nieuws

‘Monumenten stevig genoeg’

bouwbreed

Scheurvorming, scheefhangen en verzakken van monumenten zijn meestal geen probleem. Het grootste risico vormen het ondoordacht ‘verbeteren’, verbouwen of wijzigen van de omgeving. Dat zei Kees van Weeren, hoogleraar Ontwerpen van Draagconstructies aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, op het congres over scheuren, scheefstanden en verzakkingen van monumenten, gehouden door de WTA in […]

Scheurvorming, scheefhangen en verzakken van monumenten zijn meestal geen probleem. Het grootste risico vormen het ondoordacht ‘verbeteren’, verbouwen of wijzigen van de omgeving.

Dat zei Kees van Weeren, hoogleraar Ontwerpen van Draagconstructies aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, op het congres over scheuren, scheefstanden en verzakkingen van monumenten, gehouden door de WTA in Bergen op Zoom. “Veiligheid is altijd een kwestie van kansen en statistiek”, betoogde de hoogleraar. Hij liet voorbeelden zien van gescheurde, scheefstaande en verzakte monumenten. “Er is zelden sprake van acuut instortingsgevaar. Ach, het glas kan een keer uit een raamkozijn knallen, maar dat kan ook gebeuren door op straat voetballende kinderen. Nee, echt constructief gevaarlijke situaties ontstaan als mensen plotseling een monument gaan ‘verbeteren’, verbouwen of iets aan de omgeving gaan doen.”

De afdracht van krachten in een monument loopt vaak anders dan in het verleden bedoeld of in het heden gedacht. Bij het uitbreiden van de kelders van Paleis Noordeinde bijvoorbeeld begon de constructie te kraken na het doorbreken van een keldermuur. Een compleet deel van de achtergevel bleek oorspronkelijk op een houten balk gefundeerd, die geheel was weggerot.

Deskundig

“Op zo’n moment moet in zeer korte tijd de juiste beslissing worden genomen”, stelde Van Weeren. “De aannemer heeft snel beton gestort onder de constructie, bekisting ertegenaan, volgende dag weer veilig.” Volgens de hoogleraar is het onmogelijk absolute veiligheid te bieden. Maar bij het verbouwen van een monument is deskundig advies onontbeerlijk.

De WTA is de Wetenschappelijk-technische groep voor aanbevelingen inzake bouwrenovatie en monumentenzorg in Nederland en Vlaanderen. Het congres in de Markiezenhof in Bergen op Zoom had ditmaal de constructieve veiligheid als onderwerp. Bert van Bommel, coördinerend adviseur monumenten bij het het Atelier Rijksbouwmeester in Den Haag, concludeerde dat de vrees voor instortingsgevaar vaak overdreven is. Maar als het om monumenten gaat is deskundig advies wel nodig. Bij het onderhoud en de restauratie van monumenten zijn veel partijen betrokken, die de plannen vanuit verschillende invalshoeken bekijken. Het beslissingsproces bij monumenten is meestal complex, maar gelukkig bestaat zelden acuut instortingsgevaar.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels