nieuws

Heemschut ziet gevels in hele wijken verpulveren

bouwbreed

Het waterwerend maken van een gevel doet meestal meer kwaad dan goed. Een zogeheten hydrofobeerlaag belemmert het vochttransport door de gevel en kan daarom beter niet worden aangebracht. Dat zegt de erfgoedvereniging Heemschut, die landelijk alarm slaat over ondeskundig behandelen en daarmee vernielen van met name oude gevels.

De commissie Amsterdam van de landelijke vereniging Heemschut maakt zich al
lange tijd ernstig zorgen over de gevolgen van gevelreiniging voor vooral oudere
Amsterdamse wijken. In de visie van de specialisten van Heemschut heeft geen
enkele gevel in principe onderhoud nodig. “Maar,” zegt Vervat, “we moeten
realistisch zijn. De wens is er kennelijk en dan zeggen wij: laat het werk in
ieder geval uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.” Volgens Vervat wordt
veel geld verdiend door bedrijven die niet terzakekundig zijn. Hoewel het
blijkbaar “helemaal past in onze tijd van botox en chirurgische ingrepen”,
brengt het schoonmaken van een gevel in de ogen van Vervat altijd een risico van
schade met zich mee. “Je kan het vergelijken met het wassen van een auto met een
schuurmiddel en een schuurspons.” De gevel kan mechanisch of chemisch
beschadigen met als gevolg dat de stenen verpoederen, schilferen en afbrokkelen.
Metselwerk en vele soorten natuursteen zijn volgens Heemschut na reiniging
poreuzer dan ervoor. Hierdoor neemt de gevel meer water op en is er meer kans op
vorstschade. En doordat het oppervlak van de stenen door het schoonmaken ruwer
wordt, vervuilen ze ook weer sneller. Wel wijst Vervat erop dat het veel
uitmaakt wie het werk uitvoert. “Je kunt een gevel zandstralen zonder al te veel
schade aan te richten, terwijl met de duurste middelen wel grote schade kan
ontstaan.” En de hydrofobeerlaag die na het reinigen en opnieuw voegen wordt
aangebracht doet meer kwaad dan goed. De meeste hydrofobeermiddelen zijn volgens
Vervat wel ademend, maar belemmeren toch het vochttransport door een gevel.
“Water dat in de winter vanuit een pand in de gevel komt kan er moeilijker uit,
waardoor de kans op vorstschade groter wordt. Daarnaast kan zoutophoping
ontstaan achter de hydrofobeerlaag. Zouten die uit het metselwerk zijn opgelost
blijven bij verdamping achter.” Bakstenen die voorzien zijn van een
hydrofobeerlaag worden vaak kapotgedrukt. Ook met voegwerk gaat het volgens
Heemschut op grote schaal mis. Behalve dat nieuw aangebrachte voegen het
gevelbeeld aantasten, kunnen ze ook de vochthuishouding in een gevel verstoren.
Het gebruik van grijs cement in plaats van een crèmekleurige kalkmortel of het
vervangen van een snijvoeg door een knipvoeg zou funest zijn voor een gevel.
Heemschut stelt dat ondanks de schade veel particulieren, ontwikkelaars en
corporaties de gevels van hun panden toch laten reinigen. Vervat: “Een eigenaar
van een monument is verplicht om een vergunning aan te vragen voor het reinigen
van de gevel, maar die wordt zelden verleend. Dat is natuurlijk niet voor niets.
Wij pleiten ervoor gevelreiniging en het vervangen van voegwerk voor alle gevels
vergunningplichtig te maken.” Ook zou Heemschut graag zien dat subsidies die
gemeenten verstrekken voor gevelreiniging worden afgeschaft.

Europese regelgeving

Gevelspecialist Ervas in Hilversum onderschrijft in grote lijnen het
standpunt van onder andere Heemschut over het reinigen van gevels. Wel moet
volgens directeur Evert-Jan van Lenteren per geval worden beoordeeld wat de
beste oplossing is, Daar kan wat hem betreft ook uitkomen dat het schoonmaken
van de gevel wel degelijk noodzakelijk is. “Kijk maar naar het Paleis op de Dam
en ook bij het Rijksmuseum is het gebeurd.” Over het toepassen van een
hydrofobeerlaag zijn volgens Van Lenteren de meningen verdeeld. De nadelen kent
hij, maar er zijn evengoed voordelen te noemen van het waterdicht maken van een
gevel. Van Lenteren bepleit Europese regelgeving voor het geven van advies over
gevelonderhoud, zoals dat ook gebeurt bij betenrenovatie en onderhoud.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels