nieuws

Corrosie galerij Antillenflat begon al vlak na de bouw

bouwbreed

Het doorroesten van de wapeningsstaven heeft ervoor gezorgd dat de bovenste galerij van de Antillenflat in Leeuwarden op 23 mei bezweek. Het lokale maar zeer agressieve corrosieproces is vermoedelijk al net na de bouw van de flat in 1965 in gang gezet.

Dat blijkt uit een onderzoek van ingenieursbureau EconStruct uit Leeuwarden.

In de galerijplaten zijn bij de aansluiting op de muur buigscheuren van een tiende millimeter ontstaan. De constructie is vermoedelijk al bij de bouw door zware bouwmaterialen, steigerwerk of te vroeg ontkisten gescheurd. Hierdoor konden water en chloride, vermoedelijk van strooizout, putcorrosie veroorzaken. “Een vrijwel onzichtbare sluipmoordenaar”, aldus Wim Meillink van EconStruct. Bij een renovatie in 2001 is de dekvloer lokaal gerepareerd en is een polyurethaan afwerking aangebracht. Dit is toen gedaan vanwege lekkage bij de voegen. De buigscheuren zijn toen niet ontdekt. “De coating heeft de scheuren bedekt, maar als de chlorides eenmaal in de constructie zitten, gaan ze er niet meer uit.”

Uit het onderzoek van EconStruct kwam ook naar voren dat de hoofdwapening, staven van 6 millimeter, lager ligt dan volgens het ontwerp. Hierdoor is de draagcapaciteit met circa 13 procent afgenomen. In afwijking van de bouwtekeningen heeft de aannemer van destijds, Intervam uit Leeuwarden, de galerijplaten bovendien 10 millimeter dikker gemaakt.

De wind heeft op 23 mei het laatste zetje geven. “Zelfs een vlieg had er voor kunnen zorgen dat de negende bouwlaag zou afbreken”, is de wrange conclusie van Meillink. De vier onderliggende galerijen zijn onder het valgewicht bezweken. Ook bij die constructies was er sprake van putcorrosie, maar er zijn geen aanwijzingen dat ook deze galerijen op het punt van instorten stonden.

Het heien van de vibropalen en het trillen van de damwanden voor de bouwput van een nabijgelegen tunnel in mei 2011 hebben niet tot het bezwijken van de galerij geleid. EconStruct onderzocht ook de bijzondere belastingen door het supersonisch overvliegen van een F16 en de sloop van het voormalig trappenhuis. “Elke toename van belasting kan een of meerdere wapeningsstaven doen breken, maar dit heeft niet geleid tot het bezwijken van de plaat”, stelt Meillink vast.

Goede conditie

Het instorten van de galerijen heeft niet voor constructieve gebreken aan de flat gezorgd. In de val zijn alleen kozijnen en dorpeltjes afgebroken. De betonconstructie blijkt in goede conditie. Daarom is Friso Bouw uit Sneek inmiddels begonnen met het aanbrengen van nieuwe galerijen. Gekozen is voor een betonvloer die door een metaalconstructie en een nieuwe fundering wordt gedragen. Het oude gebouw wordt hierdoor niet belast. De fundering wordt trillingsarm de grond in gedraaid. Voor kerst moeten de bewoners weer in de flat kunnen.

Landelijk

Alhoewel buigscheuren vaker voorkomen, ziet constructie-expert Dik-Gert Mans geen aanleiding voor een groot landelijk onderzoek naar de galerijconstructies van flats. Mans is ook bij het onderzoek betrokken geweest. “De combinatie van factoren maakt deze situatie bijzonder. De hoogtestelling van de wapening, de relatief dunne wapeningsstaven en het verlies van draagvermogen door verschillende zaken vind je bij andere flats niet.”

De VVE van de Antillenflat gaat nog overleggen of de aannemer van destijds aansprakelijk wordt gesteld. Het bouwbedrijf bestaat inmiddels niet meer.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels