nieuws

Kalkar: Opwerkingsfabriek wordt pretpark

bouwbreed

Kalkar: Opwerkingsfabriek wordt pretpark

Hij werd ooit aangekondigd als een ‘eeuwigdurende energiebron’, maar de peperdure kweekreactor Kalkar eindigde als pretpark. Al een kwart eeuw geleden besloot de regering van de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen dat de omstreden kerncentrale nooit zou draaien, maar de afbouw ervan ging nog jaren door.

Prachtig natuurlijk voor de meer dan duizend bouw- en installatiebedrijven
die in de loop der jaren aan het megaproject werkten. Want de bouw van het
complex – met niet alleen een enorme reactor, maar ook twaalf gebouwen rondom –
leverde hen een geweldige hoeveelheid werk op. Tussen de bouwstart in 1973 en de
bouwkundige oplevering in 1986 stortten ze 250 duizend kuub beton, versterkt met
58 duizend ton wapening. Ook legden ze een slordige zeventig kilometer aan
leidingen aan. Installatietechnische bedrijven trokken zesduizend kilometer
kabel en monteerden 24 duizend armaturen en nog eens vele duizenden pompen,
ventilatoren en meet- en regelkasten. De uiteindelijke kosten van 4,1 miljard
euro waren ruim vijf maal zo hoog als de origineel begrote prijs. Nederland nam
daarvan 15 procent voor zijn rekening. Iedere Nederlander betaalde daarvoor
jarenlang een special ‘Kalkarheffing’ van drie procent over zijn
elektriciteitsrekening. Duitsland (70 procent) en België (15 procent) de rest.
Maar de ruimten die waren ingericht voor de splijtstofelementen bleven leeg. De
talloze protestmanifestaties in het West-Duitse stadje maakten Kalkar tot hét
symbool voor de antikernenergiebeweging. De deelstaatregering onder leiding van
Johannes Rau zat mede daardoor steeds meer in zijn maag met Kalkar.

Hellevuur

De ramp in Tsjernobyl (1986) had ze helemaal niet nodig om tot het besluit te
komen dat de snelle kweekreactor voor plutonium-239 nooit een vergunning zou
krijgen om te gaan draaien. Recentelijk bekende oud-deelstaatminister Friedhelm
Farthmann dat een vernietigend ambtelijk rapport uit 1985 de doorslag gaf.
Hoofdconclusies: de kweekreactor is niet nodig en is niet veilig genoeg
ontworpen – onder meer vanwege zijn natriumkoeling. “Als we dit hellevuur
aansteken, krijgen we het nooit meer uit, concludeerden wij”, aldus Fahrtmann.
“Dus spraken we af: we maken dat ding kapot.” Bondskanselier Helmut Kohl beval
door te bouwen met het oog op boeteclausules, dus besloot de deelstaat de
vergunningverlening eindeloos te traineren. Pas in 1991 zette Berlijn definitief
een streep door het project. De Nederlandse ondernemer Hennie van der Most kocht
het complex in 1995 voor 2,5 miljoen euro en liet het verbouwen tot pretpark:
Kernwasser Wunderland. Zijn Duitse architect Michael Cesarz demonstreerde ooit
zelf in Kalkar tegen kernenergie. “Nooit gedacht dat ik daar ooit nog van zou
profiteren.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels