nieuws

‘Onderhands gunnen is geen bouwfraude’

bouwbreed

Gemeenten verspillen jaarlijks tientallen miljoenen euro’s door alle kleine opdrachten openbaar aan te besteden. Onderhands is echter ook mogelijk voor die opdrachten en dat bespaart kosten.

De bouw- en installatiesector bepleit vaker onderhands te gunnen, zodat kwaliteit beter kan meewegen en bouwers een grotere kans maken op de opdracht. De nieuwe Aanbestedingswet ondersteunt dat pleidooi.

“Aan het woord onderhands kleeft nog altijd het gevoel van vriendjespolitiek en toeschuiven van opdrachten, maar het is volstrekt legaal en kan op een zakelijke manier”, betogen aanbestedingsexperts Joost Fijneman en Pieter van der Eijnden, respectievelijk van het Aanbestedingsinstituut (Bouwend Nederland) en de Stichting Marktwerking Installatietechniek (Uneto-VNI). Morgen staat het thema centraal op een congres over het onderwerp in een poging huiverige gemeenten over de streep te trekken.

Code oranje

Ook het flankerend beleid van de Aanbestedingswet ondersteunt het pleidooi om vaker onderhands aan te besteden en stelt daarbij een grens op 1,5 miljoen euro. “Daaronder staat het sein letterlijk op groen.” De wet wordt volgende week in de Tweede Kamer behandeld en regelt formeel niets voor opdrachten tot de Europese drempel. Daarboven móet Europees worden aanbesteed en voor bedragen tussen de 1,5 en 4,8 miljoen euro geldt code oranje, maar mag nog steeds onderhands worden gegund.

Veel gemeenten hanteren echter een eigen beleid om vanaf 1 of 2 ton openbaar aan te besteden om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Een rechtstreeks gevolg van de bouwfraude-affaire, weten de aanbestedingsexperts zeker. Slechts een enkeling durft weer vaker te kiezen voor uitnodigen van geschikte partijen.

Meestal met achterliggende gedachte om de lokale economie te stimuleren, zoals de provincie Limburg en de tien gemeenten in Rivierenland. “Maar het is net zo belangrijk dat kwaliteit meetelt bij het uitnodigingsbeleid. De opdrachtgever bepaalt wie mogen aanschuiven en wie slecht presteert, zal de volgende keer geen offerte meer mogen indienen”, bepleit Joost Fijneman.

De schijn van belangenverstrengeling is makkelijk te vermijden: “Hou het zakelijk. En zet ook de onderhandse opdrachten en gunningen op de gemeentewebsite of tegenwoordig zelfs op de Aanbestedingskalender. Zorg bovendien voor een aparte toetsingscommissie die vooraf toeziet op het uitnodigingsbeleid. Die commissie van minimaal drie mensen moet los staan van de inkoopafdeling. Daarmee is het risico van omkopen wel heel klein en zorg je voor optimale transparantie”, voegt Van der Eijnden er aan toe.

Fouten

Het Aanbestedingsinstituut inventariseerde dat driekwart van alle 3000 openbaar aanbestede bouwopdrachten een raming van maximaal 1 miljoen euro had. Juist bij die kleine opdrachten worden relatief veel fouten gemaakt, constateren beide instanties die consequent alle aanbestedingen nalopen op onredelijke eisen en missers. Bovendien zijn de kosten onevenredig hoog: Een openbare procedure kost ruim 40.000 euro, tegenover ruim 7000 euro voor het doorlopen van een onderhandse procedure.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels