nieuws

Defensiebunkers in de aanbieding

bouwbreed Premium

Defensiebunkers in de aanbieding

Het legergroen van 53 oude defensieterreinen is voor 95 procent veranderd in bladgroen, met hier en daar een randje rood. Het project is ondanks de vastgoedcrisis budgetneutraal uitgevoerd en heeft 30 miljoen euro gekost. “De belangstelling viel soms een beetje tegen.”

Projectleider Annelies Koningsveld van de Dienst Landelijk Gebied heeft het afstoten van de 2100 hectare begeleid. “Het mag geen verrassing zijn dat de ramingen uit 2004 wat aan de optimistische kant waren. Inmiddels hebben bijna alle terreinen een nieuwe eigenaar. Onder invloed van de crisis waren er soms minder gegadigden, maar toch is het gelukt om 40 procent van de terreinen aan particulieren te verkopen.” Daarbij gaat het om stichtingen, verenigingen en rijke individuen. Zo kocht een dame een groot deel van Havelte om haar aangrenzende landgoed uit te breiden.

Die locatie staat maandag centraal om stil te staan bij de afronding van het programma, al hebben sommige terreinen nog geen nieuwe bestemming. Binnenkort komen de bunker in Oestgeest en de mobilisatieterreinen in Bergen en Bussum nog op de markt. Bij de laatste twee is aan de rand van het gebied ruimte voor enkele villa’s. Ook de verkoop van de twee forten Honswijk en Everdingen moet nog, maar daarover lopen drukke onderhandelingen met de Hollandse Waterlinie.

Bijna zonder uitzondering zijn de 53 terreinen mooi groen met hier en daar wat bunkers, kazernes, dienstwoningen en andere opstallen. Een groot deel bleek te liggen in de ecologische hoofdstructuur. Daarom nam het ministerie van Landbouw de 2100 hectare voor het zachte prijsje van 15 miljoen euro over van Defensie met de intentie om ze om te vormen tot natuurgebieden. Addertje onder het gras bleken diverse verontreinigingen zoals lood in ‘kogelvangers’ op oude schietterreinen, vervuilde blusvijvers en asbest in veel gebouwen.

Koningsveld kan de opdracht met succes afronden, want slechts honderd hectare kreeg een rode bestemming. Ook de speciaal ontwikkelde meetlat door studenten van de universiteit Wageningen bewijst dat de verkoop bijna altijd heeft geleid tot extra gebruikswaarde, belevingswaarde of toekomstwaarde van landschap, ecologie en cultuurhistorie. Vooral bunkers blijken geschikt voor nieuwe bestemmingen. Het bijbehorende rapport ‘Verkocht wegens vrede’ wordt maandag gepresenteerd.

In de zes bunkers van Stegerveld gaan autistische jongeren wonen en het kazernecomplex Kamp Koningsweg Noord wordt volledig herontwikkeld door Portaal en Kondor Wessels. Ook sloot de dienst een deal met de provincie Brabant over elf terreinen. In ruil voor de belofte dat tien terreinen volledig worden toegevoegd aan de ecologische hoofdstructuur, komen op het oude oefenterrein bij Tilburg vooral woningen.

Het was niet altijd een makkelijke opgave om een nieuwe eigenaar te vinden. Wie ko mt bijvoorbeeld in aanmerking voor de Waalsdorpervlakte, inclusief het deel met die beroemde klok die elke 4 mei klinkt. “Daarover barstte een hele discussie los. We zoeken dan steeds pragmatische oplossingen: Staatsbosbeheer heeft uiteindelijk de grond van ons gekocht en geeft die in erfpacht uit aan de zittende huurder, een waterwinbedrijf.”

De opbrengst van winstgevende projecten is consequent gestoken in het slopen of juist opknappen van terreinen en de ontwikkeling van natuur. Zo bracht de Gorsselse Heide 40 cent per vierkante meter op, maar moet de nieuwe eigenaar zich wel houden aan een bijbehorend pakket van eisen. “Het natuurherstelplan is onderdeel van de overeenkomst en dat zie je terug in de prijs. Maar daarmee is wel weer een prachtig stuk natuur hersteld.”

Winstgevende gronden als vliegveld Valkenburg of de Kromhoutkazerne zijn bewust buiten het project gehouden. Die opbrengst wordt wel deels gebruikt om de bezuinigingen bij Defensie te financieren. De kans is overigens groot dat het ministerie opnieuw terreinen gaat afstoten. Koningsveld zou haar project graag een vervolg geven met een nieuwe serie overbodige Defensiegebieden, maar alleen als dan opnieuw een hoofdrol is weggelegd voor de natuur.

Reageer op dit artikel