nieuws

‘Inzicht is de beloning van het Grote Risico Spel’

bouwbreed

‘Inzicht is de beloning van het Grote Risico Spel’

Bouwprojecten brengen risico’s met zich mee. Budgetten worden overschreden, deadlines niet gehaald en juridische geschillen dreigen. Samenwerking is de oplossing. Maar samenwerking is niet vanzelfsprekend. Om partijen met elkaar te leren werken, bedacht Arent van Wassenaer het Grote Risico Spel.

In de vergaderruimte van wervings- en interimbureau YER aan de Hogehilweg in
Amsterdam-Zuidoost staan op ruime afstand van elkaar vier speeltafels. Elk is
voorzien van een spelbord. Eromheen liggen stapeltjes kaarten in felle kleuren
groen, blauw, rood of geel. Arent van Wassenaer, advocaat bij Allen & Overy,
duwt met zijn vinger een scheefliggend bord recht. “Samenwerking is de basis
voor een geslaagd bouwproject”, zegt hij. “Dat klinkt heel vanzelfsprekend, maar
in de praktijk komt het er vaak niet van. De verschillende partijen werken langs
elkaar heen.” Het Grote Risico Spel moet daarin verandering brengen. Doel van
het gezelschapsspel, legt hij uit, is de deelnemers meer bewust te maken van de
risico’s die bij projecten of transacties kunnen optreden, hoe die te beheersen
zijn, welke ‘restrisico’s daarna nog kunnen optreden en hoe ook die zijn in te
dammen. In de vergaderruimte van YER wordt het spel voor het eerst door een
groot gezelschap gespeeld. Elke speeltafel biedt ruimte aan maximaal vier teams,
onder leiding van een spelleider. De basis van het spel is het scenario oftewel
de scene. Dit is een casus waarin een bouwproject, echt of fictief, centraal
staat. Aan het begin van de partij trekt de spelleider een risicokaart en maakt
die kenbaar aan de equipes. Op die kaart staat bijvoorbeeld: ‘Gebrek aan
leidinggevende capaciteiten bij hoger management zowel aan publieke als private
zijde’ of ‘Vertraging door geschillen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer’.
“Vervolgens werken de teams samen om voor dat risico met behulp van
methodekaarten de beste beheersingmethoden te bedenken. Met waardefiches geven
ze de kosten van hun favoriete methode aan”, vertelt Van Wassenaer.

Discussie

Als de units hebben laten weten hoe zij zich tegen de risico’s willen
indekken, brengt de spelleider een discussie op gang om alle neuzen in dezelfde
richting te krijgen. Nadat overeenstemming is bereikt over de manier waarop de
kans op een slechte afloop is te beperken, inventariseren de teams met behulp
van kaarten de mogelijkheid dat het risico toch een negatieve rol gaat spelen.
En over de manier waarop dat gevaar valt te beperken. Hierna wordt wederom
gediscussieerd waarna de equipe een oplossing presenteert. Het spel eindigt met
een evaluatie. “Als het goed is, hebben de spelers nu een beter beeld van de
methoden die nodig zijn om risico’s adequaat te kunnen beheersen”, zegt Van
Wassenaer. “Ook hebben ze in kaart gebracht welke kosten daaraan verbonden
kunnen zijn, wie daarvoor verantwoordelijk zou kunnen zijn en wat er nog nodig
is om van het project of de transactie een succes te kunnen maken.”

Placemats

Terwijl Van Wassenaer de spelregels uitlegt, klinken zachtjes stemmen vanuit
de gang die toegang geeft tot de als speelhal ingerichte vergaderzaal. De eerste
kandidaten dienen zich aan. Harry Wisse consultant van gastbedrijf YER verwacht
tachtig mensen. Onder hen zijn zowel ambtenaren van Rijkswaterstaat als
medewerkers van bouwbedrijven als BAM en Ballast Nedam. Van werkvoorbereiders
tot projectdirecteuren. “Als bemiddelaar van vraag en aanbod van personeel
willen wij ons duidelijk profileren onder deze doelgroep”, vertelt Wisse.
“Daarom hebben wij ruimte aangeboden om het spel te spelen. Het is voor ons een
uitgelezen gelegenheid om met deze mensen in contact te komen.” Wisse loopt
tussen de speeltafels en kijkt om zich heen alsof hij iets mist. Het is te warm
in de ruimte, constateert hij. Glimlachend: “En de temperatuur zal nog wel
stijgen als hier straks wordt gespeeld.” Samen met een collega zet hij de ramen
van het vertrek een stukje open. Ondertussen schikken medewerkers van YER de
speelkaarten en voorzien elke tafel van geplastificeerde placemats. Van
Wassenaer pakt er een: “Op de voorkant staat de scene die we vandaag spelen:
Hoogwaardig openbaar vervoer op de as Schiphol-Amsterdam-Almere.” Achterop staan
achter icoontjes de mogelijke risico’s met daar tegenover, eveneens achter
pictogrammen, de tactieken waarmee die kunnen worden beheerst. De teamleiders,
vier heren in visgraatkostuum en drie decent geklede dames, hebben inmiddels hun
plaatsen achter de speeltafels ingenomen. De gasten stromen roezemoezend binnen.
Dan neemt Van Wassenaer het woord en legt in het kort uit wat er van hen wordt
verwacht. Het gezelschap luistert aandachtig. Een enkele vraag, een luttele
opmerking en het spel begint.

Belangen

Al snel gaan de deelnemers er volledig in op. Ze overleggen alsof er echt
grote belangen zijn gemoeid met de beslissingen die ze nemen. Maar dat blijkt
niet zo te zijn. Er valt zelfs geen prijs te winnen. “Het Grote Risico Spel kent
geen winnaars en geen verliezers”, zegt Van Wassenaer. “De deelnemers spelen
niet vanuit hun individuele belang maar vanuit het project. Dat is de les die
het Grote Risico Spel moet overbrengen. De winst is dat het project kan worden
uitgevoerd met zo min mogelijk risico’s. Je zou kunnen zeggen dat inzicht de
prijs is die het spel oplevert.” En om die kroon te behalen, hebben de spelers
elkaar nodig, bevestigt Jasper Tiessens van het netwerk De Nieuwbouw, dat de
spelmiddag heeft georganiseerd. “Het klinkt logisch, dus laten we het dan ook
gaan doen. Ik verwacht dat deze middag daaraan zijn steentje zal bijdragen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels