nieuws

Procederen kan sneller, doeltreffender en proactief

bouwbreed

Begin 2010 is de Wet rechtsbeschermingsrichtlijnen aanbesteden (Wira) in werking getreden. Inmiddels kan een tussenstand worden opgemaakt of de met de Wira beoogde rechtsbescherming doeltreffend is. Eventuele aanpassingen zouden in de nieuwe Aanbestedingswet kunnen worden verwerkt.

De Wira bepaalt dat een aanbestedende dienst een termijn van ten minste vijftien kalenderdagen in acht moet nemen, voordat de met de gunningsbeslissing beoogde overeenkomst wordt gesloten. Voorts geldt dat relevante redenen voor de gunningsbeslissing in het voornemen tot gunning dienen te zijn opgenomen.

Een gelijkluidende regeling voor andere beslissingen ontbreekt evenwel.

Uitsluitend

Onlangs is bevestigd dat deze regeling uitsluitend betrekking heeft op de gunningsbeslissing (zie LJN BR0127). De regeling geldt niet voor andere beslissingen, zoals bijvoorbeeld de afwijzing van een gegadigde in een onderhandelingsprocedure of de beslissing dat een partij niet is geselecteerd bij een niet-openbare procedure. Een motiveringsverplichting voor dergelijke beslissingen is wel opgenomen in het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren, alsmede in de nieuwe Aanbestedingswet. Kanttekening daarbij is echter dat die motivering slechts op schriftelijk verzoek hoeft te worden gegeven.

Het zou de rechtsbescherming ten goede komen, ingeval een gelijkluidende regeling voor alle beslissingen zal gaan gelden. Dit zou erop neerkomen dat de aanbestedende dienst uit zichzelf (en dus niet op schriftelijk verzoek) bij iedere beslissing een motivering dient te geven. Daarbij zou de mogelijkheid gecreëerd kunnen worden dat binnen een bepaalde termijn (bijvoorbeeld van vijftien kalenderdagen) tegen de beslissing kan worden opgekomen.

Naast het belang van rechtsbescherming, speelt ook het belang van aanbestedende diensten bij een snelle en efficiënte aanbestedingsprocedure. Dit brengt ondermeer met zich mee dat deelnemers zich proactief moeten opstellen en tijdig bezwaren kenbaar moeten maken tegen eventuele onvolkomenheden en onduidelijkheden. Men loopt het risico dat geen acht wordt geslagen op achteraf aangevoerde bezwaren. Uit oogpunt van snelheid en efficiëntie komt dit uitgangspunt juist over. Wanneer men niet ‘piept’ op het moment dat zonder al te veel bezwaren en tijdsverlies nog kan worden ingegrepen, dan kan men dat achteraf niet alsnog doen. Echter, in de rechtspraak wordt daar niet altijd op dezelfde wijze mee omgegaan. Het lijkt aan te raden om ter zake doende uitgangspunten in de nieuwe Aanbestedingswet vast te leggen, zodat partijen weten waar zij aan toe zijn.

Alsdan kan eveneens verduidelijkt worden dat niet alleen de deelnemers, maar ook de aanbestedende dienst zich proactief moet opstellen. Dat zou erop neer dienen te komen dat beslissingen uitputtend dienen te worden gemotiveerd (bijvoorbeeld met een weergave van alle redenen waarom sprake is van ongeldigheid). De eenmaal gegeven onderbouwing, kan later niet meer worden aangevuld (hetgeen in de praktijk nog vaak voorkomt).

Tussen de deelnemers en de aanbestedende dienst dient een balans te zijn, door voor beiden dezelfde spelregels te laten gelden: oftewel beide partijen komt geen beroep toe op niet eerder gemelde punten, oftewel beide partijen komt zo een beroep wel toe. Het belang van een snelle en efficiënte aanbestedingsprocedure houdt ook in dat snel en doeltreffend wordt geprocedeerd. Onlangs is geoordeeld (zie LJN: BR1264) dat dit met zich mee brengt dat andere inschrijvers die bij de uitkomst van een kort geding belang hebben zich in die procedure dienen te mengen, zodat in één ronde, rekening houdend met de standpunten en belangen van alle betrokkenen, kan worden beslist. Het is het overwegen waard om dit – uit oogpunt van doelmatigheid – als zodanig ook in de nieuwe Aanbestedingswet vast te leggen.

Derdenverzet

Tegen beslissingen kan gedurende een bepaalde termijn door alle partijen worden opgekomen, waarbij – indien men dat niet doet – later niet, althans slechts onder zeer uitzonderlijke omstandigheden, alsnog tegen die beslissing kan worden opgekomen. De mogelijkheid om bijvoorbeeld derdenverzet in te stellen zou beperkt dienen te worden, althans zal daaraan een strenge toets ten grondslag dienen te liggen. Uit het voorgaande blijkt dat er enkele punten zijn die in de nieuwe Aanbestedingswet verwerkt kunnen worden om de spelregels tussen partijen te verduidelijken. Zo zou voor alle beslissingen dezelfde regeling kunnen worden opgenomen (zowel qua motiveringsverplichting als voor de mogelijkheid om tegen de beslissing op te komen). Tevens zou verwerkt kunnen worden dat alle betrokkenen, waaronder de aanbestedende dienst, proactief dienen te handelen, alsmede aan te geven wat de consequenties zijn indien dat niet gebeurt. Als laatste zou opgenomen kunnen worden dat snel en doeltreffend (in één procedure) dient te worden geprocedeerd.

Advocaat aanbestedingsrecht bij AKD

Eindhoven

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels