nieuws

Paleis op de Dam kan weer veertig jaar mee

bouwbreed Premium

Paleis op de Dam kan weer veertig jaar mee

De Rijksgebouwendienst laat de gevel en de daklijsten van het Koninklijk Paleis op de Dam in Amsterdam restaureren. Schade van onder meer eerdere restauraties moet eind volgend jaar zijn hersteld.

De buitengevel van het paleis bestaat uit ruim 25.000 blokken zandsteen. Die
zijn stuk voor stuk onderzocht. Dat kon alleen vanaf de steiger, zegt technisch
manager Jan Zoet van de Rijksgebouwendienst. In de gevel zijn 288 blokken
vervangen. “Een meevaller”, vindt Zoet. “Want het is de helft minder van wat we
eerst dachten.” Restauraties in onder meer de jaren zestig van de vorige eeuw
hebben veel schade aangericht aan de gevel, vindt Zoet. Dat kwam deels door het
toenmalige grove gereedschap waarmee de voegen zijn opengemaakt. De herstelde
voeg werd daardoor beduidend groter dan de oorspronkelijke 1 tot 3 millimeter en
dus duidelijk zichtbaar. De kleine voegen moesten de indruk wekken dat het
gebouw uit één blok is gehakt. De voegen zijn nu met beter gereedschap
uitgeslepen en uitgehakt, net als beschadigingen en eerder herstelde
mankementen. Bij vorige reparaties is vaak mortel uit portlandcement gebruikt.
Zoet noemt die ongeschikt voor zandsteen, omdat de vochthuishouding erdoor wordt
verstoord met schade als gevolg. Blokken zijn vooral aan de onderkant gevoelig
voor vochtschade omdat water daar in de steen kan dringen.

Reparatielaag

De voegen en de verwijderde beschadigde reparaties worden eerst afgewerkt met
een reparatielaag. Op deze laag komt Jahnmortel. Deze mortel is niet harder dan
het zandsteen. Herstelde beschadigingen worden na het uitharden van de mortel
van dezelfde ‘steenhouwersslagen’ voorzien als de gevelblokken. Het resultaat
moet minstens veertig tot vijftig jaar meekunnen. De herstelde blokken worden
met silicaatkrijt op kleur gebracht, zodat ze niet al te veel afsteken tegen de
rest van de gevel. De Rijksgebouwendienst wil dat de ‘restauratiegeschiedenis’
zichtbaar blijft. “Kleurverschilen tussen nieuw en oud worden om die reden
alleen verzacht”, zegt Zoet. De krijtlaag wordt gefixeerd met kiezelzuurester.
Deze natuurlijke stof is het bindmiddel van zandsteen. TNO stelde vast dat de
fixatie zeker 25 tot 30 jaar meegaat. Het beeldhouwwerk in de timpaan aan de
kant van de Dam is door middel van droogstralen gereinigd. Dat gebeurde met een
zacht grit uit onder meer aluminium dat met lage druk werd verwerkt. Om de kans
op beschadigingen zo klein mogelijk te houden zijn de delen ook maar één keer
gestraald. Resterend vuil is met leidingwater weggespoeld. Zoet: “En we hebben
zoveel duivenmest verwijderd dat we er een volkstuincomplex mee kunnen
bemesten.”

Reageer op dit artikel