nieuws

Asielzoekerswoningen later ook geschikt voor recreatie

bouwbreed Premium

– Bij de woningen in de asielzoekerscentra in Luttelgeest en Dronten ligt het accent op duurzame herontwikkeling. Vraaggestuurde ventilatie en zonneboilers moeten het energieverbruik omlaag brengen. In de toekomst moeten de centra als recreatieparken kunnen dienen, mocht het aantal asielzoekers dalen.

De opdracht bestaat uit ontwerp, onderhoud en realisatie van 272 woningen in twee centra. Dronten krijgt 134 duurzame woningen en Luttelgeest nog eens 138. De oude woningen in beide parken gaan tegen de grond. Dronten telt momenteel 140 bungalows. Luttelgeest heeft 96 bungalows en 95 caravans. Ook de onder- en bovengrondse infrastructuur in beide parken wordt compleet vernieuwd. Luttelgeest krijgt bovendien nieuwe kantoor- en schoolpanden.

De klus gaat twee jaar duren. De bouwcombinatie die dit gaat doen heeft een passende naam: COA’litie. Met een knipoog naar de opdrachtgever, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Vier bouwers werken samen. Dat zijn Friso Bouwgroep in Sneek, Noppert Beton Heerenveen, Jorritsma Bouw te Bolsward en Dura Vermeer Bouw Hengelo.

Het COA heeft met dit miljoenenproject voor een design, build and maintain-contract gekozen. “Voor ons een nieuwe werkwijze”, stelt projectleider Raymond Mulder die voor het COA het proces in Luttelgeest begeleidt. “Het voortraject was intensief. We moeten goed nadenken over de keuzes voor beide parken om de risico’s voor de toekomst te kunnen beheersen. Daarnaast willen we ook de vrijheid van de bouwondernemingen niet te veel beperken.” Royal Haskoning begeleidde het COA in het hele proces. Voor de planontwikkeling en het bouwmanagement is PRC Arcadis ingeschakeld.

Dubbelfunctie

Na een onderhandse aanbesteding maakten twee architecten elk een ontwerp. DP6 Architectenstudio uit Delft kwam met een plan voor Luttelgeest. Origins Architecten uit Rotterdam deed dit voor het park in Dronten. “Belangrijk uitgangspunt is de dubbelfunctie van de woningen. De laatste jaren is het COA geconfronteerd met schommelingen van het aantal asielzoekers. Dat heeft een enorme impact op het vastgoed. Wij hebben geen idee hoeveel plekken we over vijf of tien jaar nog nodig hebben. Met het oog op de toekomst is het belangrijk om de woningen zo te bouwen dat die later ook voor andere functies geschikt zijn”, stelt Sander de Brouwer, projectleider van het centrum in Dronten. De architectuur van de woningen, die in oppervlakte variëren van 90 tot 110 vierkante meter, is met het oog op de toekomst niet tijdsgebonden. “Over vijftien jaar zijn bakstenen en een kap met dakpannen nog steeds ‘duurzaam fraai’. De parken liggen centraal in toeristische regio’s. Door het ontwerp kunnen de woningen straks eenvoudig voor recreatie worden gebruikt.”

Vrolijke kleuren

Het asielzoekerscentrum in Dronten is in 1994 als vakantiepark met Finse bungalows gebouwd, maar inmiddels sterk verouderd. De houten huizen in vrolijke kleuren bieden momenteel ruimte aan achthonderd asielzoekers. De inrichting is echter niet praktisch. Als gevolg van het ontbreken van kruipruimtes is het in de woningen erg vochtig. Technisch gezien is de kwaliteit beneden peil.

De huisvesting in Luttelgeest kampt ook met problemen. De zogeheten pionierswoningen zijn in de jaren vijftig gebouwd voor arbeiders die de Noordoostpolder hebben ontgonnen. Later kreeg het 21 hectare grote park een recreatieve functie. “Uitgangspunt was een sobere bouw”, legt Raymond Mulder uit. “Door het sobere karakter waren er amper mensen geïnteresseerd om een recreatiewoning te kopen. Uiteindelijk is het park in 1986 aan ons verkocht.”

Luttelgeest is weliswaar een van de oudste asielzoekerscentra in Nederland, maar bouwkundig gezien zijn de woningen nog steeds van redelijke kwaliteit. De huisvesting voor de asielzoekers is echter allesbehalve functioneel. Bovendien kan op het gebied van energie nog veel worden gewonnen. De halfsteense muren en ongeïsoleerde daken spreken in dat opzicht boekdelen.

Hoewel de beide projecten los van elkaar zijn aanbesteed, neemt de bouwcombinatie zowel het park in Dronten als dat in Luttelgeest onder handen. “De vier bouwers hebben al eerder samengewerkt in andere projecten. Zo kunnen we profiteren van elkaars competenties. We hebben geen maanden overleg gehad over het besluit om op deze projecten in te schrijven, te nemen”, legt directeur Bareld Bijma van Noppert Heerenveen uit. “De gekozen aanbestedingsmethodiek UAV-GC 2005 is nieuw voor dergelijke grote woningbouwprojecten. Van zowel opdrachtgever als opdrachtnemer vergt dit aanpassingsvermogen.”

Het COA wil dat de bewoners tijdens de werkzaamheden op het eigen centrum blijven wonen. Pas als de eerste nieuwe woningen staan, gaan de slopers aan de slag. “Wekelijk vervangen we vijf tot zeven woningen. Belangrijkste uitdaging voor ons is om snel te bouwen. Logistiek gezien vraagt het project dus om een strakke planning.” Vanwege de hoge repeterende factor is er gekozen voor een prefab betonsysteem. Het betonnen skelet is de basis van de woningen. “Het systeem wordt inmiddels op basis van een maatgevende dagproductieplanning bij Noppert Heerenveen voorbereid”, aldus projectleider Charles Kole van Dura Vermeer.

Het casco van de nieuwe woningen wordt direct van kozijnen en elektra voorzien. De pur-isolatieplaat met een hoge luchtdichtheid wordt bij het storten aan het skelet toegevoegd. “Door deze toepassingen meteen tijdens prefabricage aan de betonelementen toe te voegen, besparen we een productiecyclus op de bouwplaats.”

Douchewater

De bouwers moeten aan een ambitieuze energieprestatiecoëfficiënt voldoen. De epc-waarde voor de woningen ligt op 0,5. Met vraaggestuurde ventilatie en zonneboilers moet het energieverbruik verder omlaag. “Ook willen we warmte terugwinnen uit het douchewater. Met acht bewoners per woning wordt de douche intensief gebruikt. Dat moet dus een flinke besparing opleveren”, aldus Sander de Brouwer van het COA.

Een landschapsarchitect richt de terreinen van de beide asielzoekerscentra in. “Als Luttelgeest straks geen asielzoekers meer herbergt, kan de nieuwe eigenaar eventueel grote waterpartijen aanleggen. Voor de recreant een pluspunt. Voor een asielzoekerscentrum zijn waterpartijen juist niet wenselijk. Met name uit het oogpunt van veiligheid, want zowel kinderen als volwassen bewoners kunnen niet altijd zwemmen”, legt Raymond Mulder uit.

De werkzaamheden moeten net voor de bouwvak beginnen. De projecten in Luttelgeest en Dronten lopen parallel en worden begin 2014 opgeleverd. n

Reageer op dit artikel