nieuws

Kleikist stampen op de dijk van Woltersum

bouwbreed Premium

Kleikist stampen op de dijk van Woltersum

De dijk bij Woltersum wordt door aannemer GMB uit Opheusden over een lengte van 600 meter verstevigd met circa 6000 kuub klei. De versterking is nodig omdat de waterkering bij het Groningse dorp begin dit jaar dreigde door te breken.

Het kritieke stuk van de dijk, die Woltersum beschermt tegen het Eemskanaal, is inmiddels verstevigd. De mannen van GMB hebben zo’n 160 meter kleikist aangebracht. In verband met vorst ligt het werk nu even stil. De klei is te hard om goed in elkaar te kunnen drukken en optimaal verdicht te krijgen. Bovendien bestaat door de kou het risico dat de gietijzeren ankerstangen, die in de grond aan de damwand zijn bevestigd, beschadigd raken.

De gebruikte klei is afkomstig uit Oosterhorn en wordt over het water via Appingedam naar Woltersum vervoerd, omdat de dijk te zwak is om met zwaar materieel te berijden. De schapenpootwals, die het talud moet afwerken, is de enige machine die de dijk op mag.

Verder werkt de aannemer zoveel mogelijk vanaf een beunschip in het Eemskanaal. Op het schip staan twee graafmachines. De eerste graafmachine verwijdert het steenbeslag en graaft de kleikist. De tweede haalt de klei uit het bevoorradingsschip en legt het achter de damwand.

De klei wordt aangedrukt met een door GMB speciaal voor deze opdracht ontwikkelde stamper. Dit is een stalen pijp met een plaat (30×30 centimeter) aan de onderkant, die met een standaard snelkoppeling aan de arm van de graafmachine wordt bevestigd. Als de klei voldoende verdicht is, plaatst het steenbeslag terug. De grond die door het graven van de kleikist vrijkomt, zal later gebruikt worden om de steunberm, waar de grond wel waterdoorlatend mag zijn, van andere gedeelten van de dijken langs het Eemskanaal te versterken.

Ankerstangen

Veiligheid staat hoog in het vaandel. Om te zorgen dat niet een te groot gedeelte van de dijk tijdelijk verzwakt is, ligt maximaal 10 meter tegelijk open. Bovendien wordt het ontgraven gedeelte voor het eind van de dag gedicht. Voor het geval er iets fout gaat, liggen op de dijk damwanden, ankerstangen, folie en klei klaar. Mocht er een lek in de damwand ontstaan, kan één van de graafmachines een nieuwe damwand borgen en met een trilblok vast trillen.

Het gebied achter de dijk werd op 6 januari geëvacueerd, omdat werd gevreesd voor een dijkdoorbraak. Door hevige regenval sijpelde er steeds meer water door de kade (kwel). Het waterschap probeerde de dijk in eerste instantie met zandzakken te verstevigen. Ook de weg achter de dijk moest worden verzwaard met big bags gevuld met zand.

Desondanks ontstond er piping in de kade, waardoor de kans bestond dat de kade zou afschuiven. De veiligheid kon niet meer worden gegarandeerd. Daarom besloot de Veiligheidsregio over te gaan tot evacuatie.

Samenwerking

Noordzijlvest vroeg GMB voor de klus, omdat het waterschap en de aannemer eerder samenwerkten. Wat het werk precies kost, is nog niet duidelijk. Om een inschatting te maken voor de uiteindelijke kosten is door GMB een open begroting gemaakt. De aannemer krijgt betaald op basis van werkelijk gemaakte kosten, waarbij de open begroting als leidraad wordt gebruikt.

De werkzaamheden gaan waarschijnlijk nog zo’n vier weken duren. De kleilaag is een tijdelijke oplossing. Voor 1 oktober dit jaar moet de dijk definitief zijn verstevigd. Hoe dat precies moet gebeuren, is nog onduidelijk. Mogelijk wordt op de zwakke plekken een nieuwe damwand geslagen.

Erosiebestendige klei

De klei die voor de versterking van de dijk wordt gebruikt, behoort tot de zwaarste klasse erosiebestendige klei. Om hier zeker van te zijn is de klei vooraf onderzocht door Outline Consultancy. Dit bodemadviesbureau toetste hoe schoon en erosiebestendig de klei is. Adviesbureau Fugro berekende de stabiliteit van de kleikisten. Op basis van deze doorberekening is besloten om een anderhalve meter dikke kleilaag aan te brengen. Een dergelijk dikke laag wordt gezien als gesloten bekleding. De kleilaag is golfbestendig en voorkomt opnieuw intreden van water in het dijklichaam. Deze methode wordt ook vaak bij zeedijken toegepast. De norm voor een kleilaag voor versteviging van een golfbestendige zeedijk is 80 centimeter.

Reageer op dit artikel