nieuws

Tunnelelement onwrikbaar onder Amsterdam Centraal

bouwbreed Premium

Tunnelelement onwrikbaar onder Amsterdam Centraal

Aangevuld met 8 meter zand ligt het tunnelelement voor de Noord-Zuidlijn inmiddels onbeweeglijk op zijn plek onder het Amsterdamse Centraal Station. De twee sluitvoegen komen tot stand met de vriestechniek

Nadat de betonnen bak vorig jaar mei in de zinksleuf werd gevaren, is de aannemer vooral druk bezig geweest met onderstromen en aanvullen met zand. “Dat klinkt gemakkelijker dan het was”, aldus projectleider zinksleuf Robbert-Jan van Zuiden van combinatie Strukton/Van Oord. Voor het aanvullen van de smalle ruimte tussen de wanden van het element en de sleuf moest bijvoorbeeld speciaal materieel worden ontwikkeld. “Van Oord beschikt over sproeipontons in alle soorten en maten, maar één die toekan met een werkhoogte van 3 meter zat daar niet tussen. En meer ruimte was er niet te creëren onder het 120 jaar oude monument dat begin deze eeuw op een grote betonnen tafel was neergezet.”

Vanaf speciaal ontwikkelde pontons dwarrelde het zand in de nauwe ruimte naast het element. Duikers op het dak van de tunnel hielden met een peillood in de gaten hoe dat vorderde en of het zand wel overal kwam. Alles moest synchroon gebeuren aan beide zijden van de tunnelbak om te voorkomen dat die opzij werd gezet.

Onderstromen

Het onderstromen zelf vergde ook meer aandacht dan gebruikelijk. Omdat het plaats vond in een besloten ruimte bestond volgens de projectleider het gevaar dat het element omhoog zou worden gedrukt. Na het afzinken was het element met een kracht van 300 ton met stalen stangen opgehangen aan het tafelblad. De marge bij het onderstromen bedroeg zo’n 100 ton. Maar die werd in een halve minuut overbrugd. “Een secuur werkje, dat van te voren in computermodellen verschillende malen is gesimuleerd.”

Met de sproeipontons en later met leidingen opgehangen aan het plafond, is uiteindelijk een pakket van 8 meter zand boven op de betonnen bak aangebracht. Dat levert zo’n druk dat er geen enkel gevaar is voor opdrijven. Er hoefde dus ook geen ballast beton gestort. “Gelukkig maar”, aldus van Zuiden, “want mensen en materiaal moesten afgelopen maanden allemaal via een nauwe 10 meter hoge toegangsschacht worden aangevoerd. Bij het doorsnijden van de voorspanstrengen na het onderstromen leverde dat al genoeg logistieke problemen op.”

De komende maanden staat het werk in de bijzondere bouwput onder het Centraal Station in het teken van het maken van de doorbraak met de twee bouwputten aan de voor- en achterzijde van het station. Die vindt plaats door de grond voor de twee kopschotten te bevriezen en dan af te graven. De vriesleidingen zijn door duikers al rondom de koppen van het element aangebracht. Daarmee kan gemakkelijk een vrieslichaam van een meter lengte worden gemaakt.

Zinkvoeg

Aan de noordzijde stond de vriesverbinding altijd al gepland, aan de zuidzijde waar het element aansluit op de diepwand van de verdeelhal onder het stationsplein, was aanvankelijk een traditionele zinkvoeg voorzien. Daarvoor moest echter de diepwand een stukje inspringen, wat lastig was. Bij een optimaliseringsslag is besloten daar dan ook maar te vriezen. Begin april gaat de vriesinstallatie aan. Onderaannemer Züblin werkt niet met stikstof maar met pekelwater. Het vergt dus wat geduld voordat met afgraven kan worden begonnen.

Reageer op dit artikel