nieuws

Rijkswaterstaat laat waarde leds voor snelwegverlichting onderzoeken

bouwbreed

Rijkswaterstaat wil onderzoeken of leds goede vervangers zijn voor de conventionele lichtbronnen boven autosnelwegen. De studie is nog niet aanbesteed.

“De praktijk moet uitwijzen of leds inderdaad geschikt zijn om autosnelwegen mee te verlichten”, zegt Willem Zandvliet. Tot nog toe doet de led het goed in de openbare verlichting, liet de led-expert van de bouwdienst van Rijkswaterstaat weten bij de officiële ingebruikname van de ledverlichting boven de A44. “De grote voordelen zijn de hoge mate van dimbaarheid en het vermogen om direct weer op volle sterkte te kunnen branden. Led-armaturen zijn zonder problemen met een factor tien te dimmen.”

De installatie dimt zelf aan de hand van onder meer de verkeersdrukte, het weer en de astronomische klok. Eventueel werk aan de weg bepaalt mede de verlichtingssterkte. “Het systeem werkt autonoom”, zegt Zandvliet. “In voorkomende gevallen kan de verkeerscentrale de besturing overnemen.” De installatie meet onder meer het verbruik en de behoefte aan onderhoud en vervanging.

Led-armaturen boeken het beste resultaat op masten tot 12 meter hoog. Voor de standaardmasten van 18 tot 19 meter hoog die Rijkswaterstaat gebruikt moet de lichtfactor met een factor twee verbeteren. “Een meer reflecterend wegdek kan het verlichtingsniveau verbeteren”, denkt Zandvliet. Het wegdek reflecteert momenteel ruim 7 procent van het opvallende licht. “Daar zou eens iets slims voor moeten komen.” De armaturen reduceren de lichthinder al wel met ruim 60 procent.

Het licht geeft het hele kleurenspectrum goed weer bij 320 lumen per watt. Dat halen de leds nog niet, zegt Mark van den Berg van Philips. “Op dit moment leveren ze 120 lumen per watt. In 2015 zou dat 200 lumen per watt kunnen zijn.” In dat jaar kan de prijs van de leds, vergeleken met de huidige prijs, volgens Van den Berg met een factor tien zijn gedaald. “Het feit dat leds steeds goedkoper worden maakt ze steeds interessanter voor de openbare verlichting.”

Lichtmasten met led-armaturen kunnen toe met een onderlinge afstand van 61 meter. Per kilometer autosnelweg komt dat neer op 34 masten. De 34 led-armaturen nemen ruim 7200 watt op. “Deze cijfers komen in grote lijnen overeen met die voor natrium lagedruk-lampen”, vertelt Toine Adams van Spectrum advies en design. De armaturen kunnen volgens de bestaande inzichten ruim vijftien jaar mee. Het komende onderzoek moet uitwijzen of leds onder de streep goedkoper zijn dan de conventionele snelwegverlichting.

Een aanpassing van de Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 13201-1 moet de doorbraak stimuleren van leds voor de snelwegverlichting. “De aanpassing moet er mede voor zorgen dat het ledlicht niet te scherp wordt afgesneden”, legt Ton van den Brink uit.

Berm

De armaturen zijn zo af te stellen dat ze alleen het wegdek verlichten. “De berm blijft daardoor donker”, zegt de voorzitter van de commissie Openbare Verlichting van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde. “Dat kan erg verkeerd uitpakken voor mensen die om wat voor reden dan ook in de berm staan.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels