nieuws

PROJECT Het hoogste slachtoffer van de financiële crisis

bouwbreed

De Chicago Spire is zonder twijfel het hoogste slachtoffer van de recessie. De ranke spiraal van staal en glas, een ontwerp van Santiago Calatrava, had deze zomer het hoogste gebouw van Amerika moeten zijn. Maar voor projectonwikkelaar Shelbourne Developments van de Ier Garrett Kelleher bleek de woontoren van 150 etages echter letterlijk te hoog gegrepen.

Op de bouwplaats aan de boorden van Lake Michigan zit nu alleen een gat met daarin de zwaarste fundering die ooit voor een wolkenkrabber is aangelegd.

Het plan van Kelleher om voor circa 1.6 miljard euro de hoogste woontoren van de wereld te bouwen viel in 2006 in Chicago in goede aarde. De stad beschouwt zichzelf immers als de ‘home of the skyscraper’ en het 610 meter hoge ontwerp van Calatrava zou de bekroning zijn van Chicago’s skyline. Bovendien zou de Spire hoger zijn dan de nieuwe One World Trade Center in New York. “Het is het bekende fallus-effect,” zegt Alexander Lehnerer, professor aan de Chicago School of Architecture. “Mijn wolkenkrabber is hoger dan die van jou”.

De meeste weerstand tegen de Spire kwam van Donald Trump die in Chicago net begonnen was met de bouw van de 425 meter hoge Trump International Hotel and Tower. Trump duldt geen concurrentie en hij liet geen argument ongemoeid om de Spire te betitelen als ‘een farce’. De vastgoedmagnaat uit New York waarschuwde dat de Spire een uitnodiging was aan terroristen om in Chicago toe te slaan. Bovendien wees Trump erop dat Kelleher geen enkele ervaring had met het financieren van een groot bouwproject als de Spire.

Toen de fundering van de Spire in 2008 klaar was, had Kelleher ongeveer 350 van de 1200 appartementen verkocht. Rond de helft was verkocht aan buitenlanders die het zagen als een goede investering.

Oudste truc

Maar halverwege 2008 sloeg de financiële crisis toe en vlak daarna zakte de markt volledig in elkaar. Tot overmaat van ramp raakte de Anglo Irish Bank, waarvan Kelleher had geleend, op de rand van het bankroet door de crisis in Ierland. Het kaartenhuis van Kelleher begon langzaam in te storten toen Calatrava een proces begon om 8 miljoen euro aan onbetaalde rekeningen te innen.

Omdat de Anglo Irish Bank zich terugtrok uit het project moest Kelleher, die zelf al 140 miljoen euro in de Spire had gestoken, de bouw opschorten en op zoek gaan naar nieuwe financiers. De oudste truc in de Amerikaanse markt is dan dat de projectontwikkelaar aanklopt bij een vakbond die geld kan lenen. Kelleher stapte naar de AFL-CIO in de hoop 140 miljoen euro te lenen van deze vakbond. In ruil daarvoor zou de bouw van de Spire een 100 procent ‘union job’ worden waar alleen leden van de vakbond mochten werken. Kennelijk herkenden de onderhandelaars van de vakbond het naderende financiële fiasco want men kwam, ondanks de hoge werkloosheid in de bouw, niet tot een akkoord.

In december 2010 legde een rechter in Chicago namens de Anglo Irish Bank beslag op het terrein met daarin het gat van de Spire. Kelleher heeft een schuld van 40 miljoen euro aan de bank. De projectontwikkelaar wordt ook door andere schuldeisers – waaronder Calatrava’s Festina Lente – belaagd. Het is inmiddels wel duidelijk dat Kelleher de Spire nooit af zal kunnen maken. Momenteel is er ook geen uitzicht op dat een ander bedrijf in het gat zal springen. “De markt voor appartementen in Chicago telt meer dan 2500 onverkochte units,” zegt Gail Lissner van Appraisal Research Counselors.

Louter uit balorigheid loofde de Chicago Architecture Club in 2010 een prijs uit voor het beste alternatief op het gat van de Spire. De prijs ging naar een architect die voorstelde het bouwterrein te veranderen in een strand rond een zwembad in de fundering van de Spire. Ook dat plan zal wel nooit uitgevoerd worden.

Vijf stadsblokken verderop lacht Donald Trump in zijn vuistje. Hij kon in januari 2008 zijn Trump International Hotel en Tower openen.

De vastgoedmagnaat met presidentiele ambities was de recessie net een stap voor geweest.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels