nieuws

de Terugblik Lijmpistool verdrong troffel niet

bouwbreed

TNO Bouw presenteerde twintig jaar geleden een revolutionaire nieuwe metselmethode: het lijmen van baksteen. Gezien de vele voordelen, vooral arbotechnisch, leek het een techniek met een gouden toekomst. Maar de bestaande praktijk bleek taai.

Het BBC-programma Tomorrow’s world toonde de innovatieve lijmtechniek in april 1991 als het metselen van de toekomst. Een bouwvakker bouwde fluitend een baksteenmuurtje met een lijmpistool in plaats van een troffel. Heel schoon en veel minder belastend dan het ‘ouderwetse’ metselen. Via slangen konden drie metselaars tegelijk lijm krijgen uit een druktank. Bukken om specie te scheppen zou voorgoed verleden tijd zijn, evenals het navoegen en verwijderen van metselbaarden.

Een verstelbaar aluminium metselplatform maakte het mogelijk de stenen eenvoudig op werkhoogte aan te voeren. Al met al een grote vooruitgang voor de werknemer, constateerde de Stichting Arbeidstechnisch Onderzoek in de Bouw.

De nieuwe techniek gaf het metselwerk een ander uiterlijk. Aanbrengen van een stootvoeg bleek onnodig dankzij het zeer hechte metselverband. In plaats van een cementvoeg van 10 millimeter kreeg een muur keiharde voegen van niet meer dan 2 tot 3 millimeter. De baksteen(kleur) kwam daardoor beter uit. Vochttransport bleek minimaal, het steensverband optimaal.

Lijmen maakte het mogelijk traditionele bakstenen ‘op hun kant’ te vermetselen, maar ook in afwijkende vormgeving, omdat lateiloze overspanningen tot 5 meter mogelijk waren.

In de jaren die volgden werd geëxperimenteerd met lijmmortelsoorten, gereedschappen, soorten bakstenen en werkmethodes. Het Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten (KNB) kwam met een tienjarige garantie van Verzekerd Keur.

Een grote klapper kwam in 1995 toen de Belgische architect Bob van Reeth bij de renovatie van het Koning Boudewijnstadion koos voor een entreewand van 300.000 gelijmde bakstenen in helderrood. Diverse projecten volgden, ook in Nederland. Maar ondanks dat grote baksteenfabrikanten de techniek nog altijd promoten, kwam de grote doorbraak niet.

“Het is een nichemarkt die zijn plaats heeft verworven, maar echte groei zien we niet”, constateert Gerard Westenbroek (KNB). Het waarom blijft voor hem gissen. Misschien staat lijmen te ver af van de traditionele metselaar door de benodigde specifieke apparatuur en vakkennis? Theo Elshof van gespecialiseerd lijmbedrijf Elski uit Kilder constateert dat de metselbranche conservatief is. “Zelfs als gelijmd metselwerk in een bestek staat, gebeurt het vaak op traditionele wijze of als ‘dunmetselwerk’. Onder het mom van ‘lijmen kunnen we niet’.”

Tot twee jaar geleden verdiende een klein groepje gespecialiseerde bedrijfjes een behoorlijke boterham met gelijmd metselwerk. Elshof: “Maar sinds de crisis is dat helemaal voorbij. Het feit dat lijmen net iets duurder is, blijkt ineens doorslaggevend.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels