nieuws

Grote zorg om verdubbeling van het aantal bouwconflicten

bouwbreed Premium

Sommige bouwers dreigen terug te vallen in oude reflexen. Het aantal bouwconflicten met Rijkswaterstaat stijgt en het prijsvechten steekt de kop op. Topman Jan Hendrik Dronkers maakt zich zorgen: “We willen juist de andere kant op: meer samenwerken en meer kwaliteit.”

Dronkers is bijna een jaar topman van Rijkswaterstaat en rent ook tijdens het
kerstreces van het ene zoutoverleg naar het volgende spoedoverleg. Rustig
opstarten hoort niet bij de functie van directeur-generaal, concludeert hij
goedgeluimd. Het ‘snelheidsdeken’ heeft een nieuwe trend gezet, maar de
zoutvoorraden zijn voldoende om het einde van de winter te halen. Daarna volgt
de onvermijdelijke discussie over de gaten in het asfalt. Naast het ad hoc
blussen van brandjes, houdt Dronkers de grote lijnen scherp in de gaten. Hij zet
de koers van ‘markt, tenzij’ onverminderd voort, maar heeft daarbij afgelopen
jaar een pakket maatregelen bedacht om het professionele opdrachtgeverschap in
te bedden. Als relatieve buitenstaander was hij aangenaam verrast een goede
zakelijke houding bij de bouwsector aan te treffen, maar tegelijkertijd is een
kentering gaande die hem minder geruststelt. Het aantal bouwconflicten stijgt.
Bij de aanbestedingsrechtszaken is sprake van meer dan een verdubbeling: van
vijf in 2009 naar twaalf in de eerste negen maanden van afgelopen jaar. Tijdens
de uitvoering spanden nog eens negen bouwers een zaak aan tegen Rijkswaterstaat,
tegen zes het jaar ervoor. Domineesgedrag, oordeelt hij hard. Met de mond mooie
woorden belijden, maar ondertussen het tegenovergestelde doen. “Bouwers
verwachten van ons als opdrachtgever een stabiele koers, maar moeten zelf ook
niet terugvallen in oud gedrag. Het zijn lastige tijden, maar prijsvechten en
conflicten vormen niet de koers waarop we op de lange termijn vooruitkomen. Het
goede voorbeeld geven, moet wel van twee kanten komen en laten we juist nu
elkaars hand vasthouden”, waarschuwt Dronkers. Hij laat zich regelmatig
informeren over het aantal rechtszaken en ziet de stijgende trend met lede ogen
aan. De topman schroomt ook niet om de top van het bedrijfsleven erop aan te
spreken. De keten in de bouw is lang en kwetsbaar. Ook juicht Dronkers het toe
dat Vernieuwing Bouw doorgaat en inzet op verbreding van professioneel
opdrachtgeverschap. De bouwwereld verandert niet als alleen het Rijk het goede
voorbeeld geeft. Daarom wil Rijkswaterstaat graag een steentje bijdragen om de
faalkosten terug te dringen. “De verspilling moet uit de keten. Daarmee gaat nog
steeds zo’n 10 procent van de omzet verloren.”

Belonen

Dronkers zet in op kwaliteit en wil positief meedenken van de markt belonen.
“Daar hoort het meewegen van prestaties uit het verleden bij. Wie goed presteert
heeft een streepje voor.” Rijkswaterstaat heeft afgelopen jaar al een topaantal
aanbestedingen op kwaliteit gegund. In 2010 is 88 procent van het
aanbestedings-volume in de markt gezet via de economisch meest voordelige
inschrijvingen (emvi). Dat is ruim 60 procent van het totaal aantal opdrachten.
“En dan verwacht ik ook van aannemers dat zij hun onderaannemers niet
uitknijpen, maar op kwaliteit selecteren.” Hij beseft dat niet alles in één keer
kan veranderen: “Het heeft twintig jaar geduurd, voordat we RAW-bestekken goed
op de rit hadden. Het is een kwestie van lange adem, maar de richting is goed.
We zijn toe aan de derde generatie prestatiecontracten, hebben standaard
risicogestuurde contractbeheersing en systems engineering. We vragen veel van de
markt, maar die weet daar wel steeds beter op in te spelen. Het is in ons beider
belang om voorop te lopen in Europa.” Dronkers verwacht komende jaren een
stijgende lijn in het aantal dbfm-contracten. “In lijn met de wensen van de
nieuwe regering willen een stabiele stroom dbfm-opdrachten op de markt brengen.
Afgelopen jaar is met succes de A15 Maasvlakte-Vaanplein en de A12
Lunetten-Veenendaal gegund. Komend jaar komt de N33 aan de beurt.” Ook de natte
sector zal beter worden getoest op de meerwaarde van de combinatie van ontwerp,
bouw, financiering en onderhoud. Daarbij denkt Dronkers onder meer aan de
zeesluis bij IJmuiden. Tegelijk wacht Rijkswaterstaat een nieuwe, pittige
bezuinigingsronde. “In eerste instantie willen we onze eigen organisatie nog
efficiënter inrichten en in tweede instantie gaan we taken afstoten.” Het is
geen oplossing nog meer taken bij de markt neer te leggen. “De bouw verwacht ook
professionele begeleiding. Te veel over de schutting duwen, werkt averechts.”
Dronkers verwacht voor de gww-sector de komende jaren een stabiele
opdrachtenstroom van tussen de 4 en 5 miljard euro. Het hele ministerie blijft
op jaarbasis gemiddeld 8 miljard euro in infrastructuur investeren.

Reageer op dit artikel