nieuws

Marktinitiatieven zijn harder nodig dan ooit

bouwbreed Premium

Het meeste geld uit het MIRT komt pas na 2020 beschikbaar. Regio’s die voor die tijd nog iets willen, zullen zelf op zoek moeten gaan naar creatieve oplossingen. Regionale overheden zwaaien daarom de deur wijd open voor marktinitiatieven. Maar hoeveel kun je van de markt verwachten zo lang een eigen initiatief door de vigerende aanbestedingsregels zelden wordt beloond?

Marktcombinatie De Verbinding (bestaande uit APPM, Dura Vermeer en Posad Spatial Strategies) heeft in december 2011 de regio een concreet aanbod gedaan voor de realisatie van de verbindingsweg tussen de A8 en A9. Deze ‘missing link’ in de Noord-Hollandse wegenstructuur staat al zo’n vijftig jaar als stippellijn op de kaart. De noodzaak om de weg aan te leggen is alleen maar groter geworden; het groeiende verkeersaanbod stelt de leefbaarheid en verkeersveiligheid in de regio zwaar op de proef. Ook voor economische centra als de IJmond en de regio Alkmaar biedt de snelle verbinding met de Zaanstreek, Amsterdam en Schiphol meerwaarde.

Talloze studies

Om de verbindg tussen de A8 en A9 te financieren hebben de regionale overheden samen 110 miljoen euro gereserveerd. Aan het Rijk is een aanvullende bijdrage gevraagd van circa 50 miljoen euro. Het Rijk heeft de beslissing uitgesteld tot 2020 en afhankelijk gemaakt van de uitkomsten van nadere studies. Maar er zijn in de afgelopen decennia al talloze studies uitgevoerd, het is nu tijd voor daden. De marktcombinatie ontwikkelde daarom een alternatief dat binnen het beschikbare budget van 110 miljoen euro kan worden gerealiseerd. Wachten op het Rijk is niet meer nodig. In principe zou de verbindingsweg er ruim vóór 2020 kunnen liggen.

Marktinitiatieven zijn harder nodig dan ooit. Deze tijd van economische teruggang en krimpende overheid vraagt om private slagkracht en innovatie. Maar wat we nog steeds zien is dat eigen initiatieven (unsolicited proposals) zelden worden beloond met een opdracht. Grootste belemmering is de europese aanbestedingsregelgeving. Projecten die zich voor een eigen initiatief lenen, overstijgen bijna altijd het drempelbedrag. Initiatiefnemers zullen zich na de presentatie van hun voorstel tevreden moeten stellen met een lovend woord en een schouderklopje. Daarna mogen ze aansluiten in de rij van inschrijvers.

Het rendement van een eigen initiatief staat daarmee niet in verhouding tot de geïnvesteerde tijd en creativiteit. Hoe kunnen overheden unsolicited proposals beter belonen? Welke ruimte biedt de EU-regelgeving? Het zijn vragen waarmee de branche al langere tijd worstelt, maar de echte antwoorden laten op zich wachten. Al in 2005 stelde de Regieraad Bouw dat het eigen initiatief in de praktijk nog onvoldoende functioneert. In januari 2010 organiseerde Bouwend Nederland een grootschalige conferentie over het onderwerp. In de slotverklaring wordt gemeld dat de grote opdrachtgevers, Bouwend Nederland en NLingenieurs de handen ineen zullen slaan om de barrières te slechten. Meerdere organisaties hebben inmiddels een loket en een formele procedure voor het behandelen van unsolicited proposals. Een goede stap vooruit. Er wordt echter wel consequent gesteld dat projecten boven het drempelbedrag uiteindelijk openbaar aanbesteed zullen worden; voor de initiatiefnemers in de markt nog steeds een weinig aanlokkelijk perspectief. De sector komt alleen uit deze impasse met een onconventionele aanpak, met initiatief en durf. Dat geldt voor de markt maar ook voor de overheid. Wij roepen opdrachtgevers op om mee te doen en de weg vrij te maken voor het belonen van eigen initiatieven. Laten we samen onderzoeken hoe het wel kan, zonder in de aanbestedingsregels verstrikt te raken. Niet langer praten, maar vooral doen. No guts, no glory.Met de verbindingsweg tussen de A8 en A9 wordt een oplossing geboden voor een maatschappelijk vraagstuk. Er is sprake van een level playing field en een marktconform aanbod.

Pilotperiode

We roepen hierbij andere marktpartijen op ook een bod neer te leggen. Waar wordt dan nog getornd aan de grondbeginselen van de aanbestedingsregelgeving? Ons voorstel is nu een pilotperiode te starten van drie tot vijf jaar, waarin een aantal projecten op basis van unsolicited proposals wordt opgedragen. Deze projecten worden getoetst aan criteria die vooraf zijn opgesteld door een brede koepel binnen de sector. De ervaringen worden geëvalueerd en de lijnen naar andere Europese landen worden geopend: loopt de sector daar tegen dezelfde vragen en belemmeringen aan? Dan kan voor Den Haag èn Brussel een gezamenlijke boodschap worden geformuleerd: ruim baan voor het eigen initiatief!

Auteurs zijn respectievelijk oprichter en initiator APPM management consultants, eigenaar Posad spatial strategies en directeur divisie infra Dura Vermeer.

Dit artikel is geschreven namens marktcombinatie De Verbinding

www.linkedin.com/groups/eigen-initiatief

Reageer op dit artikel