nieuws

ProjectNIOO-gebouw blijft evolueren en is nooit af

bouwbreed

ProjectNIOO-gebouw blijft evolueren en is nooit af

Het duurzame gebouw dat onderzoeksinstelling NIOO vandaag officieel in gebruik neemt moet blijven evolueren. De installaties worden voortdurend opgewaardeerd en het dak is een waar openluchtlaboratorium.

De constructie staat, het dak is dicht, de ruimten zijn ingericht en de 200 onderzoekers zitten er al een tijdje in. Maar verder moet er ook nog veel gebeuren aan vooral de installaties van het NIOO-gebouw. Hoogleraar en directeur van het Nederlands Ecologisch Instituut NIOO Louise Vet ontpopte zich de afgelopen jaren als een gedreven bouwer, die steeds het uiterste vergde van haar adviseurs, aannemers en toeleveranciers.

Het bestek van het door Claus en Kaan ontworpen gebouw was nooit heilig. Vanaf het begin was de mogelijkheid nadrukkelijk opengelaten om wijzigingen door te voeren om de laatste duurzame technieken mee te kunnen nemen. In feite is het gebouw dat vandaag officieel wordt geopend een tussenstap in Vets ideaalbeeld.

Bouwkeet

Toch leverde die houding volgens projectleider Ralph Verhoeven van aannemer Berghege uit Oss geen overspannen toestanden in de bouwkeet op. Er werd inderdaad wel eens afgeweken van het bestek, maar niet dramatisch meer dan bij andere bouwprojecten. “Vooral bij het inkopen van materialen moesten we op onze hoede zijn en voortdurend teruggrijpen op een lijst met cradle to cradle-materialen. Elke keuze moest verantwoord worden aan architect en opdrachtgever en dat leverde uiteraard wel eens discussie op.”

Verhoeven en zijn collega’s zijn inmiddels een half jaar weg uit de bouwput aan de rand van Wageningen. Maar andere partijen mogen volgende week pas beginnen, zodat de officiële opening vandaag niet ontsierd wordt door werkzaamheden en rotzooi.

Dat lot treft bijvoorbeeld Ecofyt dat maandag start met de aanleg van een verticaal doorstroomd helofytenfilter. Op een bescheiden voetafdruk van 9 bij 7,5 meter moet dat dagelijks 5 kuub grijs water kunnen zuiveren. Het water wordt geloosd op het oppervlaktewater.

De inzet van het NIOO was dat het gebouw helemaal geen aansluiting op de riolering zou krijgen. Maar dat was het waterschap net iets te gortig. De installatie is nu zo uitgelegd dat het afvalwater bij stroomuitval of andere calamiteiten onder vrij verval het riool in loopt. In alle andere gevallen gaat het zwarte water uit de vacuümtoiletten naar een vergister, dan naar een een fotobioreactor met algen en ten slotte ook naar het helofytenfilter.

Biogas

Dievergister moet overigens ook nog gebouwd worden. Nog zo’n onderdeel waarvan de constructie, al zoekend naar fondsen voor de financiering van het ambitieuze gebouw, naar achteren opschoof. Densah uit Sneek gaat de installatie verzorgen. Het levert biogas op en het effluent wordt gevoerd naar bassins waar er algen mee worden gevoed. Op die manier worden fosfaten en stikstof teruggewonnen uit het afvalwater. Volgens de NIOO-directeur is dat belangrijk aangezien fosfaten in de toekomst schaars gaan worden. Het is zaak die materialenkringloop te sluiten, anders wordt de schaarste aan fosfaten groter dan het gebrek aan fossiele brandstoffen.

Een noviteit die op het laatste moment nog aan het ontwerp is toegevoegd, is een fotovoltaïsche folie van Flexcell. De folie is zonnecel en dakbedekking tegelijk en is op de sheddaken aangebracht van de bijgebouwen en levert inmiddels stroom aan het net. Elders op de daken komen nog zonnepanelen van Suncycle. Die zijn nog volop in ontwikkeling. Als er verbeterde versies op de markt komen worden die ook bij NIOO geïnstalleerd. Daar heeft NIOO zich van verzekerd door bijzondere leaseconstructies op te tuigen, zodat het gebouw niet na een tijdje met verouderde installaties zit opgezadeld.

Een bescheiden bijdrage aan de energievoorziening zal worden geleverd door de installatie van Plant-e. Dit start-up bedrijf van de Universiteit Wageningen ontwikkelt een methode om stroom te onttrekken aan groeiende planten. Niet alle stoffen die ontstaan bij de fotosynthese worden gebruikt voor de groei. Sommigen worden ook afgegeven door de wortels aan de bodem, waar bacteriën het weer omzetten. Daarbij komen elektronen vrij en Plant-e heeft een techniek ontwikkeld om die elektronen te oogsten. In vier bakken op het dak van het NIOO gaat het jonge bedrijfje de techniek verder perfectioneren. Binnenkort kunnen de NIOO-medewerkers daarmee waarschijnlijk hun mobieltjes en laptops opladen.

Geen bouwdeel illustreert waarschijnlijk zo goed de ambities van het ecologisch instituut als het dak. Een derde deel daarvan is uitgerust met een afwijkende dakbedekking en drukvaste isolatie, zodat er veilig op geëxperimenteerd kan worden met verschillende soorten dakbegroeiing. Het wordt door werkmaatschappij Daklab van Consolidated ingericht en voorzien van sensoren, die temperatuur, vochtigheid, verdamping en andere parameter

registreren.

Biodiversiteit

Op die manier wordt gekeken naar het waterbufferend vermogen van daken. “Maar we gaan ook vooral op zoek naar andere vegetatietypen die voor meer biodiversiteit zorgen, legt directeur Cock de Jong van Daklab uit. Een mos-sedum dak is vaak toch maar een armetierige bedoening.”

Zo zal er nog wel een tijdje gesleuteld worden aan meer delen van het gebouw in Wageningen. Adviesbureau W-pro probeert een praktijkvergelijking te organiseren op het dak van verschillende amorfe silicium PV-folies. En zo zijn er meer plannen. Want als het aan Louise Vet en haar collega’s ligt blijft het gebouw nog lang evolueren en is het nog lang niet af.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels