nieuws

Prestatiemeting in infrawereld

bouwbreed Premium

Langlopende infrastructurele projecten worden door Rijkswaterstaat tegenwoordig op de markt gezet in de vorm van een dbfm-contract. In de geest van deze contractvorm zal de opdrachtnemer haar prestatie op een transparante en betrouwbare manier moeten aantonen. Gedurende 25 jaar wordt de opdrachtnemer betaald op basis van deze daadwerkelijk geleverde prestatie; de netto beschikbaarheidsvergoeding. De prestatie en berekening worden geregistreerd in een prestatiemeetsysteem (pms).

Wat is een pms eigenlijk? Een prestatie- meetsysteem is het geheel aan activiteiten, procedures en ondersteunende middelen die nodig zijn om op een betrouwbare en transparante manier de prestatie van de infrastructuur te meten en aan te tonen zodat een getrouw beeld van de werkelijkheid inzichtelijk wordt gemaakt. Op deze manier wordt de rechtmatigheid van de factuur aangetoond. Een pms zoals bedoeld in deze projecten kan eigenlijk vergeleken worden met een weegschaal bij de slager. Op basis van wat de weegschaal aangeeft wordt middels de prijs/kilo het uiteindelijk af te rekenen bedrag bepaald. Cruciale randvoorwaarde hierbij: een wederzijds vertrouwen in de betrouwbaarheid en acceptatie van de weegschaal door zowel de klant als de leverancier! Het is niet anders binnen de infrastructuur.

In de huidige wijze van aanbesteden moet de geselecteerde aannemer het pms ontwikkelen en bouwen. Rijkswaterstaat maakt het op haar beurt een belangrijk onderdeel van het startcertificaat: de opdrachtnemer moet aantonen dat het nog te bouwen pms een getrouw beeld van de werkelijkheid geeft en daarnaast zal het pms up-and-running moeten zijn voordat officieel gestart kan worden. Het is de vraag of deze wijze van aanbesteden met betrekking tot het pms wel toekomst heeft. Het is namelijk telkens een andere opdrachtnemer die weer het wiel aan het uitvinden is. Het is dus iedere keer nieuw waardoor er geen ervaringen uit het verleden te gebruiken zijn. Dit vergt dus een grote investering in de wetenschap dat de tenderkosten toch al de pan uit rijzen. Daarnaast heb je het principe-argument dat een opdrachtgever te allen tijde de opdrachtnemer moet kunnen controleren op de geleverde prestatie en vertrouwen op alleen een edp-audit (beoordeling van de geautomatiseerde informatievoorziening, red.) is niet 100 procent waterdicht.

Verstandiger

Het is dus verstandiger dat in de toekomst Rijkswaterstaat zelf het pms ontwikkelt en dit ter beschikking stelt aan de aannemers, mede gezien de standaardisering die ze nastreeft. Maar ook bij Rijkswaterstaat is dit onontgonnen gebied en heeft men de kennis nog niet om een pms inclusief ict-tool op te zetten. Is het dan niet mogelijk een pms te ontwikkelen wat toekomstbestendig, robuust en min of meer standaard te gebruiken is in de komende dbfm-contracten? In de laatste drie dbfm- contracten is in ieder geval veel ervaring opgedaan met het bouwen van een pms. Dit zijn grofweg de drie stappen:

1. Aantonen betrouwbaarheid. Beide partijen moeten het pms accepteren. Het is dus zaak dat alle faaldefinities gezamenlijk overeengekomen zijn en dat de verificatieprocedures transparant en een getrouw beeld van de werkelijkheid opleveren.

2. Uitvoeren nulmeting. Vanaf minuut één moet de aannemer de geleverde prestatie aantonen. De status van de objecten bij overdracht van Rijkswaterstaat naar opdrachtnemer zullen dan in kaart gebracht moeten zijn en als startpunt in het pms moeten fungeren.

3. Inrichten ict-tool. Het pms is in feite een één op één -vertaling van het contract. Een goed functioneel ontwerp, een uitgebreid testplan en uitgebreide contractkennis is vanaf begin erg belangrijk.

Voor een succesvolle implementatie zijn de volgende succesfactoren te benoemen:

• Een goede samenwerking met opdrachtgever. Een wederzijdse acceptatie van het pms is nodig anders kan het niet functioneren en blijven de discussies.

• Kennis van de praktijk en techniek aan beide kanten van de tafel! Je moet niet alleen samen overeenstemming bereiken over de faaldefinities en verificatie- procedures per contracteis, maar ook weten of de afgesproken werkwijze überhaupt mogelijk technisch is. Dit blijkt niet altijd even eenvoudig in de praktijk.

• Degelijke contractkennis. Het pms is een één op één – vertaling van het contract, inclusief alle voorkomende uitzonderingen.

• Commitment bij het management. Voor een vliegende start vanaf aanvangsdatum is een goed werkend pms het belangrijkste voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer.

Onafhankelijk adviseur en (project)manager bij PG-consulting

info@pg-consulting.nl

Reageer op dit artikel