nieuws

Transparantie en innovatieve projecten nog ver te zoeken

bouwbreed

Transparantie en innovatieve projecten nog ver te zoeken

Versnellingsprojecten zijn schaars en de crisis zal hard neerslaan door bezuinigingen op projecten. De bezoekers van de regionale marktdag Utrecht krijgen op 1 juli geen vrolijke boodschap van organisatoren Bouwend Nederland en adviesbureau APPM.

Mark van Kerkhof van APPM inventariseerde de opdrachtenstroom voor
infrabouwers in de regio Utrecht. Daarvoor ging hij te rade bij de provincie, de
stad Utrecht, vier omliggende gemeenten (Houten, IJsselstein, Nieuwegein, en
Vianen) en het hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden. Voor de komende vier jaar
zitten honderden projecten in de pijplijn. Clusteren is de trend, innovatieve
contracten waarmee een aannemer zich kan onderscheiden op kwaliteit zijn met een
kaarsje te zoeken. “We merken dat bouwers het prettig vinden om data te weten,
maar ze vinden het nog belangrijker om in contact te komen met opdrachtgevers en
te discussiëren over onderwerpen als bundelen en gunnen op de laagste prijs”,
licht Van Kerkhof van APPM toe. Bouwend Nederland houdt voor de derde keer een
marktdag om haar leden in contact te brengen met regionale opdrachtgevers en ze
een idee te geven van hun omgeving. “Bouwers hebben de neiging af te wachten. We
willen van aannemers ondernemers maken die zich pro-actief opstellen”, motiveert
regiomanager Bob Gieskens van Bouwend Nederland.

Ondergewaardeerd

Hij ervoer in maart dat marketing nog een ondergewaardeerd begrip is in de
bouw. “Ken je markt. Weet wat je staat te wachten en pak je kansen. Als
onderscheiden op kwaliteit tijdens de aanbesteding lastig is, moet je winst zien
te pakken in de voorfase. Het kan al helpen als je twee projecten kunt
combineren in de uitvoering en het is ook niet verkeerd om opdrachtgevers te
wijzen op zo’n mogelijkheid. Meedenken wordt meestal echt op prijs gesteld”,
weet Gieskens. De economische crisis is hard aangekomen in de bouw, merkt de
regiomanager vanuit contact met zijn leden. Opvallend is dat maar weinig
opdrachtgevers de sector de helpende hand toesteken door projecten versneld op
de markt te zetten. De gemeente Rotterdam en Rijkswaterstaat zijn daar de
positieve uitzonderingen op. Wel krijgen de organisatoren van de marktdag van
alle kanten de waarschuwing dat de overheidsbezuinigingen hun weerslag zullen
krijgen. “Niemand lijkt nog te weten hoe, maar de boodschap is duidelijk: de
eerste twee jaar is weinig te merken, voor de periode daarna wordt geschrapt,
geknepen en vertraagd.” Bundelen van opdrachten, raamcontracten en clusteren
zijn trends die onomkeerbaar zijn. “Als kleinere aannemer hoef je daar niet van
te schrikken. Werk in onderaanneming of vorm een combinatie met een collega.
Maar veel aannemers weten niet meer wat nu wel en niet mag en durven zo’n stap
niet aan.” De megaprojecten van Rijkswaterstaat blijven in Utrecht bewust buiten
beschouwing. Met de ring Utrecht en de opwaardering van A1/A27/A28 zijn enkele
miljarden gemoeid, maar voorbehouden aan de “tien grote jongens”. Die redden
zichzelf wel, is de gedachte van de organisatoren en Rijkswaterstaat zal daar te
zijner tijd wel een aparte marktconsultatie voor houden. Het hoogheemraadschap
is wel met opzet gevraagd een bijdrage te leveren om een idee te krijgen van de
waterprojecten. “En veel waterschappen hebben ook wegen in beheer.”

Onderhoudsprojecten

Lang niet alle opdrachtgevers blijken zich professioneel op te stellen. Het
is Van Kerkhof opgevallen dat veel aanbestedende diensten geen idee hebben van
hun onderhoudsportefeuille. “Investeringsprojecten weten de meeste
opdrachtgevers wel op te sommen, maar de post van beheer en onderhoud is meestal
minstens even groot. Zeker nu met de komende bezuinigingen nieuwbouwprojecten de
ijskast in verdwijnen. In een aantal gevallen hebben gemeenten speciaal voor ons
een inventarisatie gemaakt”, weet hij uit ervaring. Vooral het midden- en
kleinbedrijf dingt graag mee met onderhoudsprojecten. Uit de inventarisatie van
APPM blijkt dat gunnen op de laagste prijs nog altijd de norm is. “Innovatieve
contracten zijn en blijven een hoge uitzondering, behalve voor Rijkswaterstaat.”
Veel opdrachtgevers proberen wel eens een d&c-contract uit, maar komen dan
van een koude kermis thuis. “De ervaringen zijn lang niet altijd positief en ook
vanuit de markt hoor is verschillende geluiden”, weet Gieskens.

Kennis

Aanbestedende diensten blijken – om verschillende redenen – ook maar beperkt
bereid hun kennis over opdrachten te delen. “Wij praten niet met de markt,
krijgen we soms letterlijk te horen.” Het is Mark van Kerkhof meermaals
overkomen dat hij geen informatie kreeg over toekomstige projecten. Voor de
vorige marktdag van Randstad Zuid ontving hij niets van het Havenbedrijf
Rotterdam, Alblasserdam, Katwijk en Middelharnis. Zuid-Holland, Rotterdam en
Rijkswaterstaat Zuid-Holland leverden juist wel veel projectgegevens, inclusief
data en ramingen. “Grotere opdrachtgevers lijken beter te beseffen dat de markt
ook beter uit de voeten kan als niet geheimzinnig wordt gedaan over de planning
van projecten.” Voor de regio Zuid-Holland kreeg hij 580 projecten in kaart,
maar bij slechts 27 procent van de projecten kreeg hij het investeringsbedrag
boven water. Van de meeste projecten werd wel een bandbreedte vrijgegeven.
Daarbij moet worden aangetekend dat steeds meer opdrachtgevers wel hun
medewerking verlenen, heeft Van Kerkhof gemerkt. En nog belangrijker: meer dan
40 procent van de deelnemers van de marktdag is afkomstig van opdrachtgevers en
bereid om in gesprek te gaan met marktpartijen. “Het krampachtige bij
opdrachtgevers en opdrachtnemers uit het verleden is er echt wel van af. Ze
moeten misschien even ontdooien en kijken graag de kat uit de boom, maar dat
hangt samen met de bouwsector.”

Meer informatie op website

Informatie over de derde regionale marktdag op 1 juli staat op:
www.kvk.nl/mn-marktdag

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels