nieuws

octrooiGeselecteerde bodemschimmels pakken asbest aan

bouwbreed

Arcadis doet rondom Goor veldonderzoek naar het in situ reinigen van grond die met asbest is verontreinigd. Het betreft biologische reiniging met behulp van bodemschimmels en bessenstruiken.

Sinds 1 juli 1993 is in Nederland de productie en verwerking van asbest verboden, maar in veel gebouwen van vóór die tijd is het materiaal nog aanwezig. In het verleden is het afvalmateriaal van asbestverwerkende fabrieken gebruikt voor het verharden van bijvoorbeeld paden en boerenerven. In een grote straal rondom vroegere productielocaties zit daardoor – met name in landelijke gebieden – op veel plaatsen asbest in de bodem. Arcadis verwierf juni vorig jaar van de rijksoverheid de opdracht tot sanering van ruim duizend locaties rondom de voormalige asbestverwerkende fabrieken in Goor (Eternit) en Harderwijk (Asbestona). Saneren houdt in: verwijderen, afvoeren en opslaan in een speciaal depot. Alles onder strenge, arbeidsintensieve veiligheidsmaatregelen.

Naar nu blijkt, onderzoekt het bedrijf op niet nader genoemde locaties in Goor sinds kort ook of asbest met een biologische aanpak onschadelijk is te maken, zodat de verontreinigde grond niet hoeft te worden afgevoerd. De gebruikte methode is vastgelegd in octrooi NL1036139 en is gebaseerd op onderzoek dat aantoont dat de kwaadaardigheid van asbest in het lichaam samenhangt met de vorm van de vezels en dat die vorm weer samenhangt met de hoeveelheid ijzer in het mineraal: hoe minder ijzer, hoe minder schadelijk de asbestvezels. Laboratoriumonderzoek toont aan dat bepaalde bodemschimmels ijzer kunnen onttrekken aan asbestvezels. De methode van Arcadis is bedacht door bodemadviseur Matthijs Wetterauw en uitgewerkt door bioloog Jacqueline Baar en geochemicus Fraukje Steffen.

De aanpak van Baar en Steffen omvat het onder veilige omstandigheden graven van een gat in de verontreinigde bodem, toevoegen van een uitgekiend mengsel van soorten micorrhiza-schimmels, en het planten van een cranberry- of bosbessenstruikje in het gat. De geselecteerde schimmelsoorten leven van nature al in symbiose met deze plantensoorten, waarvan ze bepaalde voedingsstoffen ontvangen. Aan bodemdeeltjes en asbestvezels kunnen ze ijzer onttrekken, dat ze grotendeels doorgeven aan ‘hun’ planten. Daarnaast kunnen ze met hun ondergrondse schimmeldraden (hyfen) de asbestnaalden inkapselen, waardoor die ook niet meer zo makkelijk kunnen verstuiven.

Volgens Steffen, specialist bodem- en geochemie bij de adviesgroep Bodem & Ondergrond van Arcadis Apeldoorn, is het nog te vroeg om te weten of biologische asbestsanering in de praktijk werkt: “Het eerste veldwerk begon in december 2010 en we zijn nu bezig met laboratoriumanalyses om te zien in hoeverre de van nature in de bodem aanwezige schimmels invloed hebben gehad op onder meer het ijzergehalte en de structuur van de asbestvezels. Of we ook verder gaan, hangt onder andere af van deze resultaten.”

octrooinummer: NL1036139

houder: Arcadis Nederland, Amersfoort

uitvinders: J. Baar en F. Steffen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels