nieuws

commentaar / Onderhands

bouwbreed Premium

Onderhands is het nieuwe modewoord. De gemeente Westland besloot in navolging van de provincie Limburg en Achterhoekse gemeenten al het werk tot 5 miljoen euro onderhands aan te besteden. Brancheverenigingen zijn dolenthousiast. Eindelijk eerlijker kansen voor het lokale midden- en kleinbedrijf, eindelijk een eind aan (te) zware selectiecriteria. En voor de administratieve lasten schelen al […]

Onderhands is het nieuwe modewoord. De gemeente Westland besloot in navolging van de provincie Limburg en Achterhoekse gemeenten al het werk tot 5 miljoen euro onderhands aan te besteden. Brancheverenigingen zijn dolenthousiast. Eindelijk eerlijker kansen voor het lokale midden- en kleinbedrijf, eindelijk een eind aan (te) zware selectiecriteria. En voor de administratieve lasten schelen al die mislukte inschrijvingen ook een slok op een borrel. Maar de onderhandse procedure is geen panacee voor alle aanbestedingsproblemen van het bedrijfsleven.

Het vreugdedansje over het einde van disproportionele eisen kan achterwege blijven. In de onderhandse gunning moeten overheden evengoed een selectie maken. Als zij hoge omzeteisen verkiezen, is er geen procedure die ze tegenhoudt. Te strenge eisen aan omzet en referenties kunnen hoogstens worden aangekaart aan de hand van het Europese beginsel van proportionaliteit, maar de procedure zelf verandert weinig aan de selectie-eisen. Bedrijven die zich nu miskend voelen omdat ze uit de selectie vallen, lopen daar in een onderhandse procedure net zo goed tegenaan.

Aanbesteden is het terrein van juristen geworden. Dat is vervelend, maar niet de schuld van de openbare procedure. Kleine foutjes kunnen in aanbestedingsland grote gevolgen hebben. Dan is een gang naar de rechter snel gemaakt. Dat maakt aanbestedende diensten huiverig. Die houden hun kaarten tegen de borst. Timmeren hun procedures nog eens extra dicht en voegen voor de zekerheid een extra set eisen toe aan de selectiecriteria. Dat gedrag zorgt weer voor wantrouwen bij de marktpartijen en dan is de cirkel rond. Of de opdracht nu breed wordt uitgezet via een openbare aanbesteding of onderhands en petit comité doet hier niets aan af. Als bedrijven het idee hebben dat de opdrachtgever daar steken laat vallen, kunnen ze evengoed naar de rechter. Per slot van rekening moeten overheden ook in een onderhandse procedure transparant en non-discriminatoir werken.

Uiteindelijk staat of valt betere werking van het aanbestedingsbeleid bij de professionaliteit van de opdrachtgever. Dat staat voor een groot deel los van de procedure. Het zijn de overheden die eerlijk, ondubbelzinnig en transparant werken en communiceren, die zorgen voor tevreden bedrijven.

Reageer op dit artikel