nieuws

Maarten Dolmans:‘Museumvleugel rond mikwe gebouwd’

bouwbreed Premium

Maarten Dolmans:‘Museumvleugel rond mikwe gebouwd’

In Venlo is gisteren een begin gemaakt met de voorbereidingen van het transport van een middeleeuws Joods badhuis, een zogenoemde mikwe. Het badhuis moet eind augustus van de gemeentewerf worden verplaatst naar het Limburgs Museum. Daar komt heel wat bij kijken, weet ook stadsarcheoloog Maarten Dolmans van Venlo.

“Na de opgraving in 2004 staat het gebouw in twee stukken van elk 4,5 bij 8,5 meter in een tent aan de gemeentewerf in Venlo. Het gevaarte weegt in totaal 8 ton en is opgebouwd uit mergel. Het mikwe moet eind augustus naar het museum worden verplaatst. Daar wordt een fundament gestort waarop het bouwwerk rust. Vervolgens wordt rondom het mikwe een nieuwe vleugel van het Limburgs Museum opgebouwd. Volgens ons gaat het daarbij om het grootste en zwaarste archeologische object dat ooit in een Nederlands museum is geplaatst.”

Om die verplaatsing mogelijk te maken moet het mikwe achtereenvolgens worden schoongemaakt, geconserveerd en ingepakt.

“Het bouwwerk is lang ingepakt geweest, en de mergel moet eerst goed drogen. Intussen gaan we de muren ervan schoonmaken, want die zitten vol klei. Die klei halen we er met kwastjes en bezempjes en met een speciale stofzuiger van af. Loszittende delen worden verwijderd en apart ingepakt voor transport. Die worden later na plaatsing op het fundament bij het museum weer verankerd.”

Voordat het mikwe op transport gaat, wordt het ingepakt in een bekisting en verankerd op een betonnen vloer. “Tussen muren en bekisting wordt een opvulmiddel gespoten, zodat er geen frictie meer kan zijn onderweg. Eind augustus verhuist het gebouw naar het museum.”

Het mikwe is voor Nederland van enorme waarde, daarvan is Dolmans overtuigd. “Het is het enige overgebleven middeleeuwse mikwe in Nederland en het is rond 1270 gebouwd door dezelfde steenhouwers die ook de kathedraal in Roermond hebben gebouwd. Die stamt uit dezelfde tijd. Voor de Joodse gemeenschap is een mikwe zelfs nog belangrijker dan een synagoge. Zonder mikwe is er geen sprake van een gemeenschap.”

“Het mikwe werd in de middeleeuwen altijd bovenop een kwel geplaatst, zodat vers grondwater binnen kon lopen. Vandaar dat het mikwe in Venlo vlakbij de Maas werd gebouwd. De vloer van het bad is waterdoorlatend, en volgens de voorschriften moet het bad zo’n duizend liter water kunnen bevatten. Je moet je er volledig in kunnen onderdompelen.”In 1350 is het mikwe in onbruik geraakt, weet Dolmans. “Het jaar daarvoor brak een grote pestepidemie uit. De Joden kregen daarvan de schuld en werden verdreven.”

Reageer op dit artikel