nieuws

beschouwingGebiedsontwikkeling lijdt onder crisis

bouwbreed Premium

Een mix van maatregelen is nodig om gebiedsontwikkeling weer op gang te krijgen. Dit blijkt uit het rapport Gebiedsontwikkeling van de bouwministeries gemaakt door Akro Consult.

De meeste partijen bij gebiedsontwikkelingen zijn nog bezig met ‘damage control’ constateren de onderzoekers. Ontwikkelaars en bouwers hebben het snelst gereageerd op de financiële crisis met prijsverlagingen, stoppen met voorbereidingen en afwaardering van grondposities waarbij langzaam maar zeker bij een aantal ontwikkelaars meer dan de helft van het personeel is weggevloeid.

Corporaties zijn nog even doorgegaan, maar bouwen inmiddels hun ontwikkelbedrijven af en concentreren zich op de instandhouding van hun voorraad. De gemeentelijke overheid loopt hierop achter. Zij zijn iets te lang doorgegaan met voortzetting van hun plannen. Inmiddels realiseren ze zich dat in de bezuinigingen de bouwproductie een grote rol speelt. De inkomsten uit het grondbedrijf vallen immers tegen.

Daarnaast spelen structurele factoren een rol die nieuwe gebiedsontwikkeling bemoeilijken. De onderzoekers noemen dit een onbalans in de markt. Zo is de kantorenmarkt ontregeld en heeft net als de markt voor bedrijfsruimte te maken met een afnemende ruimtebehoefte. Voor winkelruimte geldt min of meer hetzelfde, al is hier nog wel vraag, maar dan geconcentreerd in toplocaties in hoofdwinkelgebieden.

De woningmarkt kampt met problemen als toekomstige krimp en zwaardere eisen van hypotheeknemers. Toch is er mede door de vergrijzing nog wel vraag in het bijzonder naar combinaties met een vorm van zorg.

Standaard

Het is niet eenvoudig om gebiedsontwikkelingen van de grond te krijgen, temeer omdat het niet volgens een standaardrecept kan. Toch zien de onderzoekers wel een aantal aanbevelingen die overal kunnen helpen. Zo moeten planologische procedures korter worden. Dit kan door eerder samenwerking te zoeken en de procedures parallel in plaats van volgtijdelijk te laten lopen.

Ook moet worden gekeken naar het grondbeleid. De overheid heeft in de vorm van het voorkeursrecht en onteigening nog een enkel instrument in handen als het gaat om projecten met een maatschappelijk belang. Een marktpartij die een dergelijk initiatief wil ontplooien staat met lege handen als hij de grond niet heeft.

Financiering

Verder is de financiering momenteel een probleem. Akro Consult ziet als mogelijk oplossing daarvoor het opnieuw vormgeven van de zogenoemde ABP-leningen voor nieuwbouwwoningen uit de jaren tachtig van de vorige eeuw. Daarbij moet gekeken worden naar de mogelijkheden van indexleningen voor vastgoed aangezien pensioenfondsen daar wel voor te vinden zijn.

Kortom, een mix van maatregelen op procedureel terrein en andere financieringsinstrumenten zijn nodig om gebiedsontwikkeling weer op gang te krijgen. Dat alle partijen daarbij wat in moeten leveren, is evident. In hoeverre overheden daartoe bereid zijn, blijft echter de vraag.

Reageer op dit artikel