nieuws

Negatief advies over duurzaam inkopen

bouwbreed

Het beleid rond duurzaam inkopen moet totaal anders

Het werken met duurzaamheidscriteria helpt niet echt en remt innovaties,
vindt Actal. “Wij adviseren het inkoopbeleid niet op grond van de
duurzaamheidscriteria voort te zetten als niet vaststaat dat dit voor de
betrokken sector bijdraagt aan daadwerkelijke verduurzaming”, schrijft het
Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) in zijn advies aan
staatssecretaris Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu). Mede op basis van
onderzoek door KPMG concludeert het college dat de keuze voor
duurzaamheidscriteria het bedrijfsleven destijds heeft opgezadeld met hoge
lasten. Bovendien bestaat grote onzekerheid of het instrument de doelstellingen
voor duurzaamheid dichterbij brengt. Bovendien leidt deze manier van werken tot
hoge kosten. De overheid becijferde toentertijd dat de lasten maximaal 169
miljoen euro per jaar zouden bedragen. Daar komen echter de inhoudelijke
nalevingskosten bij. Alleen al voor de utiliteitsbouw bedragen die minimaal 125
en maximaal 375 miljoen euro. Het Actal ziet dat die kosten ook nog relatief
minder zwaar zijn voor grote dan voor kleine bedrijven. In de praktijk werkt het
beleid als een toetredingsbeperking voor mkb-bedrijven.

Overlap

Een deel van de kosten wordt veroorzaakt door een overlap tussen
criteriadocumenten en bestaande wet- en regelgeving. Dat betekent in de praktijk
dat ondernemers bij elke transactie met de overheid moeten aantonen dat zij zich
aan de wet houden. Het Actal adviseert nu de productcriteria die gelijk zijn aan
wettelijke regels, te schrappen. De criteriadocumenten zijn levende documenten
die regelmatig worden aangepast. Dat vindt het Actal niet wenselijk. In de
eerste plaats verhoudt dit zich lastig tot afschrijvingstermijnen van
investeringen. Zo haalt in het KPMG-onderzoek een grote aannemer een voorbeeld
aan van een onderaannemer die een bepaalde kraan wil aanschaffen, maar zich
afvraagt of die over twee jaar nog aan de criteria voldoet. De hoofdaannemer
wist daar uiteraard geen antwoord op.

Visie

Het Actal mist ook langere termijnvisie van de overheid waar bedrijven zich
op kunnen richten. Ook dat is een gevolg van de keuze voor een productbeleid
waarin de bedrijfsprocessen niet meetellen. Het college vindt dat als “de
overheid een vergezicht schetst zoals gebruik van de CO2ladder”, dit veel beter
aansluit op de bedrijfsprocessen van ondernemers. Utiliteitsbouwers vinden dan
ook nog dat de bewijsvoering belastend en kostbaar is. Veel opdrachtgevers
hanteren eigen manieren van uitvragen van bewijsmiddelen om aan te tonen dat
bedrijven aan criteria voldoen. Ook worden vragen veel inkopers aan alle
indieners bewijsmiddelen in plaats van een eigen verklaring. Alleen de winnaar
moet de bewijsmiddelen verstrekken. Dat scheelt ook lasten, vindt Actal. Een
belangrijk nadeel van de huidige manier van werken is dat innovatie nauwelijks
kansen krijgt. De criteria bieden zeer beperkt ruimte voor echte innovatie,
omdat de oplossing praktisch vastligt. Daardoor kunnen bedrijven zich niet
onderscheiden. Ook weten zij niet of nauwelijks in welke richting ze moeten
innoveren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels