nieuws

ANALYSEStap naar zelfstandig heid vooral uit nood

bouwbreed

De ruim tienduizend nieuwe zzp’ers die dit jaar hun boterham proberen te gaan verdienen in de bouw, doen dit vooral omdat ze geen andere keus hebben.

De eerste negen maanden van dit jaar zijn er volgens de Kamer van Koophandel 10.100 zzp’ers bijgekomen. De aanwas is 28 procent groter dan vorig jaar, toen in de eerste drie kwartalen zich 7.900 nieuwe zelfstandigen meldden om aan de slag te gaan in de bouw. Vooral in de regio Rotterdam is de groep die zich als startende bouwondernemer heeft ingeschreven groot: 1.550 ondernemers schreven zich in. Dat is de helft meer dan in 2010.

De grote aanwas van zzp’ers in de bouw hangt samen met de faillissementen. Zuid-Holland is dit jaar bovenaan te vinden in de lijst met regio’s waarin veel bedrijven bankroet gingen.

Door de groei van het aantal zzp’ers wordt het aandeel zzp’ers in de werkgelegenheid nog groter dan het al was. Ongeveer 20 procent van de werkgelegenheid behoort in de bouw tot de flexibele schil. In 2000 was dat nog 12 procent. Nog nooit is het aandeel en de omvang van zelfstandige arbeid zo groot geweest. En het wordt nog erger. Het percentage groeit de komende vijf jaar naar 21 procent, verwacht het Economisch Instituut voor de Bouw.

Particuliere markt

De zzp’ers leunen nog sterker dan voorheen op de particuliere markt, die in normale tijden voor bijna de helft van het werk zorgt. De lage btw en de daardoor gestimuleerde vraag van particuliere huishoudens naar verbouwingen compenseerden voor een groot deel de opdrogende werkstroom afkomstig van aannemers en collega zzp’ers.

Veel zelfstandigen hebben werk genoeg. Voor starters geldt meestal een ander verhaal. Niet iedere starter kan echter direct een inkomen verwerven. In hoogtijdagen nam je als startende zzp’er een paar klanten mee, nu wordt een deel van de ondernemingen gestart vanuit een WW-uitkering. Dat verklaart waarom het aantal WW-uitkeringen het afgelopen jaar met een derde daalde. Het aantal WW-uitkeringen van werknemers uit de bouw liep het met 4.000 terug naar 8.400.

Maar dat wil niet zeggen dat vooral minder gekwalificeerde vakmensen zich op de zzp-markt roeren, is de stellige overtuiging van Charles Verhoef, voorzitter van FNV ZBO. Misschien zijn er nu juist wel meer vakmensen die zzp’er worden, dan in de vette jaren. Toen kozen veel mindere goden voor het grote geld. Die gelukszoekers zijn er niet meer. De stap naar zelfstandigheid wordt vooral gezet uit nood. Bouwbedrijven moeten snijden in hun vaste kosten, de personeelskosten voorop.

Woonkamer

Veel geld is er als gemiddelde zzp’er niet meer te verdienen, afgaand op de tarieven die rond de 30 euro schommelen, met uitschieters naar boven, maar vooral naar beneden. Het gemiddeld uurtarief ligt 20 procent lager dan drie jaar geleden.

Veel zzp’ers ruilen noodgedwongen de bouwplaats in voor de woonkamer. Dat is niet voor iedereen een vertrouwde werkomgeving. Met modderige veiligheidsschoenen door een woonkamer banjeren moet volgens Verhoef snel afgeleerd worden. Ook dienen de zzp’ers een fatsoenlijke offerte op te kunnen stellen en goede omgangsvormen met klanten aan te gaan. Het werk is niet meer – in de woorden van Verhoef – “een prijs maken, urenbriefje inleveren en je centen krijgen”.

Ondanks deze ongemakken zou de toekomst voor zzp’ers gunstig moeten zijn. Bedrijven die net personeel op straat hebben gezet en weer wat opdrachten krijgen, kloppen nu aan bij zzp’ers. Geen haar op hun hoofd die eraan denkt in deze onzekere tijd vast personeel aan te nemen.

Een op zes zzp’ers wil uurtarief verhogen

Een op de zes zzp’ers in de bouw is van plan zijn tarief komend jaar te verhogen. Deze groep ziet ruimte op de markt om het tarief op te schroeven. Dit blijkt uit onderzoek van het KvK Ondernemerspanel. De voorgenomen verhoging van zzp-tarieven voor 2012 volgt op een langere periode van dalende dan wel gelijkblijvende tarieven.

Reageer op dit artikel