalde omvang. Los van het feit, dat ‘voorbelasten’ in dit geval wel een heel specifieke aanduiding is voor de gewenste competentie ‘ervaring met grondwerk’, is het aantal verlangde werken in die sfeer wel erg fors en de refertetermijn afwijkend van die genoemd in de regelgeving (onder andere ARW gaat uit van vijf jaar). Je kunt je zelfs afvragen of de bestekschrijver zich hier niet heeft vergist en bedoeld heeft te vragen naar ervaring in de afgelopen vijf jaar met ten minste drie werken, alhoewel ook drie werken nog aan de forse kant is.

Nadat het adviescentrum hierover bij de adviseur van de gemeente aan de bel heeft getrokken, is deze eis gerectificeerd naar normale proporties. “Het is dus lang niet altijd de beste optie om een dergelijk bestek terzijde te leggen omdat de eisen te hoog zouden zijn. Je kunt ook proberen de eisen bij te stellen”, is de moraal van het verhaal wat het ACA betreft.

Iets soortgelijks kwam het centrum tegen bij een groenbestek in het oosten van het land. Het ging om onkruidbestrijding op verharding gedurende drie jaar met een geraamde waarde van twee ton. Ook hier werden te veel referentiewerken verlangd en dan ook nog werken met elk een waarde van minstens 50.000 euro. Na interventie van het adviescentrum is dat teruggebracht naar 15.000 euro.

“Wat dit betreft zijn we blij met de beslissing van de Eerste Kamer om de behandeling van de Aanbestedingswet door te zetten. De Proportionaliteitsgids kan aan dit soort ‘vergissingen’ een einde maken. En ons doel is nog steeds verdere professionalisering van de aanbestedingen, waardoor het adviescentrum uiteindelijk overbodig wordt”, zegt de voorzitter van ACA GWW Daan Stuit.

Reageer op dit artikel