nieuws

Cementindustrie ontwerpt uitkijktoren van ultrasterk beton

bouwbreed

Het Cement- en Betoncentrum uit ‘s-Hertogenbosch heeft een ontwerp voor een uitkijktoren van staal en ultrahogesterktebeton (uhsb) overhandigd aan Natuurmonumenten.

Dat gebeurde op een symposium in het natuurgebied De Onlanden bij Peize ten zuidwesten van de stad Groningen. De bijeenkomst werd gehouden in een tent op de geplande bouwplaats. Ben van Berkel van architectenbureau UNStudio in Amsterdam ontwierp de uitkijktoren. “Ik heb het ontwerp gratis gemaakt”, bevestigt Van Berkel. “Ik heb altijd al samengewerkt met het Cement- en Betoncentrum. Dit was een interessant onderwerp, we hadden allebei belangstelling. Uit uhsb valt veel meer kracht te halen dan uit gewoon beton; het maakt bijvoorbeeld slankere kolommen mogelijk. Dat vind ik als architect het meest interessante van het materiaal.”

Van Berkel is vaak in het natuurgebied De Onlanden geweest. “Ik ken de plek heel goed. Het kan soms onder water staan. Er is een parkeerplaats, waarvandaan bezoekers wandelen en de sculptuur tegenkomen.” Hij doelt op de uitkijktoren, die door sommigen wordt geassocieerd met een opspringende ree. “Ik weet niet waar de associatie vandaan komt. Hij is niet van mij, maar iedereen mag in het ontwerp zien wat hij wil. De uitkijktoren komt net boven de bomen uit. De trap zweeft in de ruimte, de bezoekers bewegen zich steeds naar een volgend niveau. Het uitzicht is hun beloning.” Het eerste platform op 10 meter hoogte biedt zicht op een landschap met houtwallen.

Stad

Het tweede platform op 20 meter hoogte is gericht op de stad Groningen. Bezoekers van de uitkijktoren trekken dus “de natuur in om de stad te zien”. Daar staat een andere creatie van Van Berkel: het kantoor voor de Belastingdienst en de Dienst Uitvoering Onderwijs. “Het gebouw heeft zachte vormen en vinnen, om de ecologische kwaliteit van het nabijgelegen Sterrebos niet te verstoren”, licht de architect toe. Vanuit het kantoor is de uitkijktoren te zien. Hij wordt vervaardigd van staal (delen met trekspanning) en uhsb met staalvezels (delen met drukspanning). De borstweringen worden voorzien van roestvast staal gaasweefsel.

Van Berkel is enthousiast over de mogelijkheden van ultrahogesterktebeton. “We hebben de Erasmusbrug in Rotterdam in beton geprobeerd, maar de buigkracht was onvoldoende. Misschien had de brug nu in uhsb gekund.”

Het eerste ontwerp van de uitkijktoren maakte hij met balpen. Na een constructieve analyse zijn de kolommen minder schuin geworden en is het ontwerp verfijnd. Van Berkel noemt een taakstellende bouwsom van 750.000 euro. Dat is zonder de voorbereidingskosten. Het ontwerp en het voortraject zijn gratis en de uitvoerende partijen zullen tegen kostprijs werken, zonder winstoogmerk. Natuurmonumenten hoopt dat het bedrijfsleven zal bijspringen.

Haitsma Beton heeft inmiddels drie treden van uhsb geproduceerd, waarvan twee worden beproefd door de TU Eindhoven. Het project maakt deel uit van vier uhsb-casestudies van het Cement- en Betoncentrum, de vereniging van de cementleveranciers CCB, Cemex Deutschland, Dyckerhoff, Enci en Holcim Nederland. ABT treedt op als constructeur en BAM Utiliteitsbouw is bereid de uitkijktoren uit te voeren. De geprefabriceerde onderdelen zullen dan op een bescheiden betonnen fundatie worden gemonteerd. Van Berkel ziet de uitkijktoren al staan. “Een cinematografisch effect”, verwacht hij.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels