nieuws

interview Oscar NuijtenTemperatuur waterleiding snel te hoog

bouwbreed

Legionellapreventie in de bestaande bouw vergt vaak improvisatievermogen van de installateur. Isso, denktank van de installatiebranche, geeft in haar vernieuwde publicatie 811 ‘Integraal ontwerpen van legionellavrije woningen’ praktische aanbevelingen.

De publicatie is ontwikkeld met SBR en verschijnt in april. Aan de hand van referentiewoningen worden oplossingen besproken om onder lastige omstandigheden toch op een veilige manier waterleidingen te installeren, zowel in nieuwbouw als bij renovaties. Leidingen worden bij voorkeur in de dekvloer gelegd of in een licht verlaagd plafond in badkamer of hal. De ruimte boven de laatste is doorgaans maar klein, zodat warme cv-leidingen makkelijk de waterleidingen kunnen opwarmen. Hetzelfde gebeurt ook in de dekvloer.

“Leidingwater wordt sneller warm dan menigeen denkt”, zegt legionelladeskundige Oscar Nuijten van Isso. “Het staat meer stil dan het stroomt en neemt dan de temperatuur van de omgeving aan. De kans daarop wordt groter naarmate verwarmingsleidingen en waterleidingen elkaar meer kruisen of parallel aan elkaar lopen.” In de renovatie is dat soms alleen te voorkomen door leidingen extra te verleggen. Dat kan in complexe situaties zwaar op het installatiebudget drukken. Voor de opdrachtgever soms een reden er vanaf te zien.

“De gevolgen kunnen desastreus zijn”, meent Nuijten. Dat is mede de reden dat installateurs steeds vaker Isso bellen om te weten te komen of de oplossing die ze voor een bepaalde situatie bedachten, voldoende veilig is. “Het ontwerp voor een installatie in de renovatie moet veelal ter plaatse worden bedacht. Pakt dat verkeerd uit, dan moet de installatie opnieuw worden gemaakt en dat komt de reputatie van de installateur niet ten goede.” Temeer niet omdat het herstel onder de post ‘faalkosten’ wordt bijgeschreven.

Installateurs moeten assertief genoeg worden om nee te zeggen tegen een opdracht die botst met het legionellabeleid, vindt Nuijten. Hij gaat op voorhand niet uit van kwade wil; een opdrachtgever kan door kennisgebrek tot de verkeerde slotsom komen.

Toezichthouder

Om die leemte te vullen praat Isso functionarissen van corporaties en gemeenten bij over legionellapreventie in halfdaagse instructiebijeenkomsten. Onderzoek van de VROM-inspectie leert intussen dat gemeenten, deels door een tekort aan kennis, niet bijzonder fanatiek hun rol spelen als toezichthouder op legionellapreventie.

Dat zou wel moeten, meent Nuijten. “In leidingwater zit altijd meer dan genoeg voeding voor micro-organismen als de legionellabacterie. Dat water is vrijwel nooit constant in beweging zodat micro-organismen alle gelegenheid krijgen om te groeien.” De temperatuur bepaalt of dat ook gebeurt. Komt zij boven 20 graden Celsius, dan beginnen de organismen licht te groeien. Boven 25 graden Celsius is de groei duidelijk merkbaar en vanaf 30 graden Celsius in sprake van een ware explosie. Bij die temperatuur gedijt ook de gevaarlijke Legionella Pneumophila goed.

Het probleem van te warme waterleidingen speelt in onder meer zorginstellingen en appartementsgebouwen met stadsverwarming. In de laatste neemt de temperatuur in een gebouw toe met diens hoogte. Nuijten: “In de centrale hal op de begane grond is het koel, maar helemaal bovenin is het net een broeikas. Door ‘temperatuurstapeling’ wordt de betonnen kern steeds warmer, met het gevolg dat de koudwaterleidingen bovenin het gebouw in het gevaarlijke temperatuurgebied komen te liggen.”

Ventilatie

Dat is te voorkomen met ventilatie van de schacht waarin de leidingen van de stadsverwarming liggen. De ventilatie haalt de warmte uit de kern van het gebouw. De geventileerde schacht moet brandwerend worden uitgevoerd om te voorkomen dat bij brand het vuur overslaat.

In woningen worden warme en koude leidingen bij voorkeur ondergebracht in aparte schachten, maar daarvoor ontbreekt soms de ruimte. Als alternatief kan de schacht worden opgedeeld met een schot. Nuijten: “De bouwkundige aannemer moet er op letten dat er geen openingen in die schacht zitten, omdat zij het isolerende effect teniet doen.”

In onder meer verzorgingstehuizen en woon-zorgcomplexen wordt veelal flink gestookt en is het lastig het leidingwater beneden 25 graden Celsius te houden. Teneinde de legionellabacterie te bestrijden, kunnen beheerders kiezen voor ultrafiltratie en/of desinfectie met ultraviolet licht. Als dat niet lukt, valt elektrochemische desinfectie door middel van zilverionisatie te overwegen.

Het nieuwe Drinkwaterbesluit, dat naar verwachting medio dit jaar van kracht wordt, noemt de fysische techniek gelijkwaardig aan het thermische beheer dat het huidige Waterleidingbesluit aanmerkt als de voorkeursoplossing. Thermisch beheer moet ervoor zorgen dat koude drinkwaterleidingen niet warmer worden dan 25 graden Celsius en dat warmwaterleidingen na gebruik snel genoeg afkoelen tot onder 25 graden Celsius. Warmwater in boilers en circulatieleidingen moet op 60 graden Celsius worden gehouden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels