nieuws

Bouwen zonder cement is heilloos

bouwbreed

Leidinggevenden in de bouw stapelen wel stenen, maar vergeten het cement, menen Rob Schmidt, Sander Mahieu en Menno Lammers

De techniek kiest voor structuur, harde logica en de kortste verbinding
tussen twee punten. Meten is immers weten. Andere zaken, zoals cultuur,
menselijke motivatie, gedrag en emotionele intelligentie (EQ) doet het
leiderschap af als soft en daarvan houdt het zich liever afzijdig. Als de sector
optimaal presterende organisaties wil bouwen is het juist dit cement dat nodig
is om de stenen met elkaar te verbinden tot een stevig en solide geheel.
Leidinggevenden verwerven hun positie door vakmanschap. Dat wordt bepaald door
opleiding en jarenlange ervaring. Op de hts en de TU is leiderschap geen thema.
Vervolgens bestaat bij de meeste ingenieurs- en adviesbureaus weinig animo en
budget voor leiderschapsontwikkeling. Inhoudelijke cursussen als
besteksvoorbereiding, UAV(-GC), VCA en project- en timemanagement voeren de
boventoon.

Zacht

Ondertussen vormen de zachte aspecten de basis voor een solide en optimaal
presterende organisatie. Een praktijkvoorbeeld: een managementteam wilde onlangs
graag procesbegeleiding voor een sessie over ‘cultuur en samenwerking’. Ook al
had het managementteam een overvolle agenda, er werd ruimte gecreëerd voor een
gesprek over individuele waarden en persoonlijke gedragsvoorkeuren, softe termen
voor wat je drijfveren zijn en waarom je reageert zoals je reageert. Met als
doel de persoonlijke toolkit van de individuele leidinggevende te verbreden, de
samenhang in het team te versterken en de besluitvorming te vergemakkelijken.
Dit managementteam realiseerde zich dat zij dit cement keihard nodig had om de
uitdagingen van vandaag en morgen aan te kunnen.

Tekort

Géén aandacht voor de zogenaamde softe kanten van het leiderschap resulteert
in onvoldoende presterende teams. En daarvan zijn er al te veel. De bouw doet
zichzelf tekort door intern potentieel onbenut te laten. Het is de taak van
iedere leidinggevende zorg te dragen voor zowel de stenen als het cement. Het
maakt dan niet uit of je een project van 10 miljoen of een van 1000 euro leidt.
Niet omdat het toevoegen van cement theoretisch beter is, maar omdat prestaties
van mensen, teams en organisatie als geheel dan substantieel verbeteren.
Internationaal onderzoek wijst uit dat de bedrijfscultuur uiteindelijk dé
doorslaggevende factor is in het succes van elke onderneming. Wees ervan
overtuigd dat wat aan de binnenkant van de organisatie cultuur heet, aan de
buitenkant de brand van de organisatie vormt: klanten kiezen niet voor een
bedrijf met een zwakke cultuur. De meeste websites beloven helaas meer dan de
klant ervaart. Theorie? Was het maar waar.

Uitdagingen

Organisaties moeten de uitdagingen van de toekomst aan kunnen én onderwijl
optimaal presteren: zet daarom al het potentieel in en creëer ruimte waarin
mensen optimaal kunnen functioneren. Naast de rationele kant van de
bedrijfsvoering (IQ), dus óók cultuur, leiderschap, samenwerking en gedrag (EQ).
De aandacht voor cultuur begint met “meten is weten”: cultuur valt tegenwoordig
goed in kaart te brengen en te ontwikkelen. En omdat cultuurwaarden zichtbaar
worden in gedrag, heeft dit een directe relatie met de klantbeleving en de
reputatie van de organisatie. Cultuur wordt zo de resultante van doelgerichte
acties en interventies en niet een van toevallige samenloop van
omstandigheden.Cultuurontwikkeling werkt verder alleen wanneer het leiderschap
dit serieus neemt én in het dagelijks gedrag het goede voorbeeld geeft. Continue
leiderschapsontwikkeling, waarbij ervaring belangrijker is dan theorie, is dan
ook een harde voorwaarde om de bedrijfscultuur te versterken. Daarnaast is
talentmanagement noodzakelijk: het versterkt de span- en veerkracht van de
organisatie. Tot slot zullen hts en TU ervaringsgerichte persoonlijke en
leiderschapsontwikkeling in hun leerprogramma moeten opnemen teneinde de basis
te verbreden. In de technische sector wordt cultuur afgedaan als ‘soft’. Uit
ervaring weten wij: omdat leidinggevenden niet weten wat zij ermee aan moeten.
Echter ‘cultuur’ is net als cement: eerst is het nog zacht, later hardt het uit
en zorgt het voor de noodzakelijke binding tussen de delen. Je kunt er dan
letterlijk op bouwen. Cultuur zet zich ook. Als je niet uitkijkt blijkt het te
hard om nog te veranderen. Leidinggevenden in de bouw: verlies de stenen niet
uit het oog, maar gebruik meer cement!

Rob Schmidt
Adviseur Oranjewoud
Sander Mahieu
Partner Synnova
Menno Lammers
Procesmanager Vernieuwing Bouw

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels