nieuws

Kleine service units dragen bij aan veiligheid van ambassade

bouwbreed Premium

Vanuit de manifestatie Design en Overheid is de vraag gesteld of er in de toekomst een Europese ambassade mogelijk zou kunnen zijn en zo ja hoe deze eruit zou kunnen zien. Eric Vreedenburgh pleit voor kleine service units in plaats van een groot Europees verzamelgebouw. Uit de vele omschrijvingen over diplomatie komt naar voren dat […]

Vanuit de manifestatie Design en Overheid is de vraag gesteld of er in de toekomst een Europese ambassade mogelijk zou kunnen zijn en zo ja hoe deze eruit zou kunnen zien. Eric Vreedenburgh pleit voor kleine service units in plaats van een groot Europees verzamelgebouw.

Uit de vele omschrijvingen over diplomatie komt naar voren dat het geen eenvoudig en eenduidig ambt is en dat er niet zelden een dubbele bodem c.q. dubbele agenda aan de orde is. In dit politieke spel hecht de Nederlandse overheid er veel waarde aan om door middel van architectuur en kunst de Nederlandse cultuur en identiteit uit te dragen.

In diverse toelichtingen van ambassade ontwerpen uit heel de wereld komt men de verwijzingen naar de identiteit van een land tegen. Al te makkelijk wordt opgemerkt dat internationalisering per definitie de identiteit van een cultuur aantast. Doordat het debat over identiteit in Europa betrekkelijk emotioneel wordt gevoerd, vindt er eerder een uitwisseling van gevoelens dan van argumenten plaats.

Verleden

Gemakshalve gaan veel politici en bestuurders er vanuit dat de identiteit van een land een toestand uit het verleden is die onveranderlijk is of zou moeten zijn.

De identiteit die men dan uit deze geconstrueerde historie destilleert zegt dan vooral iets over een interpretatie van het heden. De krampachtigheid waarmee dit tegenwoordig gebeurt, is kenmerkend voor de angst en onzekerheid die in de westerse wereld heerst.

Het zal niemand verbazen dat Europa zich graag wil profileren als een moderne democratische en economische kennismacht. Hierin spelen wetenschap, cultuur en de creatieve industrie een belangrijke rol. Deze machtpositie van Europa stoelt naast veiligheid en economie ook op het gegeven van een Europese culturele gemeenschap met een gemeenschappelijk erfgoed.

In een ontwerp studie met studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in 2010 zijn de volgende scenario’s verkend:

1 – maak een stringent onderscheid tussen de functionaliteit van de ambtswoning en het faciliserende kantoor (de post). In plaats van een groot Europees verzamelgebouw in een residentie wordt het programma opgesplitst in kleine service units die in een goed toegankelijk netwerk in de wereld worden geplaatst. In deze units worden vooral allerlei administratieve handelingen verricht.

Door deze service units op vliegvelden te plaatsen kan men eenvoudig aan deze eisen voldoen.

2 – het tweede scenario is geschreven voor een grote post in een belangrijke stad. Naast de kantoorruimte en service units zou deze post uitgebreid kunnen worden met multifunctionele expositieruimten. Er kunnen tentoonstellingen, bijeenkomsten, feesten, concerten en congressen georganiseerd worden.

Hoe ongrijpbaar het begrip Europese identiteit ook mag zijn, in alle literatuurstudies, studentenstudies en in de vele toelichtingen van nieuw gebouwde ambassades is er één uitgangspunt dat voor alle ontwerpen voor nieuwe ambassades geldt: de moderne ambassade is transparant. Europa wil zich graag profileren als een moderne democratie en daar horen transparant verlopende processen van besluitvoering bij. De meeste architecten voelen dit ‘feilloos’ aan en vertalen dit in het gebruik van veel glas.

Internationale netwerk

In zijn boek ‘Het Kristalpaleis’ behandelt de Europese filosoof Peter Sloterdijk de globalisering en met name de ‘Europese expansie’ van de afgelopen vijfhonderd jaar. Het ontstaan van het internationale netwerk van posten heeft hier alles mee te maken. In het verlengde van de ontdekkingsreizen ontstonden de handelsmissies. Sloterdijk benoemt het beroemde ontwerp van Crystal Palace voor de wereld- tentoonstelling in 1851 in London als symbool van de mondiale droom van de moderne mens: een ultieme haast grenzeloze transparantie architectuur waar de moderne democratie zich in thuis voelt.

Echter deze zichtbare transparantie van moderne architectuur bestaat wel bij de gratie van de vele onzichtbare veiligheidsmaatregelen en computer aangestuurde technologieën die onze steden, publieke ruimte, en gebouwen onder controle moeten houden. Onder de dekmantel van transparantie architectuur wordt er veel verzwegen. Het reële gevaar van aanslagen heeft er voor gezorgd dat de een van de belangrijkste uitgangpunten voor en ambassade de veiligheidsmaatregelen zijn

Wellicht dat het concept van kleine Europese service units op de vliegvelden kan bijdrage aan het beter ‘ontsluiten’ van de Europese ambassades.

Eric Vreedenburgh

Architect en directeur van Archipelontwerpers. Daarnaast geeft hij les op de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Samen met Rainer Bullhorst heeft hij het Europese ambassadeproject opgezet.

Reageer op dit artikel