nieuws

‘Trillingsvrije vloer van hoog niveau’

bouwbreed Premium

‘Trillingsvrije vloer van hoog niveau’

Bij de Universiteit Twente zijn ze trots op het nieuwe, net opgeleverde Mesa+NanoLab. De trillingsvrije vloer van de zogeheten cleanroom in het laboratorium staat internationaal op hoog niveau, vinden de Twentse wetenschappers Guus Rijnders en Wilfred van der Wiel. Zij doen in het knalrode lab onderzoek op nanometerschaal, waarvoor trillingsvrij werken een absolute voorwaarde is.

Via nanotechnologie probeert de wetenschap de nagenoeg kleinste deeltjes van
een materiaal zodanig te veranderen dat het materiaal betere eigenschappen
krijgt. Een bekend product dat de nanowetenschap, die zich richt op miljardste
deeltjes van een meter oftewel molecuulniveau, inmiddels heeft voortgebracht is
het zelfreinigende glas. Ook de led heeft zijn wortels in de nanotechnologie.
Philips heeft al een volgende stap gezet met oled, waarmee grote lichtgevende
panelen kunnen worden vervaardigd. Het rendement van zonnepanelen kan door de
nanowetenschap flink verbeteren, waarbij het paneel zelf wordt gereduceerd tot
een ultradun plastic velletje. De Twentse onderzoekers verwachten dat met
nanotechnologie materialen als coatings en composieten verbeteren en dat
uiteindelijk zelfs constructies van gebouwen kunnen worden versterkt. Guus
Rijnders: “En denk eens aan de mogelijkheid om antibacteriële en antistatische
coatings te ontwikkelen.” Nanotechnologie gaat de bouw veranderen, daarvan zijn
beide professoren overtuigd. Rijnders: “Het is een mooie gedachte dat de bouwers
van dit nanolab eraan bijdragen dat uiteindelijk ook betere materialen voor de
bouw beschikbaar komen.” Maar niet alleen voor de bouw. Van het wetenschappelijk
onderzoek op nanoschaal profiteren vooral ook de medische wereld en de
computertechnologie. Rijnders en Van der Wiel denken met nanotechnologie tevens
een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan de oplossing van het
energievraagstuk.

Gedegen

De cleanroom in het NanoLab op het terrein van de UT in Enschede maakt
gedegen onderzoek op nanoschaal mogelijk. Circa 350 heipalen met een lengte van
20 meter dragen de 80 centimeter dikke gedilateerde beganegrondvloer, die op
zand is gestort. Deze heeft geen verbinding met de draagconstructie van het
gebouw. De staalconstructie van de cleanroom staat buiten het beganegrondveld
van de cleanroom. Het dak kan door toepassing van een schuifconstructie op de
wanden 12 millimeter bewegen. Vanaf de fase van de ruwbouw hebben de bouwers
rekening moeten houden met de bijzondere condities waaronder het gebouw gebruikt
zou worden. Nagenoeg vrij van stof bijvoorbeeeld. Zoveel mogelijk stofvrij
werken was dan ook het adagium en dat was even wennen. Ook moesten de
bouwvakkers zich er bewust van zijn dat zelfs een grindkorrel of een stuk hout
in de scheidende constructies al trillingen over zouden kunnen brengen. Het
interieur van de cleanroom, met een oppervlakte van 1000 vierkante meter, oogt
steriel met zijn witte sandwichpanelen. Materialen als hout en karton zijn
nergens te bekennen vanwege hun stofproducerende eigenschappen. In de cleanroom
geldt stofklasse 1000. Dit houdt in dat minder dan duizend stofdeeltjes groter
dan 0,5 micrometer per kubieke voet worden gemeten. Anders gezegd: het is er een
factor 1000 tot 10.000 schoner dan in een woonkamer of de buitenlucht. De meeste
installaties hangen in het plenum, de ruimte boven de plafonds. Zuilen met
aansluitingen komen door de plafonds heen, maar maken geen contact met de
trillingsvrije vloer. Voor de bouwers was het een bijzondere ervaring dat de
integratie van de technische installaties op veel onderdelen leidend waren in
het bouwproces. Op het terrein van de Universiteit Twente luidt het gereedkomen
van het NanoLab en het aanpalende Carré-gebouw een nieuwe bouwperiode in. Zo
wordt de oude cleanroom getransformeerd tot een ‘High Tech Factory’, een ruimte
waarin bedrijven prototypen voor micro- en nanoproducten kunnen ontwikkelen én
produceren. Het beeldbepalende voormalige chemiegebouw op het terrein krijgt een
bestemming als ‘gallery’: een broedplaats voor technologisch vernieuwende
bedrijven.

Projectgegevens

Reageer op dit artikel