nieuws

Scheiden van wonen en zorg creëert nieuwe markt

bouwbreed Premium

De voorgenomen scheiding van wonen en zorg breekt een tot op heden gesloten vastgoedmarkt open. Commerciële vastgoedpartijen krijgen hierdoor volop kansen om in de zorg te investeren.

“De scheiding tussen wonen en zorg maakt het mogelijk om het woondeel van de zorg over te laten aan de markt.” Directeur Zorg Michel van Schaik van de Rabobank is positief over de plannen van minister Schippers van Volksgezondheid om zorg en wonen van elkaar te scheiden. Want de maatregel maakt het ook voor marktpartijen mogelijk om zorgwoningen te realiseren en exploiteren. Van Schaik: “De maatregel biedt hierdoor bovendien cliënten meer ruimte om te kiezen.”

De scheiding tussen wonen en zorg staat al geruime tijd in de planning. Maar sinds Schippers op 1 juni 2011 een brief naar de kamer heeft gestuurd over haar beleidsplannen is er ook een tijdspad bekend. Met ingang van 1 januari 2014 zal voor de zorgzwaartepakketten (ZZP), de classificatie die in de zorg wordt gebruikt om lichte en zware zorgvormen te onderscheiden, 1 en 2 wonen en zorg worden gescheiden. Dit zijn de lichtste ZZP’s, wat betekent dat er een relatief beperkte zorgbehoefte is.

Over de hogere ZZP’s zijn de Haagse plannen nog onduidelijk, maar in de zorgsector wordt algemeen aangenomen dat op termijn ook bij ZZP 3 en 4 wonen en zorg gescheiden zullen worden. In de praktijk betekent dit dat cliënten van zorginstellingen in de verpleging, verzorging en gehandicaptenzorg de huisvesting en de zorg die zij nu in één pakket krijgen aangeboden apart af gaan rekenen. Het doel van de maatregel is om cliënten meer keuzevrijheid te geven. Nu zijn zorgvragers gedwongen om wonen en zorg bij één aanbieder af te nemen, de zorgverlener. Vanaf 1 januari 2014 kunnen zij hierin zelf een keuze maken. Zo ontstaat de mogelijkheid voor de cliënt om van een commerciële belegger of woningcorporatie een woning te huren. En de zorg vervolgens bij een aanbieder naar keuze in te kopen. Zorgaanbieders, zo is de redenering van de beleidsmakers, zullen met elkaar om cliënten moeten concurreren door zo goed mogelijk zorg te leveren.

De scheiding van wonen en zorg heeft volgens Jan Meijer van het adviesbureau SNH Partners grote gevolgen voor met name kleine instellingen met één of twee gebouwen. “De gebouwen van de klassieke bejaardenhuizen zijn nog wel geschikt te maken voor de nieuwe marktomstandigheden. Maar bij veel verzorgingshuizen, die vaak in verouderde moeilijk te moderniseren huisvesting uit de jaren zeventig en tachtig zitten, is dat veel moeilijker.”

Voor kleine zorgaanbieders met moeilijk aan te passen vastgoed is volgens Meijer verkoop van het pand algauw een noodzakelijke maatregel. Want zorginstellingen komen door de scheiding van wonen en zorg financieel fors onder druk te staan. De tekorten bij deze organisaties gaan vanaf 2014 snel oplopen omdat de huurinkomsten die zij bij hun cliënten kunnen innen veel lager zullen zijn dan de kosten die de instellingen voor het in stand houden van de huisvesting moeten maken. En compensatie voor deze tekorten door het ministerie van Volksgezondheid zit er voorlopig niet in.

Meijer: “Een andere mogelijkheid voor instellingen die in financiële problemen komen is fusie met een grote branchegenoot. Maar dat zal niet makkelijk zijn. Want die zitten niet te wachten op een zwakke broeder.”

Samenwerkingen

Tegelijkertijd ziet Meijer steeds meer samenwerkingen ontstaan tussen beleggers en verzorgingshuizen. “Nabij de zorginstelling worden zorgappartementen gerealiseerd door investeerders. De huurders van deze zorgappartementen gebruiken de faciliteiten van de verzorgingshuizen.”

Kleine zorginstellingen die wel van hun vastgoed af kunnen komen doen er volgens Meijer goed aan om de opbrengsten niet te investeren in nieuw vastgoed maar in ict. “Je kunt dan zorg verlenen op afstand door bijvoorbeeld cliënten te monitoren via een webcam of de dokter online visites te laten lopen.”

De zorginstelling zonder eigen gebouw blijft volgens Meijer echter wel een belangrijke partner voor vastgoedpartijen die geld willen steken in zorgwoningen. Want voor een rendabel draaiend complex moet niet alleen de woning aan de hoge eisen van de huidige welgestelde senior voldoen. Ook de zorg moet van uitstekende kwaliteit zijn. Meijer: “Zorg en vastgoed blijven onlosmakelijk met elkaar verbonden.”

Reageer op dit artikel