nieuws

Rijksmonument voldoet aan principes passief bouwen

bouwbreed

Rijksmonument voldoet aan principes passief bouwen

De voormalige Latijnse School in Middelburg is het eerste rijksmonument dat volgens de principes van het passief bouwen is gerestaureerd. Met een scala van duurzame technische oplossingen is aan alle voorwaarden voldaan.

De geschiedenis van het monumentale pand dat altijd als school in gebruik is
geweest, gaat terug tot de 14e eeuw. De recente restauratie betreft het
achterste deel van het gebouw, met drie lokalen uit 1879 en drie lokalen uit
1922. Deze achterbouw beslaat bijna 700 vierkante meter bvo. Voor architect Ben
Westenburger van architectenbureau RDH, die de voormalige schoolruimte als
woon/werkruimte betrekt, was restauratie hard nodig en waren de principes van
passief bouwen van begin af aan uitgangspunt. De inspanningen bleven niet
onopgemerkt. Deze week kreeg het project het certificaat PassiefBouwen Keur
toegekend voor zowel ontwerp als uitvoering. Het is de eerste keer dat een
Rijksmonument deze bekroning ten deel valt. “Passief bouwen is in Nederland nog
geen alledaagse activiteit en vindt vooral toepassing in de nieuwbouw, maar bij
renovaties vooralsnog sporadisch. Uitvoerende partijen zijn nog bezig zich de
beginselen eigen te maken. Ook de toeleverende industrie is er onvoldoende op
ingespeeld, veel producten voldoen nog niet aan de eisen.”

Koudebruggen

Fundering, gevels en bouwmuren van het schoolpand zijn gemetseld, balklagen,
vloerbalken en de kap zijn van hout. Bij de verbouwing van de schoollokalen
bleef de oorspronkelijke bouwstructuur gehandhaafd. Het gebouw een nieuwe
functie geven met behoud van de monumentale details omschrijft de architect als
“een lastige opgave. Bij het restaureren van een Rijksmonument heb je te maken
met veel beperkende voorwaarden. Het vergt behoorlijk wat tijd om tot een goed
plan te komen.” Volgens de ontwerper vereist vooral het elimineren van
koudebruggen aandacht. “Bij monumentale panden is een bouwmuur vaak gekoppeld
met de gevel. Maar als de gevel in tact moet blijven, moet aan de binnenkant een
passende oplossing worden bedacht.” Dat was het geval met de gevels aan de
tuinzijde. Alle bouwkundige voorzieningen zijn hier aan de binnenzijde
aangebracht. “We hebben de bouwmuur letterlijk los gezaagd van de gevel en een
luchtdichte, isolerende doos in het gebouw geplaatst.” Ook de niet dragende
lokaal scheidende wanden zijn verwijderd. Een staalconstructie compenseert het
verlies aan stabiliteit. “Het tackelen van koudebruggen wordt zowel
gecontroleerd in het ontwerp als direct na de uitvoering. Het isolerende en
luchtdichte bewijs moet ter plaatse worden geleverd met een thermografische
opname en een blowerdoormeting.” Innovatief is de integrale aanpak, zegt
Westenburger. “Dat is het gevolg van het passief bouwen. Bij nieuwbouw wordt
vaak één principe gekozen voor het hele gebouw. Hier moesten we kiezen voor een
scala van technische oplossingen om oorspronkelijke details te ontzien. Dit
complex bevat een warmdak én een kouddak, nieuwe én bestaande kozijnen met
achterzetbeglazing en naast binnenisolatie is plaatselijk ook buitenisolatie
aangebracht.” Dat laatste vanwege ongeglazuurde gele en zwarte wandtegels. De
opdrachtgever heeft kansrijke duurzaamheidsingrepen weten door te voeren, zoals
alternatieve energieopwekking en hemelwaterbeheer. “Ook in onze dagelijkse
praktijk signaleren we een toenemende belangstelling voor duurzaamheid.”

Infiltratietanks

Infiltratietanks in de grond ontlasten het riool. Een groot deel van de
energie wordt op duurzame wijze verkregen. Op het dak komen een zonneboiler en
circa 50 vierkante meter zonnepanelen. Deze met geleidende lijm aan te brengen
cellen op rubber-basis komen tussen de roeven, waardoor ze optimaal in het
gebouw zijn geïntegreerd. “Alle overtollige elektrische energie slaan we op. Bij
stroomuitval kunnen we 24 uur in onze eigen energiebehoefte voorzien.” In de
bodem van het voorterrein bevinden zich 120 meter diepe bronnen die warmte- en
koudeopslag mogelijk maken voor vloerverwarming en -koeling van het hele gebouw.
Na voltooiing van de restauratie komt de thermische warmtevraag uit op 15 tot 22
kWhth/m2, berekenden Trecodome en adviesbureau Nieman.

Projectgegevens

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels