nieuws

‘Pas betalen na negentig dagen is heiligschennis’

bouwbreed

‘Pas betalen na negentig dagen is heiligschennis’

Hoe weet je of het bedrijf waarmee je zaken doet zijn rekeningen wel gaat betalen? Kredietbewaking Bouw bewaakt namens leveranciers de kredietwaardigheid van de bouw. “De argwaan is heel groot.”

“De voelsprieten worden aan alle kanten aangescherpt”, zegt John Nihot, directeur van Kredietbewaking Bouw (KBB). Dat is nodig, want de ellende in de bouw is volgens hem erger dan ooit. Bert Mak, kredietspecialist van KBB, heeft de toeleveranciers dagelijks aan de telefoon. “Mensen die al járen bij de leveranciers werken zeggen tegen ons: ‘Ik ben elke keer benieuwd of de factuur op tijd betaald wordt – als er al betaald wordt. Zo erg is het nooit geweest. Veel erger nog dan in 2003, het is niet leuk meer.’” Nihot: “En het is voorlopig nog niet voorbij. Het ijlt toch zeker nog door tot eind van dit jaar of begin volgend jaar.”

In het rustieke kantoor in Baarn waar KBB huist, is de koorts in de bouw goed te monitoren. Dralende debiteuren, wanbetalers en failliete bedrijven – van alles passeert. Steeds meer bouwers betalen later. Het oprekken van betalingstermijnen is een van de middelen de liquiditeit op peil te houden. “Gemiddeld wordt na 45 à 50 dagen betaald”, zegt Mak.

Leveranciers accepteren de oplopende betalingstermijnen vaak gelaten. Ze hebben geen keus, ze zitten met een duivels dilemma. “Lever je niet, dan ben je misschien wel 30 procent van je totale omzet kwijt. Lever je wel, dan ben je mogelijk je geld kwijt”, legt Nihot uit. De helft van de leveranciers is niet verzekerd tegen dubieuze debiteuren.

Bedrijven in de sector beloeren elkaar. Wie is nog gezond en wie niet? “De argwaan is heel groot”, zegt Mak. Logisch: hoofdaannemers, onderaannemers en leveranciers – ze trekken elkaar mee als het fout gaat. “Een domino-effect”, zegt Nihot.

“De moraliteit is soms ver te zoeken”, zegt Mak. Bouwbedrijven die zonder waarschuwing failliet gaan. Hekken om de bouwplaats, waardoor je als leverancier je spullen niet meer kunt terughalen. “Maar netjes gaat het soms ook. Zo zijn er ook leveranciers die vlak voor een faillissement nog even bellen met de leveranciers: Ik denk dat het binnen een week voorbij is, kom je spullen maar gauw halen.”

Voor de leveranciers die aangesloten zijn bij KBB geldt meestal: ze zijn gewaarschuwd. De 165 leveranciers met 350 vestigingen krijgen via KBB de laatste stand van zaken over de kredietwaardigheid van de bedrijven waarmee ze zaken doen. KBB heeft bij ruim 200.000 bouwers een vinger aan de pols. Dat doen ze door betaalinformatie van alle leden te verzamelen en te beoordelen. “De leveranciers zijn concurrenten, maar op één ding willen ze niet concurreren: op slechte debiteuren”, zegt Nihot. Ook betrekt KBB, dat ook wel het BKR (Bureau Krediet Registratie) van de bouw wordt genoemd, informatie van onder andere kredietverzekeraars, de kamer van koophandel, insolventieregisters en onderzoeksbureaus. Zo is er een goed beeld van (mogelijke) oplichting.

KBB geeft per bouwer een kredietlimiet, het bedrag tot waar een bouwer maximaal rood mag staan. De limieten liggen in crisistijd lager dan normaal. En het aantal bouwers waarvan KBB adviseert pas te leveren na betaling (zogeheten nullimieten) is de laatste twee jaar gegroeid. De beoordeling van de kredietwaardigheid gaat heel zorgvuldig, bezweert Nihot. “Limieten worden bij ons gegeven door mensen, niet door machines.” Vaak is het fingerspitzengefühl, maar ook kennis van de specifieke markt is heel belangrijk.

Leden kunnen via internet in het debiteuren informatiesysteem van KBB naar het betalingsgedrag van een potentiële of bestaande klant kijken. Het aantal en de hoogte van uitstaande vorderingen is hierdoor bijvoorbeeld inzichtelijk.

Twijfel? Dan bellen de leveranciers naar het kantoor in Baarn. “Hoe groot is de kans dat dit bedrijf binnen een jaar failliet gaat?” is de vraag die John Nihot het meest hoort. De behoefte aan gedegen informatie is groter dan ooit. Is een bouwbedrijf gezond? Of loop ik als leverancier grote kans dat ik naar mijn centen kan fluiten? KBB maakt als het ware een röntgenfoto van een bouwer. Zijn er breuken of kneuzingen die je van de buitenkant niet zo gauw ziet? “Als wij een bouwbedrijf niet 100 procent kredietwaardig achten, willen de leveranciers weten: Gaat het slecht of super slecht? Is de continuïteit in gevaar? In wat voor concern zit hij, hoe ziet de moeder eruit? Hoeveel risico loop ik als ik nu lever?”

Als bouwbedrijven steeds later gaan betalen, gaat er bij Kredietbewaking Bouw een rood sein branden. “Pas betalen na negentig dagen is heiligschennis”, zegt Mak. En een indicatie dat het goed mis is bij een bedrijf. Het sein brandde de afgelopen maanden meerdere malen op de felste stand. Bij zowel Midreth als Heddes waren de betalingstermijnen vlak voor de faillissementen eerder dit jaar opgelopen tot boven de negentig dagen. Ook liep het aantal incasso’s tegen de bedrijven op. Mak: “Ver voor de faillissementen waren er al betalingsproblemen.”

Verpanden

Sommige leveranciers gaan bij onzekerheid over tot het verpanden van bezittingen van de bouwer. Op moment dat een bouwbedrijf omvalt, hebben de leveranciers bijvoorbeeld nog een bedrijfspand in handen. Heddes-baas Kees van Iwaarden probeerde vlak voor het faillissement ook op die manier de afgrond af te wenden. “De meeste leveranciers zijn hier niet gek op”, weet Mak. “Ze zeggen: of we leveren wel, of niet. Als het zo moet, dan doen we het niet.” Maar voor andere leveranciers is het bieden van extra zekerheden door het bouwbedrijf een uitkomst. “Sommigen zijn er heel fanatiek in”, zegt Mak.

Staan er op dit moment nog seinen op rood voor grote bouwbedrijven? Mak gaat natuurlijk geen namen noemen. “Op dit moment zit één grote bouwer in de problemen”, wil hij wel kwijt.

Kredietbewaking Bouw

Kredietbewaking Bouw (KBB) is een landelijke vereniging van groothandelaren en toeleveranciers van de bouw. Het beoordeelt de kredietwaardigheid van bouwbedrijven waardoor schade door wanbetalingen kan worden voorkomen. Behalve toeleveranciers van de bouw maken ook onderaannemers gebruik van de diensten van de kredietadviseur. KBB vist ook oplichters uit zijn bestand van ondernemers. Antecedenten van personen die in het verleden betrokken zijn geweest bij faillissementen worden vastgelegd, en de gangen van hen nagegaan. Zo werden de misstanden bij Nieuwstaete Bouw al in november 2010 opgemerkt. Het bedrijf ging begin deze maand failliet.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels