nieuws

Interview Rob van MaanenZaanstad mag een symfonie in groen zijn

bouwbreed

Hoe groen is het Zaanse groen? Rob van Maanen van Het Kleurbureau in Amsterdam heeft het uitgezocht. Tweehonderd jaar geleden was de kleur van de Zaanstreek eerder geel dan groen. Of teerzwart. Vanwaar dit onderzoek?

“Bij de planvorming voor Inverdan, de stadsuitbreiding tussen station Zaandam en het winkelgebied van de Gedempte Gracht, heeft architect en stedenbouwkundige Sjoerd Soeters de bevolking geënquêteerd over de bouw van het nieuw stadhuis. Er was een duidelijke voorkeur voor groene gevels. Hij riep de vraag op: in welke kleur groen? Die vraag is vervolgens jarenlang blijven liggen. Nu de afronding van de bouwwerkzaamheden nadert vond de gemeente het aardig om die vraag alsnog te beantwoorden.”

Tot welke conclusie komt u?

“Ik heb allerlei bronnen geraadpleegd en tal van schilderijen bekeken. Bijzondere aandacht heb ik besteed aan de zogeheten ‘Westzijderol’. Twee eeuwen geleden is de westzijde van de Zaan, het meest welvarende deel van de Zaanstreek, zorgvuldig in beeld gebracht. Dan blijkt dat rijke burgers hun panden lieten schilderen. Overwegend in aardekleuren. Geel. Rood. We zien veel kopergroen. Toen was het Zaanse groen dus lichtgroen. Maar de minder welvarende inwoners, de bewoners van de paden haaks op de Zaanoever, teerden hun huisjes. Bruin. Steenkoolzwart.”

De historische gebouwen van de Zaanse Schans, één van de grote Nederlandse toeristische trekpleisters, hebben echter een andere kleur.

“Eind maart beleggen we een symposium over het Zaanse groen. Daar komt de vraag op tafel of de Zaanse Schans wel de juiste kleur heeft. De gebouwen zijn zo’n vijftig jaar geleden bijeengebracht om een beeld te schetsen van de Zaanstreek in het midden van de negentiende eeuw. Middelgroen overheerst. Maar in die tijd bestond die kleur helemaal niet. Combinaties van Berlijns blauw en chromaatgeel, een synthetisch pigment, zijn van latere datum. Ook was niet alles groen.”

Tijd voor een ingrijpende schilderbeurt?

“Dat is wat mij betreft de hoofdvraag. Er valt natuurlijk wel wat op af te dingen. De Zaanse Schans is het resultaat van verplaatsing van panden. Toen is de kleur gebruikt die in de jaren zestig gebruikelijk was. Zo gaat dat met kleurgebruik.“

Wie in Zaandam rondkijkt ziet een ratjetoe aan middel- en donkergroene tinten. Dat kan zo blijven, zegt Van Maanen. “Op het symposium presenteren wij een Zaanse kleurenwaaier. Daarin zien we de kleurontwikkeling door de eeuwen heen. Het huidige Zaanse groen oogt vaak wat donker. Meer variatie misstaat niet. Dat zien we al in het nieuwe stadhuis. Sjoerd Soeters gebruikt ook moderne groene kleuren. Ik ben voor wat meer warmte. Olijfgroen zou ook heel goed kunnen, als het maar groen is.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels