nieuws

Aedes onthutst over corporatierapport van CPB

bouwbreed

Het Centraal Planbureau wil de huidige rol van woningcorporaties drastisch wijzigen

Het bouwen en beheren van sociale huurwoningen wordt een taak voor gemeenten
of van woningcorporaties die zich transformeren tot commerciële verhuurders. De
huidige corporatie is passé. Corporatiekoepel Aedes reageert gebeten.
Corporatiekoepel Aedes is onthutst over de aanbevelingen van het CPB. Het is een
politiek getint rapport en gevaarlijk, meent de brancheorganisatie. “Het werk
van corporaties overhevelen naar de overheid is een onzalig plan dat het unieke
stelsel van sociale volkshuisvesting om zeep helpt”, zegt een woordvoerder. De
sector zal kleiner worden, waardoor volgens hem minder mensen een beroep kunnen
doen op sociale huisvesting. Verder zal de samenleving minder stabiel worden,
vreest hij. “Corporaties hebben een langetermijnverantwoordelijkheid en komen op
voor mensen die niet goed op eigen kracht een passende woning kunnen vinden.
Corporaties, die opereren tussen markt en overheid in, voorkomen juist dat
huurders worden overgeleverd aan de nukken en kuren van markt of overheid. Met
de voorstellen van het CPB dreigt het kind met het badwater te worden
weggespoeld.” Een steen in de vijver. Zo kan het woensdag gelanceerde voorstel
van CPB-economen Pierre Koning en Michiel van Leuvensteijn gezien worden.
Corporaties zijn niet de aangewezen partij om voor betaalbare woningen te
zorgen, stellen ze. Het verscherpte toezicht dat onder minister Van der Laan
bezig was te ontstaan, is onvoldoende om de imperfecties van het
corporatiesysteem weg te nemen. In het huidige systeem bepaalt iedere corporatie
op zijn eigen manier de huur, waardoor mensen met hetzelfde inkomen en hetzelfde
soort huis verschillende huren betalen. Ook zijn er scheefwoners en is
concurrentie met corporaties op het gebied van verhuur van goedkope woningen
nagenoeg onmogelijk.

Verdwijndriehoek

De zwakte is de verdwijndriehoek van zeggenschap waarin corporaties zich
bevinden: geen tucht van de markt, nauwelijks politieke sturing en zwak
toezicht. Zo’n drie miljard euro aan publiek geld zou jaarlijks weglekken. Dat
moet anders, stelt het CPB. Corporaties moeten zich transformeren tot
commerciële ontwikkelaars en markthuren vragen. Gemeenten en overheid kunnen
zich dan nadrukkelijker met het sociale woonbeleid bemoeien. De overheid kan met
fiscale instrumenten, in dit geval huurtoeslag, de huurlasten verlichten.
Corporaties zouden uit het stelsel moeten kunnen stappen om zich te
transformeren tot commercieel ontwikkelaar, aldus het advies. Daardoor kan de
concurrentie toenemen; het bouwen en verhuren van woningen met lage huur is dan
niet meer exclusief voor corporaties. Door de marktwerking wordt het ook voor
corporaties interessanter om te investeren in woningen, meent CPB-onderzoeker
Pierre Koning. “Bij sociale huur is dat anders. Het heeft geen zin om te
investeren in een woning als je die niet kan terugverdienen met een lage huur.
De investeringsprikkel bij corporaties is daardoor gering.” Toch hebben de
corporaties bijna de helft van de nieuwbouwwoningen in 2008 gebouwd. Hoe zit
dat? “Dat komt omdat ze zo’n 80 procent van de huurwoningen in handen hebben.
Dat betekent automatisch dat ze veel bouwen.” Meer marktwerking leidt tot hogere
investeringen, stelt de econoom. Dus meer bouw. Hij verwacht dat genoeg
ontwikkelaars zich op de goedkope huurmarkt willen storten. “Ik denk dat er
voldoende marge op te halen valt.”

Betere woningen

Meer markt zou ook moeten leiden tot betere woningen. Koning en Van
Leuvensteijn menen dat de kwaliteit van de huidige sociale huurwoningen niet
voldoet. Bewoners zouden graag ruimer willen wonen, maar het aanbod van ruime
corporatiewoningen is beperkt. “Dit is voornamelijk het gevolg van
huurprijsregulering. Hierdoor worden de wensen van consumenten niet in de
huurprijs tot uitdrukking gebracht.” Dus corporaties hebben Nederland volgebouwd
met te kleine woningen? Koning: “Zo zou ik het niet durven zeggen, maar de
kwaliteit van de woningen in het algemeen sluit niet goed aan bij de wensen van
consumenten.” Begin april komt het CPB met een nadere uitwerking van het plan en
zal duidelijk worden wat het plan betekent voor huurders. Er zal in ieder geval
eerlijker met publiek geld worden omgegaan, beloofd Koning. “Sommige mensen
zullen er op vooruit gaan, sommige erop achteruit. Dat is nu eenmaal zo.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels