nieuws

‘Donner kan oude Bouwbesluit beter nog maar even koesteren’

bouwbreed Premium

Minister Donner (wonen) moet voorlopig even geen kunstjes uithalen met nieuwe bouwregels, vindt Johan Koudijs, voorzitter van de onafhankelijke Commissie brandveiligheid. In opdracht van oud-minister Van Middelkoop bestudeerde hij het concept van het nieuwe Bouwbesluit nauwkeurig. “Er is iets aan de hand”, vat hij de 124 aanbevelingen samen.Johan Koudijs heeft nadrukkelijk niet de intentie het […]

Minister Donner (wonen) moet voorlopig even geen kunstjes uithalen met nieuwe bouwregels, vindt Johan Koudijs, voorzitter van de onafhankelijke Commissie brandveiligheid. In opdracht van oud-minister Van Middelkoop bestudeerde hij het concept van het nieuwe Bouwbesluit nauwkeurig. “Er is iets aan de hand”, vat hij de 124 aanbevelingen samen.Johan Koudijs heeft nadrukkelijk niet de intentie het ministerie van Binnenlandse Zaken (waar bouwregels onder vallen) af te vallen. De ambtenaren kunnen er immers ook niets aan doen dat het mes in het Bouwbesluit moest omwille van eenvoudigere regels. In zijn ogen deden degenen die het Bouwbesluit herschreven hun best. “Gun ze de tijd hun eerste poging nader uit te werken.”

Met uw commissie heeft u het concept van het nieuwe Bouwbesluit beoordeeld. Wat trof u aan?

“Men heeft ervoor gekozen het besluit opnieuw te schrijven. Nee, er is niet zomaar geschrapt. De hele methodiek is voor belangrijke delen van het Bouwbesluit fundamenteel veranderd.”

Kunt u een voorbeeld geven?

“Nu moet een gebouw twee vluchtwegen hebben en mag je daarvan soms afwijken. In het nieuwe concept is dat precies andersom. Eén vluchtweg is verplicht en soms moet je er twee hebben. Het lijkt een te verwaarlozen verschil, maar het illustreert een totaal ander manier van denken om het nieuwe Bouwbesluit te begrijpen. Nog een voorbeeld. Nu geldt als vuistregel dat er per meter 90 mensen per minuut door een deur moeten kunnen vluchten. In de nieuwe opzet is dat aantal afhankelijk van hoe ver de deur open kan, 90 graden of verder. Maar wie zegt dat ik geen kastje achter de deur zet? Daar stelt het Bouwbesluit geen eisen aan, terwijl het zo twintig mensen kan schelen.”

De opzet van het nieuwe Bouwbesluit is anders. Wat nog meer?

“De terminologie. Wat in 1992 een ‘vluchtweg’ was, is nu ‘een van brand en rook gevrijwaarde vluchtroute’ en gaat in het nieuwe Bouwbesluit ‘een extra beschermde vluchtroute’ heten. Drie keer verandert de term, terwijl het doel en de uitvoering hetzelfde blijven. Daar zijn nog tal van voorbeelden van. Nee, daar zit volgens mij helemaal niets achter. Men heeft puur de behoefte gehad met een schone lei te beginnen.”

U telde ruim honderd tekortkomingen.

“Weeffouten. Die zijn vrij makkelijk te verhelpen en worden er absoluut uitgehaald. Een voorbeeld is de regel voor galerijflats. Nu mogen twee trappenhuizen niet aan één kant van het gebouw zitten. In het concept Bouwbesluit is het ook verboden een trappenhuis links en rechts van het gebouw te hebben. Het idee hierachter is dat je niet langs een brandende woning kan vluchten. Maar als je er dieper over nadenkt, betekent het dat je in die situatie helemaal niet meer kan vluchten.”

In welke opzichten is dit Bouwbesluit beter dan het vorige?

“Ik zie geen hele grote verbeteringen op dit moment. Op detailniveau is er wel een vereenvoudiging. Bijvoorbeeld het feit dat de bezettingsgraad eruit is. Daarmee wordt een hoop theoretisch gedoe voorkomen. Het is ook goed dat het brandcompartiment van een industriegebouw vergroot is naar 2500 vierkante meter.”

Stel iemand werkt elke dag met het Bouwbesluit. Hoe zal hij het ervaren?

“Die confrontatie is denk ik vergelijkbaar met het effect dat het allereerste Bouwbesluit in 1992 op hem gehad zou hebben.”

Vindt u het onverstandig dat minister Donner besloot een heel nieuw Bouw-besluit te ontwikkelen?

“Nee. Hij heeft een serieuze poging gedaan de bouwvoorschriften te vereenvoudigen.”

Serieuze poging. Is de missie niet gewoon mislukt?

“Het is nóg niet gelukt. Ik heb de definitieve versie ook nog niet gezien.”

Hoe verklaart u dat? Ministerie en tientallen belangenorganisaties zijn er anders al jaren mee bezig.

“Op die vraag pas ik. Nogmaals wij hebben een kritisch rapport geschreven. Als commissie beschouwen wij het verschijnen van een nieuw Bouwbesluit als politiek gegeven. Wij willen opbouwende kritiek geven, bouwregels verbeteren.”

In februari gaat het aangepaste concept Bouwbesluit naar de Tweede Kamer. Heeft de minister dan al uw aanbevelingen verwerkt?

“Ik heb de mij beloofde terugkoppeling nog niet gehad. Maar ik heb ook niet de illusie dat hij alle 124 punten van ons gaat aanpakken. Uiteraard had ik dat wenselijk gevonden. Anders zou ik ons werk niet serieus nemen.”

Neemt het ministerie uw aanbevelingen serieus?

“Ja, daar ga ik wel vanuit. Op basis van ons rapport zijn inmiddels ook weer twee nieuwe onderzoeken gestart.”

Is de bouw niet beter af als we dit ‘totaal andere’ concept vernietigen en opnieuw beginnen, zoals de Stichting Expertisecentrum Regelgeving Bouw propageert?

“Dat denk ik niet. De politieke realiteit is gewoon dat er iets anders komt.”

Andersom: zou minister Donner het huidige Bouwbesluit 2003 niet langer moeten koesteren?

Aarzelend: “Ik vind dat eerlijk gezegd wel. Zoals ik al zei is het nieuwe Bouwbesluit totaal anders. Zoiets kun je eigenlijk alleen maar invoeren als het heel goed gaat met bouwend Nederland. Tegen het ministerie heb ik op persoonlijke titel gezegd: ‘Als je een kunstje wil doen op je zadel dan kan dat alleen als je fiets vaart heeft.’ Nogmaals, er is een serieuze poging gedaan de bouwregels te verbeteren. Maar met zijn allen zouden we moeten erkennen dat het nog niet helemaal gelukt is. Ik vind dan ook dat we het ministerie tijd moeten gunnen verder aan de gang te gaan met de beoogde verbeterslag. Zo gek is dat niet. In 1998 maakten we zoiets ook al mee toen de Bond van Nederlandse Architecten op de rem ging staan, terwijl het gewijzigde Bouwbesluit al was gepubliceerd. Uiteindelijk gingen de herziene regels pas in 2003 in. Maar het leverde wel een duidelijker Bouwbesluit op. Dankzij de BNA kwamen er allemaal tabelletjes in die aangeven welke regels voor welk gebouwen gelden. ”

Wat vindt u dat er op de lange termijn moet gebeuren? Bent u zoals veel deskundigen op het gebied van brandveiligheid vóór een risicogestuurde aanpak van bouwplannen?

“Nee. Daar is het nog te vroeg voor. Het ontbreekt wereldwijd aan kennis en statistieken op dat gebied. Het uitstapje van het ministerie van VROM vorig jaar naar New York heeft dat ook aangetoond. Ook daar doen ze niet aan een risicobenadering van gebouwen.”

Het expertisecentrum pleit voor een Bouwbesluit dat voor 80 procent uit standaardregels bestaat. Het overige deel zou dan in moeten gaan op complexe projecten. Vooral voor kleine en middelgrote aannemers zou dat een uitkomst zijn, omdat ze dan niet langer worden opgezadeld met regels die ze nooit gebruiken. Goed plan?

“Brandveiligheid in de gebouwde omgeving in Nederland wordt steeds complexer. Steeds vaker worden functies in gebouwen gecombineerd. Je kunt je daarom afvragen of we met zo’n 80-20-regel wel voldoende oog houden voor ingewikkelde bouwplannen. Misschien gaat die regel wel helemaal niet op voor de bouw.” n

Commissie brandveiligheid

In het nieuwe Bouwbesluit ziet brandveiligheidsdeskundige Johan Koudijs geen grote verbeteringen. Een waslijst met aanbevelingen is richting minister Donner gegaan. Maar hij heeft niet de illusie dat het ministerie alles overneemt.

Reageer op dit artikel