nieuws

Beteugelen van bouwlawaai werkt preventief in Eindhoven

bouwbreed Premium

Beteugelen van bouwlawaai werkt preventief in Eindhoven

De maandenlange geluids- en trillingsoverlast van de heiwerkzaamheden in het Stadionkwartier in Eindhoven vorig jaar leidde bijna tot een volksopstand. De gemeente Eindhoven betaalde duur leergeld in de vorm van allerlei ad hocmaatregelen en een finan-ciële compensatieregeling voor honderden omwonenden. De speciale beleidsnota Bouwhinder werpt hier nu haar eerste vruchten af.

Niet heien bij grote en langdurige bouwprojecten, tenzij het echt niet anders
kan. Dat is het uitgangspunt van het nieuwe beleid in Eindhoven dat nu ongeveer
een jaar van kracht is. Het stadsbestuur verwachtte dat de aanscherping van het
beleid zou leiden tot maximaal tien bouwprojecten die vanwege ernstige
geluidshinder niet door konden gaan. Tot nu toe is er nog geen enkel project
geschrapt, laat wethouder Mary Fiers weten. Sommige lopende plannen zijn wel
grondig aangepast. Bij de bouw van Meerrijk, het centrum van de wijk Meerhoven,
het eerste grote bouwproject na het Stadionkwartier, is maar de helft van het
aantal benodigde palen geheid. De rest is geboord. Alleen boren zou grote
vertraging met zich meebrengen, met het risico dat de geldschieters zouden
afhaken. Ook is er een heel scala aan maatregelen genomen om de overlast te
beperken, zoals het plaatsen van containers en het aanpassen van de werktijden.
Op verzoek van de scholen is er bijvoorbeeld niet geheid tijdens de Cito-toets.
Vooruitlopen op de nota zijn de omwonenden tevoren goed geïnformeerd en er zijn
noodscenario’s gemaakt in het geval van calamiteiten. Ze bleken achteraf niet
nodig. “Bij nieuwe plannen zag je dat er gezegd werd: wij gaan niet heien. Een
voorbeeld is het Woonbedrijf dat nu op Strijp S aan het bouwen is. Zij hebben
geanticipeerd op de beleidswijziging”, zegt Fiers. Dat er nog geen aanvragen
zijn geweest voor ontheffingen vindt Fiers wel verklaarbaar. “De preventieve
werking die hier vanuit gaat is niet te onderschatten. Dat heeft ook met de
lokale context te maken. Er is zo veel negatieve aandacht geweest dat bouwers
denken, ik wil niet op zo’n manier in de publiciteit komen.”

Anticiperen

Fiers is niet bang dat Eindhoven zich als gemeente bij ontwikkelaars uit de
markt prijst met het aangescherpte beleid. “Het is anticiperen op de toekomst
van binnenstedelijk bouwen. Het schept ook duidelijkheid wat er wel en niet
kan.” De eventuele meerkosten moet je wel in perspectief zien, vindt Fiers.
Nieuwe technieken worden snel goedkoper. Daar staat tegenover dat – ook weer met
het Stadionkwartier in gedachten – de communicatiekosten bij ernstige
geluidsoverlast niet te onderschatten zijn. Om lopende bouwprojecten niet te
frustreren eldt een overgangsregeling. Die was bijvoorbeeld van toepassing op
het eerder genoemde project in Meerrijk. Een deel van de palen moest toch geheid
worden ondanks de overlast. Fiers: “We zaten midden in het heetst van de strijd.
Dan is het moeilijk om de spelregels te veranderen. Met nieuw beleid kun je
makkelijker anticiperen. En het moet ook constructief blijven kloppen.”

Ontheffing

Een ontwikkelaar of bouwer die een ontheffing nodig heeft vanwege de
verwachte bouwhinder heeft niet alleen te maken met een langere procedure, maar
draait ook op voor de extra kosten. Zoals eventueel het betalen van financiële
compensatie voor de omwonenden vanuit een speciaal fonds bouwhinder waarin het
beleid van de gemeente Eindhoven voorziet. Fiers: “We zijn bereid om ontheffing
te verlenen, maar de kosten komen niet voor rekening van de gemeente. Het
uitgangspunt bij nieuwe projecten is dat de vervuiler betaalt.” Bij het
Stadionkwartier is destijds een ad hoc fonds ingesteld, waar de gemeente ook aan
meebetaald heeft omdat het ging om een lopend project. Hoe hoog de kosten zijn
voor zo’n fonds zijn hangt af van de overlastcirkel en de periode dat de
overlast duurt. Een van de belangrijkste verdiensten van het nieuwe beleid is
dat het duidelijkheid schept, vinden ze in Eindhoven. “Bij het Stadionkwartier
hadden we wel een richtlijn, maar die was niet verankerd in de APV en onze
werkwijze. Daarom was de juridische status twijfelachtig. Nu is het voor
iedereen duidelijk”, aldus Fiers. Ze verwacht niet dat het handhaven van de
aangescherpte regels problemen gaat geven. Extra bouwinspecteurs zijn niet
nodig. “Daar waar wij het verwachten zitten we er bovenop.” En mochten bouwers
zich niet aan de regels houden en er is toevallig geen inspecteur die dat
signaleert, dan blijft de overlast niet onopgemerkt, zo weet Fiers nu uit
ervaring. “Mensen uit de omgeving bellen wel ‘jongens kom eens kijken, het is
hier een klereherrie’. Op die manier gaat het balletje wel rollen. We hebben
210.000 inwoners die goede oren hebben.”

Voordeel

Andere gemeenten zouden hun voordeel kunnen doen met de aanpak van Eindhoven,
meent Arjan Henskens, senior inspecteur bij de VROM-Inspectie. “Voor veel
gemeenten die ook zitten met grote binnenstedelijke bouwprojecten zou het goed
zijn om hun zaken op eenzelfde manier te reguleren als Eindhoven.” Als het
onderwerp ter sprake komt in zijn contacten met andere gemeenten, maakt hij ze
dan ook attent op de nota van Eindhoven.

Trillingen

Henskens was vanuit de VROM-Inspectie betrokken bij de totstandkoming van de
nota. In dat stadium is goed gekeken naar de onlangs verschenen nieuwe
circulaire Bouwlawaai van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, die toen
in de maak was. Die circulaire adviseert gemeenten bouwlawaai te reguleren in de
APV en dat heeft Eindhoven inderdaad gedaan. “Het unieke van Eindhoven is dat
ook trillingen zijn meegenomen”, vindt Henskens. Die vallen buiten het bestek
van de circulaire. Hoewel Henskens te spreken is over de manier waarop Eindhoven
zijn zaken heeft geregeld, denkt hij niet dat de nota van deze gemeente een-
op-een landelijk toepasbaar is. “Dit is goed voor de gemeente Eindhoven. Andere
gemeenten moeten kijken of dit bij hen past of dat er bijzondere situaties zijn
waardoor ze maatwerk moeten leveren. Je kunt afwegingen maken voor normeringen.
Dat zijn politieke afwegingen. Hoe lang vind je een bepaalde hinder acceptabel?”

Reageer op dit artikel